HATİCE KÖYLÜ-EGETELGRAF/ El titremesi, ellerin istemsiz ve ritmik şekilde hareket etmesiyle ortaya çıkan yaygın bir durumdur. Stres ve uykusuzluk gibi günlük yaşam koşulları titremeyi geçici olarak artırabilirken, tekrarlayan veya uzun süren el titremeleri bazı sağlık sorunlarıyla ilişkili olabilir.
STRES VE KAYGININ ETKİSİ
Yoğun stres, heyecan, korku ve kaygı sırasında vücutta adrenalin seviyesinin yükselmesi el titremesine yol açabilir. Bu tür titremeler çoğunlukla stres yaratan durumun sona ermesiyle hafifleyebilir.
FAZLA KAFEİN SİNİR SİSTEMİNİ UYARIYOR
Kahve, çay ve enerji içecekleri gibi kafein içeren ürünlerin fazla tüketilmesi sinir sistemini uyararak ellerde titremeye neden olabilir. Nikotin kullanımı da benzer şekilde titremeyi tetikleyebilir. El titremesi yaşayan kişilerin özellikle titremenin arttığı dönemlerde kafein ve nikotin tüketimini gözden geçirmesi faydalı olabilir.
YORGUNLUK VE UYKUSUZLUK ARTIRIYOR
Fiziksel yorgunluk ve yeterince uyumamak kasların kontrolünü etkileyerek ellerde istemsiz hareketlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Dinlenme ve düzenli uyku sonrasında geçmeyen titremelerin ise değerlendirilmesi gerekir.
KAN ŞEKERİNİN DÜŞMESİNİN ETKİSİ
Uzun süre yemek yememek veya kan şekerinin düşmesi ellerde titreme yapabilir. Buna terleme, halsizlik ve çarpıntı gibi belirtiler de eşlik edebilir. Özellikle tekrarlayan kan şekeri düşüklüğü şikayetlerinde altta yatan nedenin belirlenmesi için sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşır.
ESANSİYEL TREMOR NEDİR?
Esansiyel tremor, özellikle eller kullanılırken veya bir nesne tutulurken ortaya çıkabilen yaygın bir titreme türüdür. Bazı kişilerde ailesel geçiş görülebilir. Titremenin hareket sırasında belirginleşmesi, yazı yazma, bardak tutma veya başka hassas el hareketlerini zorlaştırması durumunda uzman değerlendirmesi gerekebilir.
PARKİNSON HASTALARINDA SIK GÖRÜLÜYOR
Parkinson hastalığında el titremesi genellikle el dinlenme halindeyken ortaya çıkabilir. Titreme çoğunlukla bir elde başlayabilir ve hastalığın diğer belirtileriyle birlikte değerlendirilebilir. Tek başına el titremesi Parkinson hastalığı anlamına gelmez. Tanı için nörolojik muayene ve doktor değerlendirmesi gerekir.
TİROİDİN FAZLA ÇALIŞMASI ETKİLEYEBİLİR
Hipertiroidizm olarak bilinen tiroid bezinin fazla çalışması, metabolizmanın hızlanmasına bağlı olarak el titremesine neden olabilir. Bu duruma kilo kaybı ve çarpıntı gibi belirtiler de eşlik edebilir. Multipl skleroz gibi merkezi sinir sistemini etkileyen bazı hastalıklar kas koordinasyonunu bozarak titremeye yol açabilir. Ayrıca bazı astım ilaçları, antidepresanlar ve tansiyon ilaçları da yan etki olarak el titremesine neden olabilir. B12 vitamini eksikliği gibi bazı vitamin eksiklikleri de sinir sistemini etkileyerek ellerde titreme dahil çeşitli şikayetlere yol açabilir.
ANİ GELEN TİTREME İÇİN NE YAPILABİLİR?
Titreme stres, kaygı veya panik nedeniyle ortaya çıkıyorsa sakin bir ortama geçmek ve yavaş, derin nefes almak rahatlamaya yardımcı olabilir. Susuzluk veya üşüme söz konusuysa su içmek ve vücudu sıcak tutmak da fayda sağlayabilir. Fazla kafein tüketiminin titremeyi artırabileceği unutulmamalı ve titreme sırasında kahve veya enerji içeceği gibi kafeinli ürünlerden uzak durulmalıdır.
ALKOLÜ BIRAKMANIN ETKİSİ
Düzenli ve yüksek miktarda alkol kullanan kişilerde alkolün aniden bırakılması veya azaltılması ciddi yoksunluk belirtilerine neden olabilir. Şiddetli titreme de bu belirtiler arasında yer alabilir. Bu nedenle alkol kullanımının bırakılması sırasında özellikle şiddetli titreme veya başka ciddi belirtiler ortaya çıkarsa tıbbi yardım alınması gerekir.
EL TİTREMESİ NE ZAMAN DİKKATE ALINMALI?
El titremesi sürekli hale geliyorsa, giderek şiddetleniyorsa veya günlük işleri etkiliyorsa nedeninin araştırılması gerekir. Özellikle başka nörolojik ya da hormonal belirtilerin eşlik ettiği durumlarda sağlık uzmanına başvurulması önemlidir. El titremesinin nedeni kişiden kişiye değişebileceğinden, kalıcı veya tekrarlayan şikayetlerde yalnızca belirtilere bakılarak tanı konulmamalı ve gerekli değerlendirme sağlık profesyoneli tarafından yapılmalıdır.
