Türkiye genelinde ekim ayıyla birlikte 2027 su yılı başladı. 1960'lı yıllardan bu yana kaydedilen verilere göre en yüksek yağış oranlarının elde edildiği belirtilirken, Türkiye geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 75, uzun yıllar ortalamasına göre ise yaklaşık yüzde 30 daha fazla yağış aldı. Avrupa'nın farklı bölgelerinde kuraklık ve sıcak hava dalgaları etkisini sürdürürken, Türkiye'deki yağış artışı büyükşehirler ve turizm merkezlerinde yaşanan içme suyu sıkıntısını önemli hafifletti.
“REKOR MİKTARDA YAĞIŞ RAKAMIYLA KARŞILAŞTI”
İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ceyhun Özçelik, yağış miktarlarının 1960'lı yıllardan bu yana gözlenen en yüksek seviyeye ulaştığını belirterek “Ekim ayı itibarıyla 2027 su yılına girmiş bulunmaktayız. Geçtiğimiz su yılı içerisinde Avrupa'nın büyük bir kısmında kuraklık ve sıcak hava dalgaları baş gösterirken, Türkiye bu dönemde ciddi yağışlar alarak rekor miktarda yağış rakamlarıyla karşı karşıya kaldı. Geçtiğimiz yıla nazaran yüzde 75 civarında, uzun yıllar ortalamasına göre yüzde 30'lar civarında bir yağış artışı söz konusu ki bu, 1960'lı yıllardan bu yana gözlenen en yüksek yağış rakamını ifade ediyor. Yine geçtiğimiz dönemde ülkemizde büyükşehirlerimizin çoğunda kuraklık etkileri nedeniyle içme suyu temininde büyük zorluklar yaşanmış ve rezervuarlarımızın çoğu kurumuştu. Bugün itibarıyla İstanbul'daki barajlarımızın doluluk oranı yüzde 38,3, Ankara'daki barajlarımızın doluluk oranı yüzde 38,3 ve İzmir'deki barajlarımızın doluluk oranı ise yüzde 39,4'e erişmiş durumda. Bodrum'da bu rakam yüzde 70'ler civarında” dedi.
“TAHTALI VE GÖRDES CİDDİ ORANDA ARTTI”
İzmir'deki barajların durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Özçelik, geçen yıl kentteki barajların büyük bölümünün kuruduğunu belirtti. İzmir'in su kaynakları açısından önemli iki barajının Tahtalı ve Gördes olduğunu ifade eden Özçelik, her iki barajdaki su miktarının da ciddi oranda yükseldiğini söyledi. Özçelik, Tahtalı Barajı'ndaki su miktarının geçen yıla kıyasla 5 kat arttığını belirterek "İzmir'de geçen yıl içerisinde hemen bütün barajlar kurumuştu. Buradaki en önemli iki baraj Tahtalı Barajı ve Gördes Barajı. Tahtalı ve Gördes barajlarındaki su miktarı ciddi oranda arttı. Tahtalı Barajı'ndaki su miktarı geçtiğimiz yıla oranla 5 kat arttı. Yüzde 500 oranında bir artış söz konusu. Gördes Barajı'nda da ciddi miktarda bir su var. Şu an için doluluk oranı yüzde 30'lar civarında. Toplamda 331 milyon metreküplük suyumuz var. Yeraltı suyu ile beraber değerlendirdiğimiz zaman toplam ihtiyaç olan yıllık 330 milyon metreküpün oldukça üzerinde. İzmir bunu, bu dönemi etkin bir şekilde kullanmalı ve gelecek dönemdeki gelen yağışlarla beraber şehrin içme suyu ihtiyacını karşılamak için gerekli planlamaları yapmalı” ifadelerini kullandı.
BODRUM'DA 62 MİLYON METREKÜPLÜK SU REZERVİ
Muğla'nın Bodrum ilçesindeki su kaynaklarını da değerlendiren Prof. Dr. Ceyhun Özçelik, geçen yıl tamamen kuruyan Mumcular ve Geyik barajlarında yeniden su biriktiğini belirtti. Özçelik, mevcut doluluk oranları ile ilgili "Bodrum'da uzunca bir süreden beri kuraklık etkileriyle mücadele ediliyordu. Geçen yıl gerek Mumcular Barajı gerekse Geyik Barajı tamamen kurumuştu. Bugün itibarıyla Mumcular Barajı'nda yüzde 62, Geyik Barajı'nda yüzde 69 doluluk söz konusu. Milas'a içme suyu temin eden Akgedik Barajı'nda da yüzde 76 oranında bir su var. Gerektiği durumlarda buradan da Bodrum'a içme suyu temin edilebiliyor. Toplamda 62 milyon metreküplük bir rezervimiz var. Yer altı sularıyla beraber düşündüğümüzde Bodrum'un içme suyu ihtiyacı olan yıllık 38 milyon metreküpün üzerinde bir su söz konusu. Bodrum'da yüzde 70 bir doluluk var. Ancak Bodrum'un su temininden çok suyun iletilmesi noktasında büyük problemleri var. İçme suyu iletim hattı patlaklarının önüne geçilmesiyle önümüzdeki kış yağışlarıyla beraber Bodrum'un su ihtiyacının karşılanmasını umut ediyoruz" dedi.
