AHMET BUĞRA TOKMAKOĞLU-EGETELGRAF/ Afyonkarahisar’ın İhsaniye ilçesinde bulunan Ayazini Köyü, binlerce yıllık geçmişi, kayalara oyulmuş yaşam alanları ve tarihi yapılarıyla Frig Vadisi’nin öne çıkan turizm durakları arasında yer alıyor. Friglerden Roma ve Bizans dönemlerine, Selçuklulardan Osmanlılara uzanan tarihi mirasıyla dikkat çeken köy, ziyaretçilerine geçmişin izlerini yakından görme fırsatı sunuyor.
BİNLERCE YILLIK TARİH KAYALARIN İÇİNDE YAŞIYOR
Frig döneminden itibaren yerleşim yeri olarak kullanılan Ayazini, Roma döneminde de önemini korudu. Bizans döneminde dini merkezlerden biri haline gelen bölge, farklı uygarlıkların izlerini günümüze taşıdı. Kolay işlenebilen volkanik tüf kayalarının şekillendirdiği coğrafyada kaya evleri, mezar odaları, kiliseler ve çeşitli kaya yapıları bulunuyor. Eski yerleşim alanlarıyla günümüzdeki köy yaşamının yan yana devam etmesi, Ayazini’ni diğer tarihi bölgelerden ayıran özellikler arasında gösteriliyor.
KAYALARIN İÇİNE OYULAN EVLER DİKKAT ÇEKİYOR
Ayazini’nin en ilgi çekici özelliklerinden biri, kayalık yamaçlara oyularak oluşturulan yaşam alanları. Bazıları tek odadan oluşan bu yapılar, bazı bölümlerde birbirine bağlanan ve üst üste sıralanan çok katlı yerleşimlere dönüşüyor. Kayaların içine açılan geçitler, basamaklar, oturma sekileri ve duvarlardaki nişler, geçmişte bu alanların gündelik yaşamın ihtiyaçlarına göre düzenlendiğini gösteriyor. Bölgedeki dikkat çekici yapılardan biri de Avdalaz Kalesi olarak bilinen kaya yerleşimi. Çok sayıda odanın kayaya oyulmasıyla oluşan yapı, uzaktan bakıldığında doğal bir kaya kütlesini andırırken yakından incelendiğinde geçmişin yaşam biçimine ilişkin ipuçları veriyor. Yapının zemininde bulunan sarnıç da dikkat çeken ayrıntılar arasında yer alıyor.
KAYA MEZARLARINDA ROMA VE BİZANS İZLERİ
Ayazini ve çevresinde Roma ile Bizans dönemlerine tarihlenen kaya mezarları bulunuyor. Tek kişilik ya da aile kullanımına yönelik hazırlanan mezar odalarının bazılarında çift katlı düzenlemeler görülüyor. Sütunlu girişler, kemerli nişler ve taş tekneler biçimindeki mezarlar, dönemin mezar mimarisini yansıtıyor. Bazı yapıların cephelerinde Medusa başı tasvirleri ve aslan kabartmaları gibi süslemeler de yer alıyor. Bu mezarlar, bölgenin yalnızca bir yerleşim alanı değil, aynı zamanda farklı dönemlerde gelişen inanç ve defin geleneklerinin izlerini taşıyan önemli bir kültürel miras alanı olduğunu ortaya koyuyor.
AYAZİNİ KİLİSESİ MİMARİSİYLE ÖNE ÇIKIYOR
Köy girişinde, tüf kayalığa oyularak oluşturulan Ayazini Kilisesi, bölgenin en bilinen tarihi yapıları arasında bulunuyor. Meryem Ana Kilisesi adıyla da anılan yapı, çevresindeki kaya odalarıyla birlikte değerlendiriliyor. Tarihlendirmesi konusunda farklı görüşler bulunan kilisenin Bizans dönemine ait olduğu düşünülüyor. Kaya yüzeyine oyulmuş kubbeli ve apsisli dış görünümü, yapının dikkat çekici mimari özelliklerinden biri. İç bölümdeki kemerli nişler, haç kabartmaları ve mimari izler de ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
A.R.O.G FİLMİNİN ÇEKİLDİĞİ BÖLGE DE YAKINLARDA
Afyonkarahisar’ın İhsaniye ilçesi, tarihi mirasının yanı sıra sinema meraklılarının da ilgisini çekiyor. Cem Yılmaz’ın yönetip başrolünde yer aldığı 2008 yapımı A.R.O.G filminin taş devri atmosferini yansıtan sahneleri için ilçedeki bazı doğal alanlardan yararlanıldığı belirtiliyor. Döğer beldesindeki Memeç Kayalıkları ve Emre Gölü çevresi, bölgenin öne çıkan doğal durakları arasında yer alıyor. Ayazini de kayalık oluşumları ve tarihi yerleşim dokusuyla Frig Vadisi gezilerinde değerlendirilebilecek noktalar arasında bulunuyor.
AYAZİNİ KÖYÜ NEREDE, NASIL GİDİLİR?
Ayazini Köyü, Afyonkarahisar’ın İhsaniye ilçesinde, Frig Vadisi güzergâhında yer alıyor. Afyonkarahisar kent merkezine yaklaşık 32-33 kilometre uzaklıkta bulunan köye özel araçla ulaşılabiliyor. Bölgeye gitmek isteyenler, Afyonkarahisar-Eskişehir kara yolu üzerindeki Kayıhan kavşağından ayrılan güzergâhı takip edebiliyor. Yol koşulları ve seçilen rotaya göre ulaşım süresi değişebileceğinden, ziyaret öncesinde navigasyon bilgilerini kontrol etmekte fayda var. Tarihi yapıları keşfetmek, kaya oluşumlarını yakından görmek ve doğayla iç içe bir gezi yapmak isteyenler için Ayazini, Afyonkarahisar’ın öne çıkan kültür rotalarından biri olmayı sürdürüyor.
