Türkiye, 1 milyon 400 bin dekarlık üretim alanında yıllık yaklaşık 700 bin ton kiraz üretimiyle dünya lideri konumunda bulunuyor. Üretim gücünü ihracata daha fazla yansıtmayı hedefleyen sektör, Çin Halk Cumhuriyeti pazarına yeniden giriş için yürütülen çalışmalarda kritik bir sürece girdi.
ÇİN HEYETİ TÜRKİYE'DE SAHA İNCELEMELERİ YAPTI
Türkiye'den Çin'e kiraz ihracatının yeniden başlamasına yönelik çalışmalar kapsamında Çin Halk Cumhuriyeti Gümrükler Genel İdaresi'nden Wenjun Chen ve Jinlu Cui'nin yer aldığı iki kişilik teknik heyet, 22-28 Haziran 2026 tarihleri arasında Türkiye'de incelemelerde bulundu. Heyet, kiraz bahçeleri, paketleme tesisleri ile soğuk işlem ve fumigasyon uygulama merkezlerinde denetimler gerçekleştirirken, ürünün bahçeden nihai tüketiciye kadar uzanan izlenebilirlik sürecini yerinde gözlemledi. Hazırlanacak teknik rapor doğrultusunda Pekin yönetiminin Türkiye'den kiraz ithalatına onay vermesi bekleniyor.
İLK DURAK TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI OLDU
Çinli teknik heyet ilk olarak Ankara'da Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileriyle bir araya geldi. Toplantıda Türkiye'nin kiraz üretiminde gıda güvenliğine yönelik yürüttüğü çalışmalar ve uygulamalar hakkında sunum yapıldı. Ardından heyet, Tarım ve Orman Bakanlığı Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nü ziyaret ederek Akdeniz Meyve Sineği ve Kiraz Sineğiyle mücadelede kullanılan tuzak sistemleri hakkında yürütülen çalışmaları inceledi.
KİRAZ BAHÇELERİ VE İŞLETMELER DENETLENDİ
Teknik heyet, Türkiye'den Çin'e kiraz ihracatı için belirlenen 85 kiraz bahçesinden biri olan AA Grup Besi ve Tarım Ürünleri San. Tic. A.Ş.'nin Manisa'nın Salihli ilçesindeki 520 dönümlük kiraz bahçesinde incelemelerde bulundu. Denetim sırasında üretim sürecindeki gıda güvenliği uygulamaları yerinde incelenirken, AA Grup Besi ve Tarım Ürünleri San. Tic. A.Ş. Ziraat Mühendisi Gamze Göktaş ile Manisa Tarım İl Müdürlüğü Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürü Tarık Memiş tarafından Akdeniz Meyve Sineği ve diğer zararlılarla mücadele yöntemleri hakkında bilgi verildi.
İHRACAT SÜRECİ ANLATILDI
Heyet daha sonra Çin'e ihracat yapabilecek 15 işletmeden biri olan Alaşehir'deki Cena Dış Ticaret ve Tarım Ürünleri San. Tic. A.Ş.'yi ziyaret etti. Burada kirazın işletmeye girişinden fumigasyon, sterilizasyon, işleme, paketleme ve ihracat sürecine kadar geçen aşamalar Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık tarafından anlatıldı. Çin heyeti ayrıca Denizli, Isparta ve Afyonkarahisar'daki kiraz bahçeleri ile işletmelerde de incelemeler gerçekleştirdi.
"TÜRK KİRAZI AVRUPA'DA PREMİUM ÜRÜN"
Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, Türk kirazının kalite ve aroması nedeniyle Almanya, Rusya, Avusturya, Hollanda, Birleşik Krallık ile Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar başta olmak üzere birçok ülkede tercih edildiğini belirtti. Avrupa Birliği pazarının kalite standartları açısından ihracat yapılması en zor pazarlardan biri olduğunu ifade eden Balık, Türk kirazının bu pazarda "premium ürün" olarak konumlandığını söyledi.
"ÇİN'E KİRAZ İHRACATIMIZIN BAŞLAMASINI BEKLİYORUZ"
Cengiz Balık, Türkiye'de Akdeniz Meyve Sineğiyle mücadelede önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirterek, "Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü, Akdeniz meyve sineğinin en dayanıklı dönemi olan olgun larva ile bulaşık meyvelerde, meyve iç sıcaklığı 20–22 °C aralığındayken 32 g/m³ dozunda metil bromid ile 3 saat süreyle fumigasyon uygulanıp, ardından havalandırma yapılarak 1 °C’nin altında 3 gün süreyle soğuk uygulama gerçekleştirildikten sonra yapılan analizlerde ürün kalitesinin korunduğu ve kalıntı seviyelerinin ilgili limitlerin altında kaldığını bilimsel olarak ortaya koydu. Bu çerçevede Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çin Tarım Bakanlığı’nın gerekli protokolleri imzalamasını ve Çin’e kiraz ihracatımızın başlamasını bekliyoruz” diye konuştu.
HEDEF YILLIK 100 MİLYON DOLARLIK İHRACAT
Türkiye'de kiraz hasadının nisan ayının ortasında Manisa'nın Şehzadeler ilçesi ile İzmir'in Kemalpaşa ilçesinde başladığını, Salihli, Denizli, Afyonkarahisar, Isparta, Konya, Niğde, Gaziantep ve Mardin üzerinden devam ederek ağustos ayında Iğdır'da tamamlandığını belirten Balık, “Kiraz, Çin'de oldukça popüler ve pahalı bir ithal meyve. Kiraz zenginliği, refahı ve bereketi simgeliyor. Özellikle Çin Yeni Yılı'nda (Bahar Bayramı) dostlara ve aile büyüklerine verilen en prestijli hediyelerden birisi konumunda. Çin, yıllık yaklaşık 600 bin ton kiraz ithalatı gerçekleştiriyor. Bu ithalatın piyasa değeri 3,5 milyar dolar seviyelerine ulaşıyor. İthalat hacmine göre Çin, dünyanın en büyük kiraz ithalatçısı konumunda. Günümüzde dünyanın ikinci büyük ekonomisi haline gelen Çin’de 300 milyonun üstünde Avrupa standartlarında gelir sahibi bir kitle oluştu. 2019-2020 yıllarındaki hatalarımızdan ders alarak Çin’e kiraz ihracatımızın bir daha kesintiye uğramaması için sektördeki üretici ve ihracatçılarımızın üzerlerine düşen sorumluluğu eksiksiz yerine getireceklerine inanıyoruz. Orta vadede Çin’e yıllık 100 milyon dolarlık kiraz ihraç etmeyi hedefliyoruz” diye aktardı.