Yaz aylarında serinlemek isteyenlerin sık tercih ettiği buzlu kahveler, içeriğine bağlı olarak farklı miktarlarda kalori ve şeker içerebiliyor. Diyetisyen Edanur Usta, özellikle kahve zincirlerinde satılan aromalı ve kremalı ürünlerin tüketiminde dikkat edilmesi gereken noktaları anlattı. Sade kahve, su ve buz kullanılarak hazırlanan buzlu kahvelerin düşük kalorili olabileceğini belirten Usta, içeceğe eklenen malzemelerin besin değerini değiştirebildiğini söyledi. Usta, "Tüketicilerin en sık yaptığı hata, buzlu kahveyi yalnızca kahve olarak değerlendirmeleridir. Aromalı şuruplar, karamel sosları ve krema ilaveleri içeceğin kalori ve şeker miktarını ciddi oranda artırabiliyor. Özellikle gizli şeker kaynakları göz ardı edilmemelidir" şeklinde konuştu.
“SIVI İHTİYACININ TEMEL KAYNAĞI SU”
Kahvenin içerdiği kafeinin diüretik etki gösterebildiğini ifade eden Usta, sıcak havalarda sıvı tüketimine dikkat edilmesi gerektiğini belirtti. Usta, "Sıcak havalarda kaybedilen sıvının yerine su yerine kahve tüketmek dehidrasyon riskini artırabilir. Buzlu kahveler serinlik hissi verse de günlük sıvı ihtiyacının temel kaynağı su olmalıdır" ifadelerini kullandı.
“TEK BİR BARDAKTA İKİ KAT”
Hazır buzlu kahvelerde gizli şeker ve doymuş yağ içeriğine dikkat çeken Usta, bazı ürünlerin tek bardakta yüksek miktarda kalori ve ilave şeker içerebildiğini söyledi.Usta, "Kremalı ve aromalı standart bir buzlu kahve 300-500 kalori ile 40-60 gram ilave şeker içerebiliyor. Dünya Sağlık Örgütü günlük ilave şeker tüketiminin yaklaşık 25 gramı geçmemesini öneriyor. Tek bir bardak aromalı buzlu kahveyle bu miktar iki katına ulaşılabiliyor" diye konuştu.
HAZIRLAMA KOŞULLARI DA ÖNEMLİ
Süt içeren buzlu kahvelerde hazırlama ve saklama koşullarının da önem taşıdığını belirten Usta, sıcak havalarda hijyen konusunda dikkatli olunması gerektiğini ifade etti. Usta, "Yetersiz soğutulan veya uzun süre oda sıcaklığında bekletilen sütlü kahvelerde gıda zehirlenmesine yol açabilen bakteriler hızla çoğalabilir. Ayrıca düzenli temizlenmeyen buz makineleri de mikrobiyolojik kontaminasyon açısından risk oluşturabilir. Açıkta beklemiş veya soğuk zinciri bozulmuş sütlü içeceklerden kaçınılmalıdır" dedi.
KAN ŞEKERİNDE ANİ DALGALANMA
Sade espresso veya cold brew bazlı kahvelerin düşük kalorili olabileceğini kaydeden Usta, şurup, krema ve ilave şeker kullanılan ürünlerin ise farklı bir içeriğe sahip olduğunu belirtti. Usta, "Şurup, krema ve ilave şekerle hazırlanan kahveler ise yüksek glisemik yüke sahip içeceklere dönüşebiliyor. Bu durum kan şekerinde ani dalgalanmalara neden olarak iştahı artırabilir ve uzun vadede insülin direnci ile metabolik sendrom riskini yükseltebilir" açıklamasında bulundu.
“SINIR FARKINDA OLMADAN AŞILIYOR”
Gün içerisinde farklı kahve türlerinin birlikte tüketilmesi halinde toplam kafein miktarının artabileceğine dikkat çeken Usta, sağlıklı yetişkinler için günlük kafein tüketiminin yaklaşık 400 miligramla sınırlandırılması gerektiğini söyledi. Usta, "Gün içerisinde hem sıcak hem de buzlu kahve tüketildiğinde bu sınır farkında olmadan aşılabiliyor. Aşırı kafein tüketimi çarpıntı, hipertansiyon, anksiyete, uykusuzluk ve mide şikâyetlerine yol açabilir" dedi. Hamile ve emziren kadınların kafein tüketimine daha fazla dikkat etmesi gerektiğini belirten Usta, bu grupta günlük kafein miktarının 200 miligramla sınırlandırılması gerektiğini ifade etti. Usta ayrıca hipertansiyon, kalp ritim bozukluğu, reflü ve gastrit gibi sağlık sorunları bulunan kişilerin buzlu kahve tüketiminde dikkatli olması gerektiğini belirtti. Çocuklar ve ergenlerde ise özellikle yüksek şeker içeren buzlu kahvelerin kontrollü tüketilmesi gerektiğini vurguladı.
“AÇ KARNINA TÜKETMEYİN”
Kafeinli içeceklerin aç karnına tüketilmesinin bazı kişilerde mide şikâyetlerine yol açabileceğini belirten Usta, özellikle mide rahatsızlığı bulunanların dikkatli olması gerektiğini söyledi. Usta, "Özellikle reflü, gastrit veya ülser öyküsü bulunan kişilerde mide yanması ve sindirim sistemi şikâyetleri görülebilir. Bu yüzden buzlu kahvenin hafif bir öğünden sonra tüketilmesi daha uygun olacaktır" dedi.
“EVDE HAZIRLANAN DAHA AVANTAJLI”
Kilo kontrolü yapan kişilerin de içeriğine dikkat ederek buzlu kahve tüketebileceğini belirten Usta, evde hazırlanan içeceklerde kullanılan malzemelerin kontrol edilebildiğini söyledi. Usta, "Cold brew veya espresso bazlı sade ya da sütlü kahveler tercih edilebilir. Aromalı şuruplar yerine tarçın veya vanilya özütü gibi doğal aroma vericiler kullanılabilir. Evde hazırlanan kahvelerde içerik tamamen kontrol edilebilirken, hazır ürünlerde etiket okunmalı; glikoz-fruktoz şurubu, karamel sosu, krema ve ilave şeker içeren ürünler mümkün olduğunca sınırlandırılmalıdır." ifadelerini kullandı. Yaz aylarında sıvı tüketiminin önemine dikkat çeken Usta, buzlu kahvelerin suyun yerine geçmemesi gerektiğini belirtti. Usta, "Vücudun sıcak havalarda öncelikli ihtiyacı su dengesini korumaktır. Buzlu kahveler su yerine değil, keyif amaçlı ve doğru içerikle hazırlandığında ara öğün alternatifi olarak değerlendirilmelidir. Günlük sıvı ihtiyacının temel kaynağı ise her zaman su olmalıdır" diyerek sözlerini tamamladı.
