Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon yatırımcılarını yakından ilgilendiren gelişmeyi duyurdu. Şimşek, 17 fonda tasfiye işlemlerinin gerçekleştirildiğini ve 43 bin fon katılımcısının parasının ilgili bankalara transfer edildiğini açıkladı.
Bakan Şimşek, ödemelerin ilgili bankalara aktarımının tamamlandığını belirterek, “43 bin fon katılımcısının paraları bugün itibarıyla ilgili bankalara transfer edildi.” dedi.
İSTANBUL EKONOMİ FORUMU’NDA FON KRİZİ MESAJI
Mehmet Şimşek, İstanbul Ekonomi Forumu’nda yaptığı değerlendirmede son haftalarda fon piyasalarında yaşanan hareketliliğe de değindi.
Sürecin yönetimine ilişkin açıklamalarda bulunan Şimşek, piyasadaki gelişmelerin daha sağlıklı ve derin sermaye piyasalarının oluşturulmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
Bakan Şimşek, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Durum kontrol altında. Yaşanan gelişmeler daha sağlıklı ve derin sermaye piyasalarının oluşturulması sürecine katkı sağlayacak. Şoklara açık bir dünyada gereken adımları atacak politika alanına sahibiz."
AK PARTİ’NİN FON TASFİYESİ TEKLİFİ HAZIR
Fon krizine ilişkin bir diğer önemli gelişme ise AK Parti cephesinde yaşandı. AK Parti milletvekilleri, Grup Başkanı Abdullah Güler başkanlığında yürüttükleri fon tasfiyesine yönelik kanun teklifi çalışmalarını tamamladı.
Teklifin ilerleyen günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulması bekleniyor.
Düzenlemenin 455 bin 578 yatırımcıyı ilgilendirmesi ve yatırımcıların 1 milyon liraya kadar olan varlıklarının tasfiyesine ilişkin bir çerçeve oluşturması öngörülüyor.
Teklif kapsamında her fonun kendi mal varlığının ve gerçek hak sahiplerinin belirlenmesi amaçlanıyor. Fon varlıklarının, yatırımcıların ortak menfaatleri gözetilerek ekonomik değer kaybına uğramadan tasfiye edilmesi ve elde edilen nakdin hak sahiplerine adil şekilde dağıtılması hedefleniyor.
YATIRIMCILARIN GEÇMİŞ KAYIPLARI İÇİN GÜNCELLEME ÖNGÖRÜLÜYOR
Hazırlanan düzenlemede geçmiş tarihlerde gerçekleştirilen nakit hareketlerinin bugünkü değerle karşılaştırılabilmesine yönelik bir güncelleme mekanizması da yer alıyor.
Bu kapsamda TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasına dayalı bir güncelleme yapılması planlanıyor.
Yatırımcıların mağduriyetinin denkleştirilebilmesi amacıyla çıkışların "ilk giren ilk çıkar" yöntemiyle mahsup edilmesi de öngörülüyor.
YATIRIMCILARA 1 MİLYON LİRAYA KADAR ARA ÖDEME
Teklifte, tasfiye işlemleri tamamlanıncaya kadar yatırımcıların herhangi bir ödeme alamamasının önüne geçilmesi için ara ödeme mekanizması oluşturulması planlanıyor.
Buna göre net yatırım tutarı ile kesinleşmiş hak ve alacak tutarını aşmamak kaydıyla kişi başına azami 1 milyon lira avans niteliğinde ara ödeme yapılabilecek.
Dağıtılabilir nakdin yatırımcıların tamamının hak ettiği tutarları karşılamaması durumunda ise mevcut paranın hak sahipleri arasında oransal şekilde dağıtılması sağlanacak.
Ayrıca aynı durumda bulunan yatırımcılar arasında uygulanacak yöntemin nesnel ve öngörülebilir olması amaçlanıyor.
ÖDEMEDE YENİ KRİTERLER BELİRLENEBİLECEK
Teklif kapsamında, net yatırım tutarı en düşük olan hak sahibinden başlanarak ödeme yapılabilmesine yönelik bir yöntem oluşturulabilecek.
