Ela SAĞLAM-EGETELGRAF/ Kabızlık, dışkılama sıklığının azalması, sert dışkı ve tuvalet sırasında zorlanma gibi belirtilerle ortaya çıkabiliyor. Yetersiz sıvı ve lif tüketimi, hareketsizlik ve tuvalet ihtiyacını erteleme gibi günlük alışkanlıklar kabızlığın yaygın nedenleri arasında yer alıyor. Peki kabızlığı hafifletmek için neler yapılabilir?
Gün boyunca yeterli miktarda su içmek, kabızlıkla mücadelede temel adımlardan biri olarak öne çıkıyor. Genel olarak günlük sıvı ihtiyacı kişiden kişiye değişse de yeterli su tüketimi dışkının daha yumuşak olmasına yardımcı olabilir. Sabah saatlerinde ılık su içmek de bazı kişilerde bağırsak hareketlerinin başlamasını destekleyebilir. Beslenmede lif miktarını artırmak bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine yardımcı olabilir. Kuru erik, kuru kayısı, kuru incir ve hurma gibi kuru meyvelerin yanı sıra elma, armut, avokado, ıspanak ve pırasa gibi sebze ve meyveler tercih edilebilir.
KETEN VE CHİA TOHUMU TÜKETİLEBİLİR
Keten tohumu ve chia tohumu da lif içeren besinler arasında bulunuyor. Bu ürünler yoğurt, salata veya çeşitli öğünlere eklenerek tüketilebilir. Ancak lif tüketimi artırılırken yeterli sıvı alınması da önem taşıyor.
KEFİR VE YOĞURT DESTEĞİ
Yoğurt ve kefir gibi fermente süt ürünleri, sindirim sistemindeki yararlı bakterileri destekleyen probiyotikler içerebilir. Düzenli ve dengeli beslenme kapsamında bu ürünlere yer verilmesi bağırsak sağlığı açısından faydalı olabilir.
ZEYTİNYAĞI KONUSUNDA DİKKATLİ OLUN
Zeytinyağı da kabızlık için önerilen doğal seçenekler arasında yer alıyor. Ancak aç karnına zeytinyağı tüketmenin herkeste aynı etkiyi göstereceği düşünülmemeli. Kabızlık sorunu devam ediyorsa yalnızca bu tür yöntemlere güvenmek yerine altta yatan nedenin değerlendirilmesi önem taşıyor. Günlük yaşamda hareketsiz kalmak bağırsak hareketlerinin yavaşlamasına katkıda bulunabilir. Düzenli yürüyüş ve kişinin sağlık durumuna uygun fiziksel aktiviteler sindirim sisteminin çalışmasını destekleyebilir.
TUVALET İHTİYACINI ERTELEMEYİN
Tuvalet ihtiyacını sürekli ertelemek zamanla dışkılama düzenini olumsuz etkileyebilir. İhtiyaç hissedildiğinde tuvalete gitmek ve mümkün olduğunca düzenli bir rutin oluşturmak kabızlığın yönetilmesine yardımcı olabilir. Bazı kişilerde yemek sonrasında bağırsak hareketleri doğal olarak artabilir. Bu nedenle özellikle kahvaltının ardından tuvalet için yeterli zaman ayırmak ve düzenli bir alışkanlık oluşturmak faydalı olabilir.
KABIZLIĞIN BELİRTİLERİ NELER?
Kabızlık yalnızca seyrek tuvalete çıkmakla sınırlı değil. Sert veya kuru dışkı, dışkılama sırasında zorlanma, bağırsakların tam boşalmadığı hissi, karın ağrısı ve şişkinlik de kabızlıkla birlikte görülebilen belirtiler arasında bulunuyor.
KABIZLIK NEDEN ORTAYA ÇIKAR?
Yetersiz su ve lif tüketimi, düşük fiziksel aktivite ve tuvalet ihtiyacının ertelenmesi sık karşılaşılan nedenler arasında. Bunun yanı sıra bazı ilaçlar, tiroid bezinin yavaş çalışması ve bazı nörolojik rahatsızlıklar da kabızlığa yol açabilir. Kabızlık yaşayan kişiler yeterli sıvı tüketimini artırabilir, lif içeren besinlere yönelerek günlük hareketlerini artırabilir. Kuru erik veya kuru kayısı gibi lif içeriği yüksek besinler bazı kişilerde bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine yardımcı olabilir. Hafif tempolu bir yürüyüş de bağırsak hareketlerini destekleyebilir.
SICAK KAHVE ETKİLİ OLABİLİR Mİ?
Kahve, özellikle sıcak ve kafein içeren içecekler bazı kişilerde bağırsak hareketlerini tetikleyebilir. Ancak kahvenin kabızlığı kesin olarak giderdiği düşünülmemeli ve aşırı kafein tüketiminden kaçınılmalı.
KARIN MASAJI YARDIMCI OLABİLİR
Hafif karın masajı bazı kişilerde bağırsak hareketlerinin desteklenmesine yardımcı olabilir. Ancak karın ağrısı şiddetliyse veya nedeni bilinmeyen bir ağrı söz konusuysa masaj gibi yöntemler uygulanmadan önce tıbbi değerlendirme yapılması gerekir.
KABIZLIK MİDE BULANTISI YAPAR MI?
Kabızlığa karın şişkinliği ve dolgunluk eşlik ettiğinde bazı kişilerde mide bulantısı görülebilir. Bağırsak hareketlerinin yavaşlaması ve karında oluşan rahatsızlık hissi bulantıya katkıda bulunabilir. Ancak bulantının farklı sağlık sorunlarından da kaynaklanabileceği unutulmamalı.
ECZANE ÜRÜNLERİ NE ZAMAN DÜŞÜNÜLMELİ?
Kabızlık devam ettiğinde lif takviyeleri, dışkı yumuşatıcılar veya bazı diğer ürünler gündeme gelebilir. Ancak özellikle uzun süren veya tekrarlayan kabızlıkta ilaç ya da takviye kullanmadan önce sağlık profesyoneline danışmak daha güvenli bir yaklaşımdır.
HANGİ DURUMLARDA DOKTORA BAŞVURULMALI?
Kabızlığa şiddetli karın ağrısı, sürekli veya şiddetli kusma, dışkıda kan, açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtiler eşlik ediyorsa sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Kabızlığın uzun sürmesi veya sık tekrarlaması durumunda da altta yatan nedenin araştırılması önem taşıyor.
KABIZLIĞI ÖNLEMEK İÇİN GÜNLÜK RUTİN ÖNEMLİ
Yeterli sıvı tüketmek, lifli besinleri dengeli şekilde beslenmeye dahil etmek, düzenli hareket etmek ve tuvalet ihtiyacını ertelememek kabızlığın önlenmesine yardımcı olabilecek temel alışkanlıklar arasında bulunuyor. Şikâyetlerin devam etmesi halinde ise yalnızca beslenme değişiklikleriyle yetinmeden uzman değerlendirmesi almak gerekiyor.
