Tokat Mevlevihane Vakıf Eserleri Müzesi’nde yürütülen envanter çalışmaları sırasında 18. yüzyıla ait Osmanlı halılarında dikkat çekici bir keşfe imza atıldı. Günümüz emojilerini andıran insan yüzü motifleri, gülümseyen ve kızgın ifadelerle dikkat çekerken, bu motiflerin 20. yüzyılda tescillenen modern ikonlardan çok daha önce Anadolu kültüründe var olduğu belirlendi.
YÜZ İFADELERİ SANATLA YÜZYILLAR ÖNCE ANLATILMIŞ
Osmanlı dönemine ait halılarda bulunan bu yüz motiflerinin, sadece süsleme amaçlı değil, duygu aktarımı içeren anlatımlar olduğu ifade edildi. Tokat Vakıflar Bölge Müdürü Sebahattin Erdoğan, müze koleksiyonundaki 320 halı üzerinde yapılan detaylı incelemeler sırasında bu figürlerin fark edildiğini belirterek, “Bazı motiflerin insan yüzünü çağrıştıran unsurlar taşıdığı anlaşıldı. Bu da bizlere, günümüzde dijital iletişimin temel ögelerinden olan duygusal simgelerin geçmişte de sanat yoluyla aktarıldığını gösteriyor” dedi.
SMİLEY İKONUNA ALTERNATİF BİR TARİHSEL KÖK
1963 yılında Amerikalı Harvey Ross Ball tarafından çizilen ve "Smiley" adıyla markalaşarak küresel simgelerden biri haline gelen gülen yüz ikonu, bu keşif sayesinde yeni bir tarihsel bağlama kavuşmuş oldu. Tokat’ta ortaya çıkan bulgular, dijital çağ öncesinde de insanların duygularını semboller aracılığıyla ifade etme ihtiyacını taşıdığını ve bunu halı gibi gündelik yaşam nesnelerine işlediklerini gösteriyor. Bu keşif, aynı zamanda Türk halı sanatının sembolik anlatım gücüne dikkat çekiyor. Gülümseyen ya da kızgın yüz gibi ifadelerle bezeli motiflerin 300 yıl öncesine uzanması, Anadolu'da zanaat ve sanatın duygu aktarımıyla nasıl iç içe geçtiğini gözler önüne seriyor. Uzmanlar, bu tür örneklerin kültürel hafızayı zenginleştirdiğini ve geleneksel sanatlarda duygu ifadesinin izlerini araştırmak için yeni alanlar açtığını ifade ediyor.
