Kastamonu'nun Taşköprü ilçesinde bulunan ve Roma döneminde Paflagonya Eyaleti'nin başkentliğini yapan Pompeipolis Antik Kenti'nde sürdürülen kazı çalışmalarında, yaklaşık 1800 yıllık Roma villasının mozaikleri gün yüzüne çıkarılıyor. Anadolu'nun en büyük üç Roma villasından biri olarak değerlendirilen yapıda yürütülen restorasyon çalışmalarıyla tarihi mirasın korunması ve turizme kazandırılması amaçlanıyor.
3 BİN METREKARELİK ROMA VİLLASI
Kültür ve Turizm Bakanlığı adına Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük başkanlığında yürütülen kazılar, bu yıl ağırlıklı olarak Roma villasında devam ediyor.
Yaklaşık 3 bin metrekarelik alana yayılan villada geçen yıl başlatılan çalışmalar kapsamında mozaiklerin büyük bölümünün bu yıl ortaya çıkarılması hedefleniyor. Uzman ekipler tarafından tek tek işlenen mozaikler, yok olma tehlikesine karşı koruma altına alınıyor.
ZEUGMA'DAKİ MOZAIKLERLE AYNI KALİTEDE OLDUĞU BELİRTİLDİ
Kazı ekibi, villadaki mozaiklerin işçilik kalitesinin Anadolu'nun önemli antik kentlerinde bulunan eserlerle benzer özellikler taşıdığını belirtti.
Özellikle Zeugma'da görülen zemin mozaikleriyle benzer nitelikte olduğu ifade edilen eserlerin, tamamlanacak restorasyon çalışmalarının ardından turizme kazandırılması planlanıyor.
KAZILAR ULUSLARARASI EKİPLE SÜRDÜRÜLÜYOR
Yaklaşık 25 yıldır devam eden Pompeipolis kazılarında bu yıl 45 kişilik ekip görev yapıyor.
Kazılar, Türk arkeologların yanı sıra İtalya'dan gelen 15 kişilik uzman ekibin katılımıyla uluslararası iş birliği içinde yürütülüyor.
"ANADOLU'DAKİ EN BÜYÜK 3 VİLLADAN BİRİ OLARAK SINIFLANDIRILMAKTADIR"
Kazı Başkanı Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, 2026 yılı çalışmalarında restorasyon ve kazı faaliyetlerinin birlikte yürütüldüğünü belirterek: "2026 yılı kazı çalışmalarımızda öncelikli olarak restorasyon ve kazı çalışmaları olmak üzere iki bölümde çalışmalarımızı programladık. Restorasyon kapsamında önceki yıllarda zemin mozaiklerini onarmaya başladığımız Roma villasında çalışmalarımız devam ediyor. Roma villamız yaklaşık 3 bin metrekarelik bir alana oturmakta ve bu ölçüleriyle Anadolu'daki en büyük 3 villadan biri olarak sınıflandırılmaktadır. Roma Villasında 'Triclinium' diye adlandırdığımız misafir odası olarak kullanılan 112 metrekare alanı kaplayan odanın zemin mozaiklerinin onarma çalışması devam ediyor. 2025'te yaklaşık 10 metrekarelik bir alanı tamamlamıştık. 2026'taki hedefimiz geri kalan bölümlerin onarımına yönelik çalışmalarımız sürüyor. Bu kapsamda 4 aylık bir çalışma programı belirledik ve 4 ayda yapabileceğimiz kadarını tamamlamaya çalışacağız" dedi.
YENİ TURİZM DESTİNASYONU HEDEFLENİYOR
Kazıların yalnızca bilimsel açıdan değil turizm açısından da önemli olduğunu ifade eden Eliüşük: "Biz, bir turizm altyapısını da oluşturuyoruz bu kapsamda. Hem Kastamonu'nun hem de Anadolu'nun ve Kuzey Karadeniz'in turizm altyapısına yeni bir destinasyon kazandırmakta bizim hedeflerimiz arasında yer alıyor" diye konuştu.
"ZEUGMA'DA GÖRDÜĞÜMÜZ ZEMİN MOZAIKLERİYLE HEMEN HEMEN AYNI KALİTEDE YÜKSEK İŞÇİLİĞE SAHİP"
Roma villasının 2006 yılından bu yana kazıldığını belirten Eliüşük, yapının mevcut veriler doğrultusunda daha da büyük olabileceğini ifade ederek: "Kazılar henüz bitmedi. Yani biz, şu anda 3 bin metrekarelik bir yapıdan bahsediyoruz ama bu yapı daha da büyüme ihtimali var. Şu anda mevcut verilerle görüntü onu gösteriyor. Kuzey Anadolu'da ya da Batı Karadeniz'de bu ölçülerde bir villa henüz tespit edilmedi. İhtimalle yönetici sınıfa ait bir kişinin villası olsa gerek diye düşünüyoruz. Burada İtalyan ekiple birlikte çalışıyoruz. Yapının önemi hem ölçüleri hem de içindeki zemin mozaiklerinin işçilik kalitesi bize bunu gösteriyor. İşçilik kalitesine baktığınızda bugün hem Zehugma'da hem de Anadolu'nun önemli antik kentlerinde gördüğümüz zemin mozaiklerinden hemen hemen aynı kalitede yüksek işçiliğe sahip bir zemin mozaiklerini görüyoruz. Bu yapının önemini artırıyor" ifadelerini kullandı.
400 YILLIK KULLANIM TARİHE IŞIK TUTUYOR
Roma villasının milattan sonra 2. yüzyılda inşa edildiğini ve 6. yüzyıla kadar kullanıldığını belirten Eliüşük, yapının yaklaşık 400 yıllık kesintisiz arkeolojik veri sunduğunu söyledi.
Eliüşük: "Yapının önemi başka bir ifadeyle şöyle anlatabiliriz. Milattan sonra 2. yüzyılda yapıldığını biliyoruz. Biz, yapının 6. yüzyıla kadar kesintisiz olarak bize veri veriyor. Bu sözü edilen 400 yıllık arkeolojik verinin içinde barındırması hem kentin tarihini belirlememizde, kentin geçirdiği tarihi süreci irdelememizde bizim için de önemli. Bu yüzden çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Çalışmalarımızda Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nden gelen bir ödeneğimiz var. Bir de ana sponsorumuz olan Acacia Maden var. Ayrıca Kastamonu Valiliği, Taşköprü Kaymakamlığı ve Taşköprü Belediyesi de kazılarımızın yürütülmesinde büyük destekleri var. Bu destekler sayesinde kazılarımız Ekim ayının sonunu bulacak. Ödeneklerin durumuna göre çalışma takvimimiz de değişebilir. Kazı çalışmalarımızda destekleri bulunan tüm kurum ve sponsorlarımıza buradan teşekkürlerimi de bildirmek istiyorum" dedi.
