BİRSU KOÇ-EGETELGRAF/ Kambur duruş olarak bilinen kifoz, omurganın sırt bölgesinde normalden fazla öne doğru eğilmesiyle ortaya çıkıyor. Özellikle uzun süre masa başında çalışan, telefon veya bilgisayar karşısında zaman geçiren kişilerde görülebilen duruş bozukluğu, her zaman kalıcı bir omurga sorunu anlamına gelmiyor. Kamburluğun düzelip düzelmeyeceği ise eğriliğin nedenine, derecesine ve omurganın esnekliğine göre değişiyor. Duruş alışkanlıklarından kaynaklanan kamburluk, doğru egzersizler ve fizik tedaviyle büyük ölçüde düzeltilebiliyor. Ancak omurların yapısındaki değişikliklerden kaynaklanan kifozda yalnızca dik durmaya çalışmak yeterli olmuyor. Bu nedenle tedaviye başlamadan önce kamburluğun türünün belirlenmesi önem taşıyor.
KAMBURLUK DÜZELEBİLİYOR!
Postüral kifoz olarak adlandırılan duruşa bağlı kamburluk, en sık karşılaşılan türler arasında yer alıyor. Uzun süre öne eğilerek oturmak, telefon ve bilgisayar kullanırken başı sürekli öne doğru uzatmak, yanlış oturma alışkanlıkları ve sırt kaslarının yeterince güçlü olmaması bu duruş bozukluğuna zemin hazırlayabiliyor. Bu tür kamburlukta omurgada kalıcı bir kemik şekil bozukluğu bulunmuyor. Kişi dik durduğunda veya sırtüstü uzandığında eğrilik belirgin biçimde azalabiliyor. Düzenli egzersiz, fizik tedavi ve günlük yaşamda duruş alışkanlıklarının değiştirilmesiyle kamburluk önemli ölçüde düzeltilebiliyor. Özellikle sırt ve omuz kaslarını güçlendiren hareketler, kürek kemiklerini destekleyen egzersizler ve göğüs kaslarını esnetmeye yönelik çalışmalar tedavinin önemli parçalarını oluşturuyor. Ancak egzersizlerin kişinin durumuna uygun belirlenmesi gerekiyor.
SADECE DİK DURMAK YETERLİ OLMUYOR
Scheuermann kifozu olarak bilinen yapısal kamburluk, çoğunlukla ergenlik döneminde ortaya çıkıyor. Omurların gelişimi sırasında oluşan şekil değişiklikleri nedeniyle omurga öne doğru daha belirgin bir eğrilik kazanıyor. Postüral kamburluktan farklı olarak yapısal kifozda kişi dik durmaya çalışsa bile eğrilik tamamen ortadan kalkmıyor. Tedavi planı; kişinin yaşına, omurga eğriliğinin derecesine, büyüme sürecinin devam edip etmediğine ve hastalığın ilerleme durumuna göre hazırlanıyor. Büyüme çağındaki çocuk ve ergenlerde uygun görülen durumlarda korse tedavisi uygulanabiliyor. Fizik tedavi ve egzersizler de kasların güçlendirilmesine, duruşun desteklenmesine ve şikâyetlerin azaltılmasına yardımcı olabiliyor. Erken değerlendirme, eğriliğin ilerlemesini önlemeye yönelik tedavi seçeneklerinin belirlenmesi açısından önem taşıyor.
İLERİ YAŞTA ORTAYA ÇIKAN KAMBURLUĞUN NEDENLERİ?
İleri yaşlarda görülen kamburluk, kemik yoğunluğunun azalması ve omurlarda meydana gelen çökme kırıklarıyla ilişkili olabiliyor. Özellikle osteoporoza bağlı omurga kırıkları, sırt bölgesindeki eğriliğin belirginleşmesine neden olabiliyor. Bu tür durumlarda tedavi yalnızca duruşu düzeltmeye odaklanmıyor. Altta yatan kemik sağlığı sorununun değerlendirilmesi, ağrının kontrol altına alınması, kasların güçlendirilmesi ve eğriliğin ilerlemesinin önlenmesi de önem taşıyor. Doğuştan gelen omurga anomalileri de kamburluğa yol açabiliyor. Bu nedenle her hastada aynı tedavi yönteminin uygulanması mümkün olmuyor.
HANGİ YÖNTEMLER KULLANILIYOR?
Kifoz tedavisinde egzersiz ve fizik tedavi, özellikle duruşa bağlı kamburlukta öne çıkıyor. Sırt, omuz ve kürek kemiği çevresindeki kasları güçlendiren hareketler omurganın desteklenmesine yardımcı oluyor. Göğüs kaslarını esneten çalışmalar da öne doğru kapanan omuz duruşunun düzeltilmesini destekleyebiliyor. Korse tedavisi ise özellikle büyüme çağındaki çocuklarda ve uygun görülen yapısal kifoz vakalarında hekim kontrolünde uygulanıyor. Korse kullanımı her kamburluk türü için gerekli olmadığı gibi, kullanım süresi ve şekli de kişinin durumuna göre belirleniyor. Eğriliğin ileri derecede olduğu, şiddetli ağrıya yol açtığı veya sinir sistemi üzerinde baskı oluşturduğu bazı vakalarda cerrahi tedavi gündeme gelebiliyor. Ameliyat kararı yalnızca eğrilik açısına bakılarak verilmiyor; hastanın yaşı, şikayetleri, eğriliğin ilerlemesi ve genel sağlık durumu birlikte değerlendiriliyor.
DURUŞ ALIŞKANLIKLARI ÖNEM TAŞIYOR
Özellikle masa başında uzun süre çalışan kişilerin oturma düzenine dikkat etmesi gerekiyor. Bilgisayar ekranının göz hizasında tutulması, sırtın desteklenmesi ve uzun süre aynı pozisyonda kalınmaması duruş bozukluklarının önlenmesine yardımcı olabiliyor. Telefon kullanırken başı sürekli öne eğmek yerine cihazı göz hizasına yaklaştırmak, gün içinde hareket etmek ve düzenli fiziksel aktiviteyi sürdürmek de önem taşıyor. Bununla birlikte kamburluk belirginse, zamanla artıyorsa veya ağrı eşlik ediyorsa yalnızca egzersizle çözmeye çalışmak yerine bir sağlık uzmanına başvurulması gerekiyor. Kamburluğun tamamen düzelip düzelmeyeceği, altta yatan neden belirlenmeden kesin olarak söylenemiyor. Uygun tedaviyle bazı duruş bozuklukları büyük ölçüde giderilebilirken yapısal ve ileri derecedeki eğriliklerde amaç ağrıyı azaltmak, hareket kabiliyetini korumak ve ilerlemeyi kontrol altına almak olabiliyor.
