İşitme kaybı, çoğu zaman yavaş ilerlediği için başlangıçta gözden kaçabiliyor. Günlük yaşamda konuşmaları anlamakta zorlanma, kulakta çınlama ve sesleri boğuk duyma gibi belirtilerle kendini gösteren bu durum, ilerleyen süreçte kişinin sosyal yaşamını da etkileyebiliyor. Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Uzman Odyolog Ahmet Özmen, işitme kaybının belirtileri, korunma yöntemleri ve işitme cihazı kullanımı konusunda önemli açıklamalarda bulundu. İşitme kaybının genellikle yavaş yavaş ilerlediğini belirten Özmen, ilk işaretlerin çoğunlukla günlük konuşmalarda ortaya çıktığını ifade etti.

Bin 469 hastada malignite saptandı: Uzmanlardan endoskopik tarama önerisi
Bin 469 hastada malignite saptandı: Uzmanlardan endoskopik tarama önerisi
İçeriği Görüntüle

KONUŞMALARI SIK SIK TEKRAR ETTİRMEK

İşitme kaybı yaşayan kişilerin konuşulanları anlamakta zorlanabildiğini belirten Özmen, özellikle kalabalık ve gürültülü ortamlarda bu sorunun daha belirgin hale geldiğini söyledi. Kişilerin duyduklarından emin olamadıkları için karşılarındaki insanlardan sık sık tekrar yapmalarını isteyebildiğini dile getiren Özmen, "Ortamda söylenenleri sık sık tekrar ettirirsiniz, 'Efendim, ne dedin?' gibi soruları fazlaca sormaya başlarsınız. Kalabalık ve gürültülü ortamlarda konuşmaları takip edemezsiniz. 'Masa' derken 'kasa' duyabilirsiniz. Bu yanlış anlamaları önlemek için insanların dudaklarını okumaya, göz temasınızı artırmaya başlarsınız" dedi.

KULAKTA ÇINLAMA İLK HABERCİLERDEN

İşitme kaybının yalnızca konuşmaları anlamakta güçlükle ortaya çıkmadığını belirten Özmen, fizyolojik belirtilerin de takip edilmesi gerektiğini vurguladı. Kulakta çınlama, seslerin boğuk duyulması ve ince sesleri algılamakta zorlanmanın önemli işaretler arasında yer aldığını kaydeden Özmen, "Kulakta ıslık, rüzgar, çınlama gibi seslerin duyulması aslında işitme kaybının ilk habercisidir. Seslerin boğuk gelmesi, yani insanların sanki elleriyle ağızlarını kapatmış gibi konuşuyor duyulması da öyle. Kadın ve çocuk sesleri ya da kuş cıvıltıları gibi ince sesleri duymakta zorlanmak, kulaklarda dolgunluk hissi de bu belirtiler arasında" diye konuştu. Televizyonun sesini normalden yüksek açmak ve telefon görüşmelerinde hoparlör kullanmayı tercih etmek de işitme kaybının işaretleri arasında gösteriliyor. Özmen, işitme sorunu ilerledikçe kişilerin sosyal ortamlardan uzaklaşabildiğine dikkat çekti. İnsanların konuşulanları tekrar sordukları için çekinmeye başlayabildiğini ve dalga geçilme endişesiyle kendilerini izole edebildiğini belirten Özmen, bu durumun özellikle ileri yaştaki bireyler açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini söyledi. Özmen, "Bu durum ilerlediğinde işitme kaybı olan bireyler kendilerini izole etmeye başlar. Tekrar ettirmekten çekinir, dalga geçilmesinden korkarlar. Böylece başlayan sosyal izolasyon, özellikle yaşlı hastalarda demans gibi hastalıklara zemin hazırlar" dedi.

KULAKLIKTA 60 DESİBEL UYARISI

Gürültünün işitme kaybına yol açan önemli etkenlerden biri olduğunu vurgulayan Özmen, özellikle kulaklıkla yüksek ses seviyesinde müzik dinlemenin risk oluşturduğunu belirtti. Uzun süre yüksek sese maruz kalmanın kulağın içindeki tüylü hücrelere zarar verebildiğini ifade eden Özmen, kulaklık kullanımında ses seviyesine dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Özmen, "60 desibeli geçmeden dinleme kuralını hiç uygulamıyoruz. Yüksek sese uzun süre maruz kalırsak kulağın içindeki tüylü hücreler zarar görür ve işitme kaybı oluşur ya da artar. Kulaklık kullanırken düşük ses seviyesi tercih edilmeli, 60 desibel aşılmamalı. Artık telefonlarda ve kulaklıklarda yüksek ses uyarıları var, bunlara mutlaka dikkat edilmeli" dedi. Gürültülü ortamlarda çalışanların kulak koruyucu ekipman kullanmasının önemine de değinen Özmen, bu ekipmanların rahatsızlık verdiği gerekçesiyle kullanılmamasının ilerleyen dönemde mesleki işitme kayıplarına neden olabileceğini belirtti. Özmen, "Fabrikada çok yüksek sesli bir yerde çalışan biri 'Kulağım rahatsız oluyor, söyleneni duymuyorum' diyerek kulak koruyucu kullanmıyor. Ancak bu, ilerleyen dönemde mesleki işitme kayıplarına yol açıyor. Ayrıca düğün, konser, stadyum gibi yüksek sesli yerlerde ve gürültü kaynaklarının yakınında da uzun süre kalınmamalı" ifadelerini kullandı.

