Menopoz sonrası dönemde bazı kadınlarda zamanla boy kaybı, omuzların öne doğru düşmesi ve duruş değişiklklerinin ortaya çıkabileceğini belirten Prof. Dr. Didem Sezgin Özcan, bu durumun yalnızca yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
"Menopozla birlikte kemik kaybı hızlanabilir. Ancak sorun yalnızca kemik mineral yoğunluğundaki azalma değildir. Yaşla birlikte omurlar arasındaki disklerde sıvı azalması, dejeneratif değişiklikler gelişmesi, omurga çevresindeki kasların ve özellikle sırt ekstansörlerinin zayıflaması, postürün bozulması ve bazen belirti vermeden gelişebilen küçük omurga çökme kırıkları da boy ve duruş değişikliklerine yol açabilir. Özellikle kısa sürede gelişen veya ölçümlerle doğrulanan belirgin boy kayıpları, osteoporoz ve sessiz omurga kırıkları açısından değerlendirilmelidir." dedi.
Günlük yaşamda fark edilen bazı duruş değişikliklerinin omurga sağlığı açısından önemli ipuçları verebileceğini belirten Prof. Dr. Özcan: "Duvara yaslanıldığında başın duvara rahatça temas etmemesi, omuzların öne doğru düşmesi, sırt bölgesindeki eğriliğin artması, uzun süre ayakta kalındığında sırt ağrısı oluşması veya kişinin eskiye göre daha çabuk yorulması değerlendirilmesi gereken bulgulardır. Eski kıyafetlerin boyunun değişmiş gibi hissedilmesi, üst raflara uzanmakta zorlanma veya günlük hareketlerde belirginleşen kısıtlılıklar da postür ve omurga fonksiyonlarındaki değişikliklere işaret edebilir. Bu bulgular tek başına osteoporoz ya da omurga kırığı tanısı koydurmaz; ancak ayrıntılı bir kas-iskelet sistemi değerlendirmesi yapılmasını gerektirebilir" dedi.
SADECE DİK DURMAYA ÇALIŞMAK YETERLİ DEĞİL
Aynı yaştaki kadınlarda kemik yoğunluğu, kas kuvveti ve omurga fonksiyonlarının farklılık gösterebildiğini ifade eden Prof. Dr. Didem Sezgin Özcan, fiziksel hareketsizliğin önemli ancak değiştirilebilir bir risk faktörü olduğunu söyledi.
"Yetersiz fiziksel aktivite, direnç egzersizlerinin yapılmaması ve sırt kaslarının yeterince çalıştırılmaması, kas kuvvetindeki azalmayı hızlandırabilir ve postürün bozulmasına katkıda bulunabilir. Ancak bu değişiklikleri yalnızca hareketsizliğe bağlamak doğru değildir. Yaş, genetik yatkınlık, östrojen düzeylerindeki azalma, beslenme, düşük vücut ağırlığı, sigara kullanımı, bazı ilaçlar ve kronik hastalıklar da kemik ve omurga sağlığını etkileyebilir. Bu nedenle yalnızca dik durmaya çalışmak yeterli değildir; dik durmayı sağlayan kasların güvenli ve düzenli biçimde güçlendirilmesi gerekir."
KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ PROGRAMLARI ÖNEM TAŞIYOR
Menopoz döneminde erken değerlendirme ve kişiye özel hazırlanan egzersiz programlarının omurga sağlığının korunmasına katkı sağlayabileceğini belirten Prof. Dr. Özcan, şu önerilerde bulundu: "Postür analizi, omurga hareketliliğinin değerlendirilmesi, kas kuvvet testleri ve denge ölçümleriyle mevcut sorunlar erken dönemde belirlenebilir. Kişinin yaşı, kemik sağlığı, eşlik eden hastalıkları ve fiziksel kapasitesi dikkate alınarak hazırlanacak egzersiz programlarında direnç egzersizlerine, sırt ekstansör kaslarını güçlendiren çalışmalara, denge eğitimine ve ağırlık taşıyan güvenli aktivitelere yer verilmelidir. Uygun hastalarda pilates ve diğer tedavi edici egzersiz yöntemlerinden de yararlanılabilir."
DOĞRU EGZERSİZ DÜŞME RİSKİNİ AZALTABİLİYOR
Egzersizin osteoporoz tedavisinin alternatifi değil, önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Didem Sezgin Özcan, düzenli fiziksel aktivitenin kas kuvveti, denge ve günlük yaşam fonksiyonlarının korunmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
"Doğru planlanmış egzersiz; kas kuvvetinin, postürün, dengenin ve günlük yaşam fonksiyonlarının korunmasına katkı sağlar. Düşme riskini azaltabilir ve kemik sağlığını destekleyebilir. Bununla birlikte osteoporozu veya yüksek kırık riski bulunan hastalarda gerekli ilaç tedavileri ihmal edilmemelidir. Kişinin risk faktörlerine göre kemik mineral yoğunluğu ölçümü ve omurga kırığı değerlendirmesi planlanmalıdır. Düzenli egzersiz, yeterli kas kuvveti ve erken değerlendirmeyle menopoz sonrası dönemde omurga fonksiyonlarını uzun yıllar korumak mümkündür."