TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, 12 Kasım 2026 tarihinde Türkiye'nin 81 ilinde eş zamanlı basın açıklaması gerçekleştirerek mühendislerin yaşadığı ekonomik ve mesleki sorunlara dikkat çekti. Odanın İzmir Şubesi Karşıyaka'da yaptığı açıklamada "Talebimiz Geleceğimiz" kampanyası kapsamında düşük ücretler, güvencesiz istihdam, mesleki yetkinlik ve yapı denetim sistemindeki eksiklikler gündeme taşındı. Mühendislik hizmetlerinin yalnızca teknik bir işlem değil, toplumun can güvenliğini sağlayan temel unsurlardan biri olduğu vurgulanırken Türkiye'deki yapı stokunun güvenliğine ilişkin kapsamlı çalışmalar yapılması istendi. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, mühendislik hizmetlerinin yıllar içerisinde kamusal sorumluluk anlayışından uzaklaştırıldığı savunuldu.
"DEPREM DOĞA OLAYIDIR, ANCAK YIKIM KADER DEĞİLDİR!"
Basın açıklamasının en dikkat çekici bölümlerinden birini Türkiye'deki yapı güvenliği sorunu oluşturdu. İnşaat Mühendisleri Odası, Türkiye'nin deprem ülkesi olduğunu hatırlatarak bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve bağımsız denetimle depremlerin yıkıcı etkilerinin azaltılabileceğini belirtti. Açıklamada şu ifadeler kullanıldı: "Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir!" Türkiye'nin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanterinin bulunmadığını belirten oda, milyonlarca kişinin yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğüne dikkat çekti. İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projelerine aykırı yapıların teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandığı ifade edilirken binaların kullanım süreleri boyunca yeterince denetlenmediği savunuldu.
"DAHA KAÇ DEPREM YAŞAMALIYIZ?"
İnşaat Mühendisleri Odası, mevcut yapıların güvenliğinin belirlenmesi ve vatandaşların yaşadıkları binalara ilişkin bilgilere erişebilmesi gerektiğini vurguladı. Açıklamada şu soru yöneltildi: "Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız, daha kaç can kaybetmemiz gerekiyor?" Meslek örgütü, güvenli yapılarda yaşamanın bir ayrıcalık değil, temel insan hakkı olduğunu belirterek yapıların yalnızca inşaat aşamasında değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesini sağlayacak bir sistem kurulmasını istedi.
MÜHENDİSLERİN ÜCRET VE ÇALIŞMA KOŞULLARI GÜNDEMDE
Açıklamada kamu ve özel sektörde çalışan inşaat mühendislerinin yaşadığı ekonomik sorunlara da geniş yer verildi. Kamuda görev yapan mühendislerin ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklar üstlenmelerine rağmen yeterli ücret ve özlük haklarına sahip olmadıkları savunuldu. Ek gösterge, tazminat, ek ödeme ve emekliliğe yansıyan haklarda iyileştirme yapılması gerektiği belirtildi. Özel sektörde ise düşük ücretler, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesailer ve güvencesiz istihdam koşullarının mühendislerin mesleki bağımsızlığını olumsuz etkilediği ifade edildi. Sigorta primlerinin gerçek ücretler üzerinden yatırılmaması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesi gibi uygulamaların sosyal güvenlik haklarında kayıplara yol açtığına dikkat çekildi.
HER ŞANTİYEYE BİR ŞEF TALEBİ
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, şantiye şefliğine ilişkin mevcut uygulamaların da yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirtti. Şantiye şefliğinin yapı üretiminin bütün aşamalarında fiilen yürütülmesi gereken bir mühendislik hizmeti olduğu vurgulanırken aynı kişinin birden fazla şantiyede görevlendirilmesine son verilmesi istendi. Meslek örgütü, her şantiyeye bir şef atanmasını, şantiye şeflerinin tam zamanlı görev yapmasını ve ücretleriyle hukuki güvencelerinin korunmasını talep etti. Yapı denetim sisteminin de maliyet baskısından uzaklaştırılarak bağımsız ve kamusal niteliği güçlü bir yapıya kavuşturulması gerektiği ifade edildi.
DEPREM DAVALARINDA SORUMLULUK TARTIŞMASI
İnşaat Mühendisleri Odası, deprem sonrasında yürütülen yargılamalarda mühendislerin sorumluluklarının belirlenmesine ilişkin uygulamaları da eleştirdi. İmar afları, taşıyıcı sistemlere sonradan yapılan müdahaleler ve mühendislerin bilgisi dışında gerçekleştirilen işlemler nedeniyle ortaya çıkan sonuçların, kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince değerlendirilmeden meslek mensuplarına yüklenebildiği savunuldu. Bu kapsamda bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bilirkişilik sistemi oluşturulması ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemelerinin kurulması istendi.
GENÇ MÜHENDİSLER İÇİN İSTİHDAM ÇAĞRISI
Meslek örgütü, genç mühendislerin işsizlik sorununa ve emekli mühendislerin ekonomik koşullarına da dikkat çekti. Mühendislik eğitiminde ülkenin gerçek istihdam ihtiyacının gözetilmesi gerektiği belirtilirken genç mühendisler için planlı istihdam politikalarının uygulanması talep edildi. Emekli mühendislerin aylıklarının insanca yaşam koşullarına uygun seviyeye yükseltilmesi istenirken kadın mühendislerin istihdam, ücret ve mesleki ilerleme süreçlerinde karşılaştıkları ayrımcılığın ortadan kaldırılması gerektiği vurgulandı.
"ARTIK SORUNLARIMIZIN TESPİT EDİLMESİNİ DEĞİL, ÇÖZÜLMESİNİ İSTİYORUZ!"
Türkiye'nin 81 ilinden yapılan ortak açıklamada Türkiye Büyük Millet Meclisi, ilgili bakanlıklar ve kamu kurumları göreve çağrıldı. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, "Talebimiz Geleceğimiz" kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde mühendislerle bir araya geldiklerini belirtti. Açıklamada şu ifadeler yer aldı: "Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz!" Mühendislik emeğinin korunmasının yalnızca meslek mensuplarının geleceğiyle sınırlı olmadığı vurgulanırken güvenli okullar, depreme dayanıklı hastaneler ve sağlıklı konutlarda yaşama hakkının da bu sürecin parçası olduğu ifade edildi.
