İzmir Katip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Duman, şeker tüketiminin miktarına ve sıklığına dikkat çekti. 19-25 Eylül Dünya Şeker Tüketimine Dikkat Haftası kapsamında değerlendirmelerde bulunan Duman, tek bir kutu asitli içecekle Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) günlük şeker sınırının aşılabildiğini söyledi.
Şeker tüketiminin tek başına doğrudan zararlı bir alışkanlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Dr. Duman, tüketilen şekerin miktarı, ne sıklıkla tüketildiği ve hangi tür şekerin alındığının önemli olduğunu ifade etti.
Şeker içermediği düşünülen bazı ürünlerle farkında olmadan yüksek miktarda şeker alınabildiğini belirten Duman; paketli soslar, atıştırmalıklar, asitli ve şekerli içecekler ile aromalı kahvelerin başlıca şeker kaynakları arasında bulunduğunu kaydetti.
MEYVE SUYU YERİNE MEYVENİN KENDİSİ TÜKETİLMELİ
Dr. Mustafa Duman, günlük şeker ihtiyacının karşılanmasında meyvenin kendisinin tercih edilmesi gerektiğini belirterek meyve suyu tüketiminin farkına dikkat çekti. İki portakalın art arda yenilmesinin tokluk hissi nedeniyle zor olabileceğini belirten Duman, aynı miktardaki meyvenin suyu sıkıldığında çok daha kısa sürede tüketilebildiğini söyledi. Duman, “Meyveyi bütün olarak yediğimizde su, vitamin, mineral ve antioksidanların yanı sıra lif de alıyoruz. Lif, şekerin emilimini yavaşlatarak kan şekerinin daha dengeli yükselmesini sağlıyor. Oysa meyve suyunu sıktığımızda o kadar şekeri lifinden arındırılmış olarak, tokluk hissi oluşmadan ve çok kısa sürede tüketmiş oluyoruz. Bu nedenle meyveyi tüm olarak tüketmek çok daha faydalıdır” dedi.
“ŞEKER TÜKETİMİNİ ÖLÇÜLÜ BİÇİMDE YÖNETMELİYİZ”
Dünya Sağlık Örgütü’nün günlük kalori ihtiyacının en fazla yüzde 5’inin şekerden karşılanmasını önerdiğini hatırlatan Duman, 2 bin kalorilik bir beslenme düzeninde bu miktarın yaklaşık 25 grama, yani 6-7 çay kaşığı şekere karşılık geldiğini belirtti. Özellikle kutu içeceklerdeki şeker miktarına dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Duman, 100 mililitrelik bir içecekte ortalama 10 gram şeker bulunduğunu söyledi. Standart bir kutu içeceğin yaklaşık 330 mililitre olduğunu belirten Duman, bunun da yaklaşık 33 gram şekere karşılık geldiğini ifade etti. Duman, “Tek bir kutu asitli içecekle bile DSÖ’nün günlük şeker sınırını aşıyoruz. Şeker tüketimini tamamen hayatımızdan çıkarmak yerine sağlıklı, dengeli ve ölçülü biçimde yönetmeliyiz” diye konuştu.
İNSÜLİN DİRENCİ ÇOCUKLUKTA BAŞLAYABİLİYOR
Bilinçsiz şeker tüketiminin çocukluk döneminde başlayabildiğine dikkat çeken Dr. Mustafa Duman, çocukların beslenme alışkanlıklarının büyük ölçüde yetişkinler tarafından şekillendirildiğini söyledi.
Küçük yaşlarda yüksek şeker içeren gıdaları sık tüketen çocukların süt, yumurta ve yoğurt gibi besleyici gıdalara daha az yer ayırabildiğini belirten Duman, bu beslenme biçiminin ilerleyen yıllarda ortaya çıkabilecek bazı sağlık sorunları için zemin oluşturabileceğini ifade etti.
Tip 2 diyabetin temelinin çocukluk dönemindeki insülin direnciyle atılabildiğini belirten Duman, aşırı şeker tüketiminin karaciğer yağlanması, hipertansiyon, kalp ve damar hastalıkları ile kolesterol bozukluklarıyla ilişkili olabileceği uyarısında bulundu.
ÜRÜNÜN ÖN YÜZÜNE DEĞİL İÇİNDEKİLERE BAKIN
Market alışverişlerinde ürün etiketlerinin dikkatli incelenmesi gerektiğini belirten Endokrinoloji Uzmanı Dr. Mustafa Duman, ambalajların ön yüzünde yer alan ifadelerin tüketiciyi yanıltabileceğini söyledi.
Bir ürünün üzerinde “fit”, “sağlıklı”, “doğal” veya “meyveli” ifadelerinin bulunmasının o ürünün şekersiz olduğu anlamına gelmediğini belirten Duman, özellikle ürünlerin içindekiler bölümünün kontrol edilmesi gerektiğini vurguladı.
Duman, “Vatandaşlarımızın markete girdiklerinde ürünlerin sadece ön yüzüne değil, arka kısmındaki içindekiler etiketine de bakmayı öğrenmesi gerekiyor. İçindekiler kısmında glikoz şurubu, fruktoz şurubu, maltodekstrin, meyve suyu konsantresi gibi ibareler varsa, bu durum üründe ilave şeker olduğunu gösterir. Bilinçli ve sağlıklı tüketim bizim kendi elimizdedir” ifadelerini kullandı.
