İnternet dünyasında son dönemde viral hale gelen "dopamin siteleri", kullanıcıların gerçekte olmayan alışveriş deneyimleri yaşamasına imkan tanıyor. Sahte alışveriş sepetleri, var olmayan kredi kartları ve sanal kurye takip mesajlarıyla oluşturulan bu sistemler, kişilere kısa süreli mutluluk ve heyecan hissi veriyor.
Uzmanlar ise bu platformların, bireylerin psikolojik sağlığı açısından çeşitli riskler barındırdığı konusunda uyarılarda bulunuyor.
"ORTADA GERÇEK BİR PARA VEYA ÜRÜN YOK"
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Beyin Sinir ve Omurilik Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Orhan Şen: "Dopamin siteleri, beyinde dopamin hormonu salınımını artırarak kişiye geçici bir haz, mutluluk ve motivasyon kazandırıyor. Normalde egzersiz yapmak, spor yapmak veya alışveriş gibi durumlarda beyin bunu ödüllendirme olarak algılar ve dopamin salınımı artar. Ancak Güney Kore'de ortaya çıkan bu sitelerde ortada gerçek bir para veya alınan bir ürün bulunmuyor. Ürünler sepete ekleniyor, olmayan bir kredi kartıyla sanki o ürünü alıyormuş gibi işlem yapılıyor. Ardından kuryenin yola çıktığına dair mesajlar geliyor ve kişi büyük bir heyecanla bu sanal kuryeyi bekliyor. Bu sağlıklı bir davranış örneği değildir" diye konuştu.
"YAPAY DOPAMİN FAZLALIĞI HAZ ALMA DUYGUSUNU KÖRELTİR"
Bu sistemlerin en büyük riskinin gereksiz uyaranlarla dopamin salgısını artırması olduğunu belirten Prof. Dr. Orhan Şen: "Dopamin bu şekilde yapay olarak fazla salgılatılırsa zamanla kişinin haz alma duygusu körelir. Kişi sanal dünyadan çıkıp gerçek hayata döndüğünde hayattan haz almaz hale gelir ve mutlu olamaz. Bu durum, bireyin mutluluğu başka alanlarda aramasına neden olur ve bağımlılıkla sonuçlanabilir. Gerçek dışı mutluluk, kişiyi kötü alışkanlıklara sürükleyebilir. Özellikle şizofreni veya bipolar bozukluk gibi psikiyatrik rahatsızlıkları olan kişilerde hastalığın mani ve aktif dönemleri, dopaminin fazla salınımına bağlı olarak tetiklenebilir" dedi.
"GERÇEK MUTLULUK GERÇEK HAYATTA ARANMALI"
Vatandaşların yapay mutluluk sunan sanal ortamlardan uzak durması gerektiğini belirten Prof. Dr. Orhan Şen: "Vatandaşlarımızın sahte ortamlarda mutluluğu aramaması gerekiyor. Dopaminin gereksiz yere fazla salgılanmasından kaçınılmalı. Egzersiz yaparak, kaliteli uyuyarak, sağlıklı sosyal ilişkiler kurarak ve günlük yaşamda hareket kabiliyetini artırarak doğal dopamin salınımı sağlanmalı. Gerçek mutluluk, gerçek hayatta aranmalıdır" diye konuştu.
UZMAN DOĞAL DOPAMİN KAYNAKLARINA DİKKAT ÇEKTİ
Prof. Dr. Orhan Şen, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının dopamin hormonunun doğal şekilde salgılanmasına katkı sağladığını belirterek, düzenli egzersiz, kaliteli uyku, sosyal ilişkilerin güçlendirilmesi ve günlük hareketliliğin artırılmasının hem fiziksel hem de ruhsal sağlık açısından önem taşıdığını ifade etti.
