Orta Asya pazarı bizi bekliyor

İbrahim KOÇBAŞ
9 Temmuz 2020

Egeli ihracatçılar, geçtiğimiz günlerde internet üzerinden seminer; güncel adıyla webinar düzenleyerek Orta Asya ülkeleriyle ticari ilişkilerimizi masaya yatırdı. Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, Türk Cumhuriyetlerine ihracatımızın geçen yılın rakamlarıyla 4,7 milyar dolara ulaştığını söyledi. Bunun gerçek potansiyeli de yansıtmadığını söyleyen Eskinazi ticaretimizi rahatlıkla 10 milyar dolara çıkarabileceğimizi vurguladı. Kırgızistan ve Tacikistan’ın Orta Asya ülkeleri arasında en düşük vergi oranlarına sahip, yatırımcı çekmek için uğraşan ülkeler olduğunu belirten Eskinazi bu pazarda aşılması gereken sorunların başında enerji, iş gücü ve lojistik maliyetler olduğunu söyledi. Jak Eskinazi ayrıca Kırgızistan ve Tacikistan’da kurulacak Türk sanayi bölgeleri ve tren yolu projesinin hem üretim maliyetleri hem de lojistik masrafları düşüreceğini dile getirdi.
Başta Kırgızistan ve Tacikistan olmak üzere Orta Asya ülkelerinin, Türkiye’nin kendi hinterlandında olması, ortak kültürel değerlere sahip olmamız, bir başka ifadeyle akraba olduğumuz bu ülkelerle ilişkilerimizin güçlendirilmesi, böylelikle bölgesel dış ticaretteki potansiyeli bir üst segmente çıkarma düşüncesi rasyonel bir yaklaşım değil de nedir?
Pandemi süreci ile birlikte nasıl ki günlük alışkanlıklarımız yeni bir şekle büründüyse, eğitim nasıl ki çevrimiçi bir modele evrildiyse, nasıl ki alışverişlerimiz dijitale döndüyse, yeni dünya düzeninde tedarik zincirlerinin de kısalması artık su götürmez bir gerçek.
Kırgızistan’ın ihracatı 2 milyar dolar, ithalatı ise 5 milyar dolar civarında. Başka bir ifadeyle ithalata bağımlı bir ülke. 7 milyar dolarlık dış ticaret hacmine sahip. Türkiye ile Kırgızistan’ın son 10 yıldır dış ticaret hacmi 350 milyon dolar civarında seyretmiş. En fazla ithalatı ise Çin’den yapıyor. Resmi rakamlara göre 1,5 milyar dolar. Bölge ülke ihracatçıları için bunun büyük bir fırsat olduğu ortada. Avrupa pazarında rekabetin fazla olması işin cabası…
Bir diğer ayrıntı; Kırgızistan ile Türkiye arası 5 bin kilometre. TIR taşımacılığının pahalı olması Kırgızistan’a ihracatımızdaki maliyeti artıran en büyük engel. Bunun çözümü için kafa yoran uzmanların TIR taşımacılığına alternatifi olarak tren yolunun devreye alınmasını gündeme getirmesi bir diğer sevindirici gelişme.
Gelelim Tacikistan’a… Altın, su ve maden rezervleri ile özellikle AB, İngiltere ve ABD firmaları Tacikistan’da konumlanmış durumda. Altyapı işleri, hafif tekstil, pamuk sanayi çok önemli. 1 milyon ton pamuk üretimi yapılmış örneğin geçen yıl. Bunun sadece yüzde 10’u işlenmiş durumda. Türk firmalarının Tacikistan pazarına girmesi halinde pamuğun işlenip tekstile entegre olduktan sonra Çin firmalarını sektörel bazda kalite anlamında dışarıya sirküle etmesi mümkün görünüyor.
Özetle; Türkiye, bu bölgeye ticareti geniş marjlarla yapabilir. Birçok sektörde öncü olma ihtimalimiz yüksek. Ayrıca bu ülkelerin lojistik anlamda sorunları da yok. Orta Asya pazarına girmek çok kolay. Eskiler boşuna dememişler; para, eş, dost, akrabadan kazanılır diye…

dogaya-bagimliyiz

Derviş olmak lazım

kati-atik-bertaraf-bedeli

Katı atık bertaraf bedeli