Memorial Diyarbakır Hastanesi Psikoloji Bölümü'nden Uzman Psikolog Tülinay Seçkin, yaz tatilinde çocukların ekran karşısında geçirdiği sürenin artabildiğini belirterek ailelere önemli uyarılarda bulundu.
Seçkin, kontrolsüz ekran kullanımının çocukların bilişsel, fiziksel, sosyal ve akademik gelişimlerini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
YAZ TATİLİ ÇOCUKLAR İÇİN ÖNEMLİ BİR DÖNEM
Yaz tatilinin çocukların yoğun akademik tempodan uzaklaşarak dinlenme, eğlenme, yeni deneyimler kazanma ve ilgi alanlarını keşfetme fırsatı sunduğunu belirten Seçkin, bu dönemin ailelerle kaliteli zaman geçirmek açısından da önemli olduğunu söyledi.
Ancak bu süreçte ekran karşısında geçirilen sürenin belirgin şekilde arttığına dikkat çekti.
KONTROLSÜZ EKRAN KULLANIMI ÇEŞİTLİ SORUNLARA YOL AÇABİLİYOR
Teknolojik cihazların günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline geldiğini ifade eden Seçkin, ekran kullanımındaki artışın çocuklar üzerinde çeşitli etkiler oluşturabildiğini belirtti.
Seçkin: "Ekran kullanımının kontrolsüz bir şekilde artması; tablet, telefon, televizyon ve bilgisayar kullanımının yoğunlaşması çocukların bilişsel, fiziksel, sosyal ve akademik gelişimleri üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilmektedir. Özellikle uzun süreli ekran kullanımı; dikkat süresinde azalma, uyku düzeninde bozulma, fiziksel aktivitelerin azalması ve yüz yüze sosyal etkileşimlerin zayıflaması gibi sonuçlara yol açabilmektedir. Bu durum yaz tatili sonrasında okula dönüş sürecini de zorlaştırabilir. Yaz döneminde çocukların günlük yaşamlarında fiziksel aktiviteye, açık oyun alanlarına, kitap okumaya, sanatsal faaliyetlere ve akranlarıyla ilişkilerine yeterli alan açılması oldukça önemlidir" dedi.
OKULA DÖNÜŞ SÜRECİ ETKİLENEBİLİR
Klinik gözlemlerin, yaz tatilinde tamamen serbest bırakılan ekran kullanımının okul dönemine geçişi zorlaştırabildiğini gösterdiğini belirten Seçkin, ebeveynlerin temel hedefinin ekranı tamamen kaldırmak değil, sağlıklı kullanım alışkanlıkları kazandırmak olması gerektiğini söyledi.
"AMAÇ EKRANI YASAKLAMAK DEĞİL"
Seçkin: "Bu noktada ebeveynlerin temel amacı ekranı tamamen ortadan kaldırmak değil, sağlıklı kullanım alışkanlıklarını kazandırmak olmalıdır. Çocuklar uzun süreli ve yoğun dijital uyaranlara maruz kaldığında eğitim döneminde yeni bir düzene uyum sağlamakta güçlük yaşayabilmekte; derslere odaklanma, sorumluluk alma ve zaman yönetimi gibi alanlarda zorlanabilmektedir. Çocukların yaz tatili sonrasında eğitim döneminde zorluk çekmemesi için yaz tatilinin son iki haftasında ekran sürelerinin kademeli olarak azaltılması ve günlük rutinlerin yeniden düzenlenmesi daha faydalı olacaktır. Bu süreçte çocuklarla iş birliği içerisinde hareket etmek, kuralları birlikte belirlemek ve tutarlı bir yaklaşım sergilemek alınacak önlemlerin etkisini artıracaktır. Aynı zamanda uyku ve uyanma saatlerinin tamamen değişmesine izin verilmemesi, okul dönemine geçişte yaşanabilecek uyum sorunlarını azaltacaktır" şeklinde konuştu.
YAŞ GRUPLARINA GÖRE EKRAN SÜRELERİ
Yaz tatili döneminde ekran kullanımının tamamen sınırsız bırakılmaması gerektiğini vurgulayan Seçkin, yaş gruplarına göre günlük ekran sürelerine ilişkin önerilerde bulundu.
UZMANDAN GÜNLÜK SÜRE ÖNERİLERİ
Seçkin: "Okul öncesi dönemde 30 dakika, ilkokul döneminde 45-60 dakika, ortaokul ve lise döneminde ise yaklaşık 2 saatlik ekran süresi yeterli olacaktır. Ayrıca uyku ve uyanma saatlerinin tamamen değişmesine izin verilmemesi, okul dönemine geçişi kolaylaştıracaktır. Kitap okuma, spor, açık hava oyunları, sanat etkinlikleri, aile içi aktiviteler ve sosyal ilişkiler ekranın yerini alabilecek sağlıklı seçeneklerdir. Ebeveynlerin yalnızca ekran süresine değil, çocukların ne izlediğine ve hangi uygulamaları kullandığına da dikkat etmesi gerekmektedir. Çocuklar ebeveynlerini model aldıkları için aile bireylerinin ekran kullanım alışkanlıkları da çocuklar üzerinde doğrudan etkili olmaktadır. Unutulmamalıdır ki çocukların ihtiyaç duyduğu şey yalnızca ekrandan uzak kalmak değil; oyun oynayabilecekleri, keşfedebilecekleri, üretebilecekleri ve duygusal bağlarını güçlendirebilecekleri zengin yaşam deneyimleridir. Yaz tatili, bu deneyimlerin desteklenmesi için önemli bir fırsat sunmaktadır. Ebeveynlerin rehberliği ve sağlıklı sınırlar sayesinde çocuklar hem tatilin keyfini çıkarabilir hem de yeni eğitim dönemine psikolojik ve akademik açıdan daha hazır başlayabilirler" dedi.
EBEVEYNLERE REHBERLİK ÇAĞRISI
Uzmanlar, yaz tatili boyunca çocukların ekran kullanımını dengeli şekilde yönetmenin önemine dikkat çekiyor. Fiziksel aktiviteler, sosyal ilişkiler, kitap okuma alışkanlığı ve sanatsal etkinliklerle desteklenen bir tatil sürecinin çocukların gelişimine katkı sağlayabileceği belirtiliyor.