BEBEKLERDE İŞİTME BELİRTİLERİNE DİKKAT

Yenidoğanlarda işitme taramasının erken tanı açısından önem taşıdığını belirten Özmen, bebeklere doğumdan sonraki ilk 24 saat içerisinde işitme testi yapıldığını aktardı. Tarama testini geçemeyen bebeklerin bir ay içerisinde yeniden değerlendirmeye çağrıldığını söyleyen Özmen, takip sürecine ilişkin "Taramadan geçemeyen bebekler bir ay içinde yeniden çağrılır, ilk üç aya kadar tarama, sonrasında klinik testlerle değerlendirme yapılarak, kayıp tespit edilmesi halinde cihazlandırma ya da eğitim süreciyle aileler yönlendirilmektedir. Bebeğin bir yaşına gelmeden 'gel', 'git', 'su', 'ver' gibi tek heceli kelimeleri söylemeye başlaması gerekir. Bunları söylemiyorsa, göz teması kurmuyorsa, seslenildiğinde dönüp bakmıyorsa mutlaka bir doktor ya da uzmanla görüşülmesi önerilmektedir" diye konuştu.

“İŞİTME CİHAZI DA GÖZLÜK GİBİDİR”

İşitme cihazı kullanımına yönelik önyargıların tedavi sürecini olumsuz etkileyebildiğini belirten Özmen, cihaz kullanması önerilen bazı kişilerin çevrelerinden çekindikleri için bu adımı ertelediğini söyledi. İşitme cihazının sosyal yaşama katılımı desteklediğini vurgulayan Özmen, cihaz kullanımının işitme kaybı daha fazla ilerleyene kadar bekletilmemesi gerektiğini ifade etti. Özmen, "Cihaz kullanmaları gerektiğini söylediğimiz hastalardan 'Dalga geçerler, ayıplarlar' cevabını alıyoruz. Oysa gözlük nasıl görmemize yarıyorsa, işitme cihazı da duymamıza yarar ve bizi sosyal izolasyondan korur. 'İşitme kaybım biraz daha ilerlesin, sonra cihaz kullanırım' diye bir şey yok. Kulaktaki hücreler ölmeye başladıktan sonra en iyi cihazı kullansanız da onları geri getiremezsiniz" dedi. Her işitme cihazının her hastaya uygun olmadığını da belirten Özmen, cihaz seçiminde fiyatından çok kişinin cihazdan alacağı verimin önemli olduğunu kaydetti. Özmen, "Kulak içi cihazlar her işitme kaybını karşılamayabilir, önemli olan cihazın fiyatı değil hastanın ondan alabildiği verimdir. Cihazın doğru merkezden alınması, doğru temizlenmesi ve doğru kullanılması da çok önemlidir. Toz partikülleri cihazın mikrofonlarını tıkayabilir. Bu nedenle cihaz çıkarıldıktan sonra tezgahın üstüne ya da cebe koyulmamalı; nemlenmemesi için koruyucu kabında saklanmalıdır. Pilleri düzenli kontrol edilmeli, şarjlıysa düzenli şarj edilmeli" ifadelerini kullandı.

KULAK ÇÖPÜ KULLANMAYIN UYARISI

Kulak temizliğinde kulak çöpü kullanımının yanlış bir uygulama olduğuna dikkat çeken Özmen, kulağın kendi kendini temizleyebilen bir organ olduğunu hatırlattı. Kulak kirinin doğal yollarla dışarı atılabildiğini belirten Özmen, farklı cisimlerle kulağın karıştırılmasının kirin kulak zarına doğru itilmesine neden olabileceğini söyledi. Özmen, "Kulak kendi kendini temizleyebilen bir organ. Buşon dediğimiz kulak kiri doğal yolla kendiliğinden dışarı akabilir. Ama biz kulak çöpüyle, anahtarla, kalemin arkasıyla, çay kaşığıyla, elimize ne geçerse onunla kulağımızı karıştırıyoruz. Bu cisimler buşonu zara doğru itip yapışmasına neden oluyor. Bu da yalnızca işitmeyi değil dengeyi de etkiliyor, baş dönmeleri ve enfeksiyonlar görülebiliyor" diye konuştu.

ANİ İŞİTME KAYBINDA İLK 48 SAAT KRİTİK

Ani işitme kaybının zaman kaybetmeden müdahale edilmesi gereken bir durum olduğunu belirten Özmen, işitmede aniden azalma veya kayıp yaşanması halinde beklenmemesi gerektiğini vurguladı. İlk 48 saatin tedavi açısından önem taşıdığına dikkat çeken Özmen, belirtiler ortaya çıktığında doğrudan kulak burun boğaz hekimine başvurulması çağrısında bulundu. Özmen, "Bir sabah kalktığınızda işitmeniz bir anda gidebiliyor. Lütfen beklemeyin. İlk 48 saat bizim için çok önemli. Kaybı düzeltebilmemiz için hemen bir sağlık kuruluşuna, bir kulak burun boğaz hekimine başvurmanız gerekiyor. Geç kalınırsa telafisi olmayan kalıcı kayıplar ortaya çıkıyor" uyarısında bulundu.

Kaynak: İHA