Yıllardır gündemdeydi, pek çok kişi beklentiye girdi, oldu, olacak derken, nihayet yönetmelik hazırlandı ve işlem yapabilmenin yolu açıldı. İyi ve güvenli bir alt yapı gerektiren bir uygulama olacağını düşünüyorum.
Mal canın yongasıdır. Bu atasözünün gereği, kişilerin yetkili tapu müdürlüğüne gitmeksizin, farklı yetki alanındaki birim kanalıyla devir, tescil, terkin vs, tapu işlemlerini gerçekleştirebilmesi mümkün olabilecektir. Hatta bu işlemleri yurt dışında olsa bile yapabilecektir. Yani ülke sınırları dışında da uygulaması mümkün olabilecektir. Dolayısıyla, oldukça önemli bir uygulamanın önü açılmış oluyor.
Yetki Alanı Dışında ve Tarafların Farklı Birimlerde Bulunmaları Halinde Tapu Eşlemlerinin Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, 3 Aralık 2024 tarihli resmi gazetede yayımlanarak, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Bu yönetmeliğin amacı, yetki alanı dışında kayıtlı bulunan taşınmazlara ilişkin Genel Müdürlükçe belirlenecek taşınmazlar ve tapu işlemleri ile tarafların farklı birimlerde bulunmaları halinde gerçekleştirilecek mülkiyetin devrini amaçlayan sözleşmelerin yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Söz konusu yönetmeliğe tabi olabilecek işlemler için tapu müdürlükleri ile yurt dışı teşkilatı birimleri işlem yapabilecektir. Söz konusu kurum, BİRİM olarak tanımlanmıştır. Birimler, hak sahibinin talebi üzerine, kendi yetki alanı dışında kayıtlı bulunan taşınmazlarla ilgili tapu işlemlerini kanunen bir engel olmadığını tespit etmek suretiyle yapmaya yetkili kılınmışlardır.
Tapu işleminin tamamlanması için birden fazla kimsenin veya temsilcisinin irade beyanında bulunması gerekli ise, bunların tamamının imza sırasında işlemi gerçekleştiren birimde birlikte hazır bulunmaları zorunlu tutulmuştur.
NASIL İŞLEM?
Yetki alanı dışında kayıtlı bulunan taşınmaza yönelik işlem taleplerinde birimlerce aşağıdaki işlemler yapılacaktır:
1. İşlemi gerçekleştiren birim talep konusu taşınmazın tapu kaydı ile hak sahibinin belirlenmesi için gereken tescile esas belgeleri ve azil durumunu elektronik ortamda inceleyecektir.
2. Taşınmaza ilişkin kayıt ve belgelerin eksik olması durumunda, taşınmazın kayıtlı bulunduğu birimden elektronik ortamda eksikliklerin tamamlanmasını isteyecektir. Eksiklikler, taşınmazın kayıtlı bulunduğu birim tarafından TAKBİS’e yüklenecektir.
3. İşlemi gerçekleştiren birim tarafından, hak sahibinin ve tasarruf yetkisinin varlığı araştırılacaktır.
4. Tescile esas belgelerde yer alan kimlik bilgileri ile hak sahibinin Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) üzerindeki Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının eşleşmemesi durumunda işlem yapılmaz.
5. Talep edilen işlemin neticelenmesi için diğer kamu kurum ve kuruluşları ile resmî yazışma yapılması gereken durumlarda, bu yazışmalar işlemi gerçekleştiren birim tarafından yapılacaktır.
6. İşlemi gerçekleştiren birim talep konusu tapu işlemiyle ilgili tapu harçlarının ve döner sermaye ücretinin tahsilini sağlayacaktır.
7. Talep konusu işlemde emlak beyan değeri/borcu yoktur yazısı aranacaktır, emlak vergisi ödenmemiş ise yine iş ve işlem yapılması mümkün olmayacaktır. Bugün de yüzyüze yapılan iş ve işlemlerde esasen bu hususlar aranmaktadır. Kamu kurumunda işlem yapılması durumunda, kişilerin, ilgili işlemi gerçekleştirmeleri durumu ile ilgili olan alanda kamu borcu olup olmadığı araştırılmaktadır. Burada da birimler, aynı sorumluluklarını yerine getirmektedirler.
İzleyen makalemizde sürecin işleyişi izah edilmeye çalışılacaktır.
Arabulucu Avukat - Nurdan Heris