"ETKİN KULLANILMASI GEREKİYOR"
İstanbul'daki barajların durumuna ilişkin de bilgi veren Özçelik, kentin geçmiş yıllarda yağışlara rağmen su sıkıntısıyla karşı karşıya kaldığını belirtti. Özçelik, Avrupa Yakası'ndaki Terkos ve Büyükçekmece barajlarının doluluk oranlarının sırasıyla yüzde 32 ve yüzde 28 civarında olduğunu söyledi. Asya Yakası'ndaki Ömerli ve Darlık barajlarında ise doluluk oranının yüzde 50'nin üzerinde olduğu belirtildi. İstanbul'daki toplam baraj suyu miktarının yaklaşık 332 milyon metreküp olduğunu aktaran Özçelik, Melen ve Yeşilçay regülatörlerinden gelen yaklaşık 600 milyon metreküplük suyun da hesaba katılmasıyla toplam net su hacminin 932 milyon metreküpe ulaştığını ifade etti. Özçelik, İstanbul'un yıllık su ihtiyacının 1,2 milyar metreküp olduğunu belirterek "İstanbul geçtiğimiz yıllarda aldığı yağışlar neticesinde su sıkıntısına girmişti. Avrupa Yakası'nın en önemli iki barajı Terkos ve Büyükçekmece Barajı'nda doluluk oranları sırasıyla yüzde 32 ve yüzde 28 civarında. Asya Yakası'nda ise Ömerli ve Darlık Barajı'ndaki doluluk oranı yüzde 50'lerin üzerinde. Barajlarımızda toplam su miktarı 332 milyon metreküp civarında. Buna Melen ve Yeşilçay regülatörlerinden gelen yaklaşık 600 milyon metreküplük suyu da koyduğumuz zaman 932 milyon metreküplük net su hacmine tekabül ediyor. Bu ise toplam yıllık su ihtiyacı olan 1.2 milyar metreküpün altında. Önümüzdeki dönemde İstanbul'da su kaynaklarımızı etkin kullanmamız gerektiği için bize önemli işaretler veriyor" diye konuştu.
ANKARA'DA DOLULUK YÜZDE 216 ARTTI
Ankara'daki barajların doluluk oranlarına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Özçelik, geçen yıla kıyasla yüzde 216 oranında artış yaşandığını belirtti. Ankara'nın içme suyu ihtiyacının Çamlıdere, Kesikköprü ve Kurtboğazı baraj sistemlerinden karşılanmaya çalışıldığını aktaran Özçelik, mevcut doluluk oranının tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Ankara'daki toplam depolama hacminin yaklaşık 1,45 milyar metreküp olduğunu belirten Özçelik, mevcut durumda yaklaşık 557 milyon metreküplük su bulunduğunu söyledi. Kentin yıllık 430 milyon metreküplük ihtiyacının bu miktarla karşılanabilecek düzeyde olduğunu kaydetti. Özçelik, Ankara'nın su kaynaklarının gelecek yağışlarla birlikte planlı şekilde kullanılması gerektiğini belirterek “Ankara'da doluluk oranı ciddi miktarda arttı. Geçen yıla nazaran yüzde 216 oranında bir doluluk oranında artış söz konusu. Hatırlayacağınız üzere Ankara'da Çamlıdere Barajı, Kesikköprü ve Kurtboğazı Barajı sisteminden gelen sularla şehrin içme suyu temini karşılanmaya çalışılıyor. Buradaki doluluk oranı sizi aldatmasın; Ankara'daki toplam depolama hacmimiz oldukça yüksek, yaklaşık 1.45 milyar metreküp. Bu doluluk oranında dahi şehirde ciddi miktarda su söz konusu. Yaklaşık 557 milyon metreküplük bir su hacmimiz şu an için mevcut. Yıllık 430 milyon metreküplük bir ihtiyacı yeterince karşılayacak düzeyde. Bunu etkin bir şekilde kullanarak su yılı içerisindeki gelecek yağışlarla beraber Ankara'nın içme suyu teminini disiplinli şekilde planlamamız lazım. Tabii hatırlayacak olursanız buradaki sorun sadece barajlardaki su miktarı değil, şehre suyun iletilebilmesi sorunu. Gerek Kurtboğazı, gerek Çamlıdere ve gerekse Kesikköprü'den gelen hatlarda herhangi bir arıza meydana gelmesi durumunda şehir tekrar su sıkıntısıyla karşı karşıya kalmayacaktır" diye konuştu.