Bunun yanında tüm hak sahipleri açısından uygulanacak asgari bir ara ödeme tutarı belirlenerek bu tutara kadar ödeme yapılmasına Sermaye Piyasası Kurulu tarafından karar verilebilecek.
GERÇEĞE AYKIRI DEĞERLERLE ELDE EDİLEN KAZANÇLAR İÇİN İADE MEKANİZMASI
Düzenlemede, fonların tasfiye tarihinden önce gerçeğe aykırı değerler üzerinden çıkış yaparak olağan piyasa koşullarının üzerinde kazanç elde eden kişilere yönelik de bir mekanizma bulunuyor.
Fon portföyünde yer alan ve fiyatlarının gerçeğe aykırı şekilde oluştuğu belirlenen paylardan olağan getirinin üzerinde kazanç sağlayan kişiler için isteğe bağlı iade mekanizması oluşturulması planlanıyor.
Bu iadelerin gönüllülük esasına göre gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
İADE TUTARLARI PİYASA ÖLÇÜTLERİNE GÖRE BELİRLENECEK
İade tutarlarının keyfi şekilde belirlenmemesi için objektif piyasa ölçütlerinin kullanılması planlanıyor.
Bu kapsamda fonun türü ve yatırım stratejisine uygun emsal fon getirileri ile ilgili payın dahil olduğu endeks veya Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenecek diğer objektif piyasa ölçütleri esas alınacak.
Tasfiye kapsamındaki fonların olağan dışı getirilerinin emsal hesaplamalarını etkilememesi için söz konusu fonların emsal hesaplamalarına dahil edilmemesi sağlanacak.
MUVAZAALI İŞLEMLERİN FONLA BAĞLANTISI KORUNACAK
Teklifte fon varlıklarının farklı işlemler aracılığıyla fon dışına çıkarılması ihtimaline ilişkin de düzenleme yer alıyor.
Muvazaalı veya karşılıksız kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım-satım, repo, ters repo ve benzeri işlemlerle ilişkili taraflara ya da üçüncü kişilere aktarılan değerlerin ve bunların yerine geçen değerlerin fon mal varlığıyla bağlantısının korunması amaçlanıyor.
SORUMLULARIN ŞAHSİ SORUMLULUĞUNA GİDİLEBİLECEK
Fonun kurucusu, yöneticisi veya portföy yönetim şirketinin sorumluluğuna ilişkin hükümler de düzenlemede yer alacak.
Bu kişilerin sorumluluğunun yeterli olmadığı durumlarda zarar veya eksik tasfiye bakiyesinin oluşmasında sorumluluğu tespit edilen gerçek ve tüzel kişilerin şahsi sorumluluğuna gidilmesi öngörülüyor.
EL KONULAN VARLIKLAR YATIRIMCI ZARARINDA KULLANILABİLECEK
Ceza soruşturması veya kovuşturması kapsamında el konulan ya da müsadere edilen malvarlığı değerlerinin de yatırımcıların zararlarının giderilmesinde kullanılabilmesinin önü açılacak.
Doğrudan fona devredilemeyen malvarlıkları bakımından ise Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun kayyum sıfatıyla satış veya tasfiye işlemlerini yürütmesi planlanıyor.
Bu yöntemle ekonomik değerlerin nakde dönüştürülmesi ve elde edilen tutarların hızlı şekilde ilgili fonlara aktarılması amaçlanıyor.
YATIRIMCI HAKLARININ KORUNMASI HEDEFLENİYOR
Hazırlanan kanun teklifiyle yatırımcıların haklarının mümkün olan en yüksek seviyede ve hızlı şekilde korunması hedefleniyor.
Tasfiye ve geri kazanım işlemlerinin hukuki belirlilik, hesap verebilirlik ve kurumlar arası eş güdüm içerisinde yürütülmesi de düzenlemenin temel amaçları arasında bulunuyor.
