Beyaz kıyafetlerin güneş ışığının daha büyük bölümünü yansıtması nedeniyle sıcak havalarda daha serin kalmaya yardımcı olduğu bilinirken, koyu renkli giysiler daha fazla enerji emerek daha hızlı ısınıyor. Ancak araştırmacılar, serinletici özellik taşıyan mor bir kumaş geliştirmenin daha zor olduğunu belirtiyor. Bunun nedeni, bir malzemenin mor görünmesi için güneş spektrumunun en yoğun bölümlerinden birindeki yeşil ışığı emmesi gerekmesi. Zhengzhou ve Adelaide üniversitelerinden bilim insanlarının oluşturduğu ekip, bu sorunu aşmak amacıyla mor bir metal-organik kafes ile çinko oksit nanopartikülleri içeren mikroskobik lifler üretti. Metal-organik kafesler, metal atomlarının organik moleküller aracılığıyla düzenli bir yapı içinde birbirine bağlandığı üç boyutlu ağlar olarak tanımlanıyor. Geniş yüzey alanları, dayanıklılıkları ve yüksek gözeneklilikleri nedeniyle bu malzemeler son yıllarda farklı alanlarda kullanılıyor. Araştırmacıların geliştirdiği kombinasyon ise kumaşın mor rengini korurken güneş ışığını yansıtmasına imkan sağladı. Hakemli dergi Small'da yayımlanan çalışmaya göre kumaş, güneş ışığının yaklaşık yüzde 87,6’sını yansıtırken orta kızılötesi radyasyonun yaklaşık yüzde 96,4’ünü yayıyor. Böylece ısının kumaşla vücut arasında hapsolmak yerine çevreye yayılması sağlanıyor.
BEYAZ PAMUKTAN DAHA SERİN
Doğrudan güneş ışığı altında gerçekleştirilen testlerde yeni kumaşın ticari beyaz pamuktan 4,2 derece, ticari mor pamuktan ise 6,2 derece daha serin kaldığı belirlendi. Simüle edilmiş cilt üzerinde yapılan testlerde de kumaşın soğutma performansı ölçüldü. Dış mekandaki gündüz koşullarını taklit eden deneylerde yeni kumaşla kaplanan yüzey, çıplak bırakılan simüle edilmiş cilde kıyasla 8 dereceye kadar daha düşük sıcaklık gösterdi. Aynı testte beyaz pamuk 4,6 derece, klasik mor pamuk ise yaklaşık 2,8 derecelik düşüş sağladı. Makalenin ortak yazarı Jun Ma, "Bugüne kadar soğutma performansıyla estetik görünüm arasında seçim yapmak zorunda kalıyorduk" diyerek ekliyor: "Araştırmalarımız, ikisine de sahip olabileceğimizi gösteriyor” Bilim insanları, geliştirdikleri kumaşın hafif ve esnek olduğunu, ter de dahil olmak üzere su buharının kumaştan geçmesine izin verdiğini belirtiyor. Testlerde malzemenin soğutma özelliklerini 50 yıkamadan sonra da koruduğu görüldü.
SPORCULAR VE SICAKTA ÇALIŞANLAR İÇİN
Araştırma ekibi, yeni teknolojinin özellikle sıcak havalarda dışarıda çalışan kişiler ve sporcular tarafından kullanılabileceğini belirtiyor. Bununla birlikte kumaş henüz geliştirme aşamasında bulunuyor ve geniş çapta kullanılabilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyuluyor. Bilim insanları, farklı optik özelliklere sahip metal-organik kafeslerden yararlanılarak başka renklerde serinletici kumaşların da geliştirilebileceğini ifade ediyor. Çalışmanın diğer yazarı Yangzhe Hou ise "Yeni nesil tekstillerde renk, konfor ve soğutma performansını birleştirme konusunda muazzam bir potansiyel var” ifadelerini kullanıyor.