HATİCE KÖYLÜ-EGETELGRAF/ Kahvaltı sofralarının vazgeçilmez besinlerinden biri olan yumurta, yüksek protein içeriği ve zengin besin değeri sayesinde her yaştan insanın beslenmesinde önemli bir yere sahip bulunuyor. Omletten menemene, kekten böreğe kadar sayısız tarifte kullanılan yumurta, doğru saklanmadığında ise gıda güvenliği açısından risk oluşturabiliyor. Uzmanlar, yumurtanın belirli bir raf ömrüne sahip olduğunu ve uygun koşullarda muhafaza edilmediğinde bozulabileceğini belirtiyor. Peki yumurta gerçekten bozulur mu? Buzdolabında kaç gün dayanır? Bayat veya bozuk olduğu nasıl anlaşılır? İşte merak edilen tüm ayrıntılar...
YUMURTA ZAMANLA TAZELİĞİNİ KAYBEDİYOR
Her ne kadar yumurtanın sert kabuğu onu dış etkenlere karşı korusa da bu koruma sonsuz değil. Uzmanlara göre yumurta, zamanla içindeki nemi ve karbondioksiti kaybetmeye başlıyor. Bu süreçte hem lezzeti hem de besin kalitesi değişebiliyor. Yanlış saklama koşulları ise bakterilerin çoğalmasını kolaylaştırarak yumurtanın bozulmasına neden olabiliyor. Özellikle çatlak veya kırık kabuklu yumurtalar, dış ortamdan bakteri alabileceği için satın alınmamalı ve tüketilmemelidir. Alışveriş sırasında son tüketim tarihinin kontrol edilmesi de güvenli tüketim açısından büyük önem taşıyor.
BUZDOLABINDA 5 HAFTA DAYANABİLİYOR
Uzmanların aktardığı bilgilere göre taze ve kabuğu sağlam çiğ yumurtalar buzdolabında yaklaşık 4 ila 5 hafta, yani ortalama 25 ila 35 gün boyunca tazeliğini koruyabiliyor. Ancak bu sürenin geçerli olabilmesi için yumurtaların doğru şekilde saklanması gerekiyor. Birçok kişi yumurtaları buzdolabının kapağındaki özel bölmelere yerleştirse de uzmanlar bunun doğru bir yöntem olmadığını belirtiyor. Çünkü kapak kısmı sürekli açılıp kapandığı için sıcaklık değişimleri yaşanıyor. Bu durum yumurtanın daha hızlı yaşlanmasına neden olabiliyor. En doğru saklama yöntemi ise yumurtaları kendi karton kutusunda, buzdolabının orta raflarında muhafaza etmek olarak gösteriliyor.
YUMURTA ODA SICAKLIĞINDA SAKLANIR MI?
Yumurtanın uzun süre oda sıcaklığında bekletilmesi özellikle yaz aylarında önemli risk oluşturuyor. Sıcak ortamlar bakterilerin çoğalmasını hızlandırdığı için yumurtaların alışverişten sonra mümkün olan en kısa sürede buzdolabına kaldırılması tavsiye ediliyor. Saatlerce mutfak tezgâhında bekleyen yumurtalarda bozulma süreci çok daha hızlı ilerleyebiliyor.
HAŞLANMIŞ YUMURTANIN ÖMRÜ DAHA KISA
Çiğ yumurtaya göre haşlanmış yumurtanın dayanma süresi daha kısa oluyor. Kabuklu şekilde muhafaza edilen haşlanmış yumurtalar buzdolabında genel olarak 5 ila 7 gün boyunca tüketilebiliyor. Bazı gıda güvenliği uzmanları ise kalite açısından en ideal sürenin 3 ila 5 gün olduğunu ifade ediyor. Kabukları soyulmuş haşlanmış yumurtaların ise bekletilmeden tüketilmesi ya da hava almayan kaplarda muhafaza edilmesi öneriliyor.
KIRILMIŞ YUMURTA BİR GÜN İÇİNDE TÜKETİLMELİ
Kabuk kırıldıktan sonra yumurtanın dayanıklılığı önemli ölçüde azalıyor. Çırpılmış veya kırılmış yumurtaların kapalı bir kap içerisinde buzdolabında en fazla 24 saat saklanması tavsiye ediliyor. Daha uzun süre bekleyen yumurtaların tüketilmesi sağlık açısından uygun görülmüyor.
TAZE OLDUĞUNU ANLAMANIN YOLU
Yumurtanın taze olup olmadığını anlamak için en sık kullanılan yöntemlerden biri su testi oluyor. Bir kaba su doldurulduktan sonra yumurta dikkatlice içine bırakılıyor. Eğer yumurta dibe çökerek yatay şekilde duruyorsa tazeliğini büyük ölçüde koruyor demektir. Dibe çökmekle birlikte dik duruyorsa yaşlanmaya başlamış olsa da çoğu zaman tüketilebiliyor. Ancak yumurta suyun yüzeyine çıkıyorsa içindeki hava boşluğu büyümüş oluyor ve bozulmuş olabileceği için tüketilmemesi öneriliyor. Uzmanlar, bu yöntemin pratik bir ön kontrol sağladığını ancak tek başına kesin sonuç vermediğini de hatırlatıyor.
BOZUK OLDUĞU NASIL ANLAŞILIR?
Bozuk yumurtayı anlamanın en güvenilir yollarından biri ise kokusunu kontrol etmek oluyor. Yumurta kırıldığında keskin, ağır ve çürük yumurtayı andıran kükürt kokusu hissediliyorsa kesinlikle tüketilmemesi gerekiyor. Taze yumurtalarda ise rahatsız edici herhangi bir koku bulunmuyor. Yumurta kırıldığında ak kısmının tamamen su gibi yayılması ve sarısının kolayca dağılması, yumurtanın bayatladığını gösterebiliyor. Ancak bu durum tek başına bozulduğu anlamına gelmeyebiliyor. Buna karşılık yeşil, siyah veya pembe renk değişiklikleri, küflenme ya da anormal oluşumlar görülüyorsa yumurtanın tüketilmemesi gerekiyor.
YIKAYARAK DOLABA KOYMAYIN
Pek çok kişinin yaptığı hatalardan biri de yumurtaları buzdolabına koymadan önce yıkamak oluyor. Uzmanlar, yumurta kabuğunun üzerinde doğal bir koruyucu tabaka bulunduğunu ve yıkama işleminin bu tabakaya zarar verebildiğini belirtiyor. Bu nedenle yumurtaların yalnızca kullanılacağı zaman yıkanması tavsiye ediliyor.