Türkiye'de enginar üretiminde İzmir'in ardından ikinci sırada yer alan Bursa'da, hasat edilen ürünleri mutfağa hazır hale getiren enginar soyucuları sezon boyunca yoğun mesai yapıyor.
Yaklaşık üç ay süren dönemde çalışan soyucular, ustalık seviyelerine göre önemli gelir elde ederken, enginarın hazırlanması bölgede ayrı bir iş kolu olarak öne çıkıyor.
TÜRKİYE'DE İKİNCİ SIRADA
2025 yılı TÜİK verilerine göre Bursa'da yaklaşık 7 bin 531 dekar alanda 9 bin 778 ton enginar üretildi.
Bu üretim miktarıyla Bursa, İzmir'in ardından Türkiye'nin en fazla enginar üreten ikinci ili oldu.
Kentte özellikle Mustafakemalpaşa ve Nilüfer ilçeleri üretimin önemli bölümünü gerçekleştiriyor.
Coğrafi işaret tesciline sahip Hasanağa enginarı ise yaklaşık 200 dönümlük alanda yetiştiriliyor. Bölgede yıllık yaklaşık 400 bin adet Hasanağa enginarı üretildiği belirtilirken, ürünlerin önemli bölümünün İstanbul'dan gelen tüccarlar tarafından satın alındığı ifade ediliyor.
ENGİNARI SOYMAK AYRI BİR USTALIK İSTİYOR
Enginar üretimi kadar ürünün hazırlanması da dikkat çeken bir iş alanı oluşturuyor.
Özellikle daha önce deneyimi olmayan kişiler için enginar soymak zor bir işlem olarak görülüyor. Yanlış kullanım durumunda bıçakla yaralanma riski bulunurken, hatalı soyma işlemi nedeniyle ürünün büyük kısmı da kaybedilebiliyor.
Bu nedenle üretim bölgelerinde "soyucu" olarak adlandırılan tarım işçileri görev yapıyor.
AİLECEK ENGİNAR SOYUCU OLDULAR
Bursa'nın en hızlı enginar soyucularından biri olan Hamza Dinler, mesleği aile büyüklerinden öğrendiğini söyledi.
Dinler, "Babam da dedem de öğrendi. Ağabeyim, ben, amcam ve kuzenlerim ailecek sülale boyu biz soyucuyuz. 17-18 yaşında soymaya başladım ve 10 yıldır enginar soyuyorum" dedi.
"BIÇAK SABİT OLUR ENGİNAR DÖNER"
Mesleğin temelinde doğru ekipman ve tecrübenin bulunduğunu belirten Hamza Dinler: "Sadece bıçak yeterli olmuyor. Bilek gücü ve sabır da çok önemli. Alışmak gerekiyor. Bu işte bıçak sabit olur enginar döner. Enginarı avuç içine alıp döndürmek kolay olmuyor" dedi.
Dinler, işe başlamadan önce kullanılan bıçağın da son derece önemli olduğunu vurguladı.
10 SANİYEDE BİR ENGİNAR SOYUYOR
Hamza Dinler: "Enginarı elinize almak soyduktan sonra bidona atmak gibi bölümler de eklenirse dakikada 5 enginar soyabiliyorum. Bu da 8-9 saatte 2 bin 400 enginar yapıyor. Ben çok dinlenmem ve oturarak yapamam. Sadece kısa bir yemek molası veriyorum. Molayı çıkarsanız günde 2 bine yakın enginarı soyabiliyorum. Haftanın 7 günü soyarsan zorlar. Haftanın 5 günü soyuyorum. 5 gün aralıksız olursa günlük bin 300 - bin 400 enginarı soyabiliyorum. Haftada 3 gün soyarsam günlük 2 bin adedi bulabiliyorum" dedi.
"KOLAY OLSA BU KADAR İYİ KAZANDIRIR MI?"
Enginar başına 10 lira ücret aldığını belirten Dinler: "Kolay olsa bu kadar iyi kazandırır mı? Herkes yapamaz. Ben ilk başladığımda çok hastanelik oldum. Bıçaklar inanılmaz keskin ve muhtemel bir kazada çok ciddi sonuçlar ortaya çıkabiliyor" diye konuştu.
Hasanağa enginarının işlerini kolaylaştırdığını da belirten Dinler: "Kesildiği anda soyulursa daha kolay. Hasanağa enginarı üzerine Türkiye'de zaten enginar yoktur" dedi.
YENİ NESİL DE MESLEĞİ SÜRDÜRÜYOR
Aynı mesleği sürdüren Yakup Dinler ise yaklaşık iki yıldır enginar soyduğunu söyledi.
Henüz ustalaşma aşamasında olduğunu belirten Dinler, günlük yaklaşık bin enginar soyabildiğini ifade etti.
Dede mesleğini sürdürmek istediğini söyleyen Yakup Dinler, kazancından memnun olduğunu aktarırken bilek ağrıları nedeniyle zaman zaman dinlenerek çalıştığını belirtti. Tecrübesi arttıkça günlük 2 bin enginar seviyesine ulaşabileceğini de dile getirdi.
FESTİVAL ŞAMPİYONUNDAN DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMA
23 yıldır enginar üretimi yapan ve bugüne kadar düzenlenen 16 Hasanağa Enginar Festivali'nde 11 kez birincilik elde eden 46 yaşındaki Ömer Çinkaya da soyucuların hızına dikkat çekti.
Çinkaya, "Bursa'nın en hızlı ekibiyle çalışıyorum. Gece geldiler birkaç saate 2 bin enginarı soyup gidecekler. Ben de soyuyorum ama bu kadar hızlı değil. Yavaş olmama rağmen kendimi çok yaraladım. Denemek isteyenler dikkatli olsunlar göründüğü gibi kolay değil" ifadesini kullandı.
Üreticilerin dahi aynı hıza ulaşmakta zorlandığını belirten Çinkaya, enginar soyuculuğunun tecrübe ve ustalık gerektiren bir iş olduğunu vurguladı.
