Köprü ve otoyolların 30 yıllığına özelleştirme kapsamına alınmasını öngören Cumhurbaşkanı Kararı sonrası gündeme gelen “satış” iddialarına Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan açıklama geldi. Bakanlık, söz konusu varlıkların mülkiyetinin devlete ait olmaya devam edeceğini ve değerlendirilen modelin belirli süreli işletme hakkı devrine dayandığını duyurdu. Açıklamada ayrıca otoyolların yıllık 600 milyon dolar kâr ettiği yönündeki hesaplamanın gerçeği yansıtmadığı, bu rakamın gelir olduğu belirtildi.
MÜLKİYETİ DEVLETTE KALACAK
Cumhurbaşkanı Kararı ile Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki bazı otoyol, bağlantı yolu ve köprüler özelleştirme programına alındı. Ancak bu karar, söz konusu altyapıların mülkiyetinin özel sektöre devredileceği anlamına gelmiyor. Planlanan modelde işletme hakkının belirli bir süre için devredilmesi, kiralama veya gelir ortaklığı gibi yöntemler değerlendirilebilecek. İşlemlerin 31 Aralık 2031 tarihine kadar tamamlanması öngörülürken mülkiyet kamuya ait kalacak. Devir süreci gerçekleşene kadar bakım ve onarım çalışmalarının Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından sürdürüleceği bildirildi.
15 TEMMUZ VE FATİH SULTAN MEHMET KÖPRÜLERİ
Yeni kararla birlikte daha önce özelleştirme kapsamına alınan önemli ulaşım hatları ve köprüler de yeniden gündeme geldi. 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinin yanı sıra Edirne-İstanbul-Ankara, İzmir-Çeşme ve İzmir-Aydın gibi otoyollar kapsamda yer alıyor. Pozantı-Tarsus-Mersin, Tarsus-Adana-Gaziantep ve Gaziantep-Şanlıurfa otoyolları da listede bulunuyor. Niğde-Pozantı Otoyolu ile Gaziantep ve Bursa çevre otoyollarının bazı bağlantı yolları ve hizmet tesisleri de yeni düzenlemeyle kapsama dahil edildi. Böylece uzun yıllardır Türkiye’nin ana ulaşım ağında bulunan çok sayıda güzergah için işletme modeli yeniden değerlendirmeye açılmış oldu.
“600 MİLYON DOLAR KAR” İDDİASI
Özelleştirme tartışmasının bir diğer başlığını ise otoyolların ekonomik getirisine ilişkin rakamlar oluşturdu. Hazine ve Maliye Bakanlığı, otoyolların yılda 600 milyon dolar kâr ettiği yönündeki değerlendirmelerin doğru olmadığını açıkladı. Bakanlığa göre söz konusu 600 milyon dolar kâr değil, gelir rakamını ifade ediyor ve bunun yaklaşık 300 milyon doları bakım ile onarım giderlerinde kullanılıyor. Bunun yanında yatırım, yenileme, personel, işletme ve diğer maliyetlerin de hesaba katılması gerektiği vurgulandı. Bu giderler dikkate alınmadan 30 yıllık gelir üzerinden doğrudan “kar” veya “kamu zararı” hesabı yapılmasının doğru olmadığı belirtildi.
ÜCRETSİZ OTOYOLLAR VE ZAMLAR
Bakanlığın açıklamasında vatandaşların geçiş ücretlerine ilişkin merak ettiği konulara da açıklık getirildi. Ücretsiz otoyolların ücretli hale getirilmesine yönelik alınmış bir karar bulunmadığı bildirildi. Aynı şekilde mevcut geçiş ücretlerine bu kararla bağlantılı olarak ilave bir zam yapılacağına ilişkin bir düzenleme de olmadığı belirtildi. Çalışanların mevcut haklarını kaybetmesine neden olacak herhangi bir kararın da söz konusu olmadığı ifade edildi. Özelleştirme çalışmalarının temel hedefinin ise hizmet kalitesinin yükseltilmesi, bakım ve yatırımların hızlandırılması ve işletme verimliliğinin artırılması olduğu kaydedildi.
İHALE SÜRECİ HENÜZ BAŞLAMIŞ DEĞİL
Kamuoyundaki tartışmalara rağmen yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı doğrudan bir özelleştirme ihalesinin gerçekleştirildiği anlamına gelmiyor. Kararla birlikte Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, söz konusu varlıklarla ilgili gerekli işlemleri yürütmek üzere yetkilendirildi. Kurum tarafından teknik, hukuki ve mali hazırlıkların ilgili kuruluşlarla koordinasyon içinde sürdürüldüğü belirtildi. Bundan sonraki süreçte uygulanacak modelin ayrıntıları ve olası devir koşulları ilgili mevzuat çerçevesinde şekillenecek. Bakanlık, sürecin şeffaflık, rekabet ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda yürütüleceğini açıkladı.
