Jeff Bezos’un sahibi olduğu Blue Origin’e ait New Glenn roketi, Florida’daki Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü’nde yapılan rutin bir “hotfire test” sırasında patladı. Yaklaşık 98 metre uzunluğundaki roket, motorlardan duman yükselmeye başladıktan kısa süre sonra alt kısmında büyük bir patlama ile alev topuna döndü. Olay sonrası fırlatma rampasında da ciddi hasar meydana geldi.
“ÇOK ZOR BİR GÜN”
Blue Origin kurucusu Jeff Bezos, yaşanan olayı “çok zor bir gün” olarak tanımladı. Sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda, “Tüm personel güvende. Sebebi bilmek için henüz erken ama araştırmaya başladık. Gerekirse yeniden inşa edeceğiz ve tekrar uçacağız. Buna değer” ifadelerini kullandı. Olay sonrası rakip şirket SpaceX’in kurucusu Elon Musk ise Latince “Zorluklar içinden yıldızlara” anlamına gelen “Ad astra per aspera” ifadesini paylaştı.
PATLAMANIN SEYRİ
Testin ilk aşamalarında her şey normal ilerliyordu. Ancak motorlardan duman yükselmeye başladıktan kısa süre sonra roketin alt kısmında büyük bir patlama meydana geldi. Patlama kısa sürede tüm roketi ve ardından fırlatma rampasını sardı.
NASA’NIN AY HEDEFLERİ RİSKTE Mİ?
New Glenn roketi, Blue Origin’in NASA’nın Ay programındaki rolü açısından kritik önem taşıyor. Şirket yakın zamanda NASA’nın Ay programı kapsamında sözleşme kazanmış ve bazı sistemlerin bu yıl içinde New Glenn roketlerinden biriyle fırlatılması planlanmıştı. Bu görevler, Ay yüzeyine ekipman ve bilimsel yük taşımayı amaçlıyor ve NASA’nın uzun vadeli Ay yerleşimi hedefleri açısından önemli kabul ediliyor. NASA Başkanı Jared Isaacman, olayın Artemis programına etkilerini değerlendirdiklerini belirterek, “Mevcut durumda program üzerindeki sonuçlar net değil,” dedi.
ARTEMIS GÖREVLERİ BELİRSİZLİĞİ
Gelecek yıl düzenlenmesi planlanan Artemis III görevi sırasında astronotların yörüngede Blue Origin ve SpaceX’e ait iniş araçlarıyla kenetlenme manevraları gerçekleştirmesi öngörülüyor. Ancak fırlatma rampasının hasar görmesi nedeniyle Blue Origin’in bu sürece zamanında yetişip yetişemeyeceği belirsiz hale geldi. Ayrıca bu yıl içinde New Glenn roketiyle Ay’a gönderilmesi planlanan Blue Moon Mark I adlı insansız iniş aracı da risk altına girmiş olabilir.
DAHA ÖNCE DE SORUN YAŞAMIŞTI
Patlama, New Glenn roketinin haftalar önce bir iletişim uydusunu hedeflenen yörüngeye ulaştıramamasının ardından gerçekleşti. Şirket, önceki soruşturmada motorlardan birinin tam itiş gücüne ulaşamamasının termal koşullardan kaynaklandığını açıklamıştı. ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) daha önce şirketten kapsamlı bir soruşturma yürütmesini istemişti.
NASA’DAN İLK AÇIKLAMALAR
NASA Başkanı Jared Isaacman olay sonrası “Uzay uçuşları affetmez ve yeni ağır yük taşıma sistemleri geliştirmek son derece zordur. Ortaklarımızla birlikte bu olayı ayrıntılı biçimde inceleyeceğiz” açıklamasını yaptı.
