Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Levent Öztürk, hafta içi ve hafta sonu uyku düzenindeki farklılığın “sosyal jetlag” olarak tanımlandığını ifade etti. Öztürk, bireylerin hafta içi erken yatıp erken kalktığını, hafta sonu ise daha geç yatıp daha geç kalktığını belirtti.
UYKU ORTASI SAATİ VE KAYMA
Uzman, uyku ortası saatinin yatış ve kalkış saatlerinin tam ortası olduğunu belirtti. Bu sürenin hafta içi ve hafta sonu arasında bir saatten fazla değişmesinin sosyal jetlag olarak değerlendirildiğini aktardı. Verilen örnekte, hafta içi 00.00–07.00 uyku düzeninin uyku ortasını 03.30’a, hafta sonu 02.00–09.00 düzeninin ise 05.30’a kaydırdığı ifade edildi.
SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİLER
Sosyal jetlagın ruh sağlığı üzerinde etkileri olduğuna dair çalışmalar bulunduğu belirtildi. Depresif belirtiler ve anksiyete ile ilişkilendirildiğine dair araştırmaların sürdüğü aktarıldı. Fiziksel sağlık açısından sabah saatlerinde kan basıncının daha yüksek seyredebileceğine yönelik bulgulara da dikkat çekildi.
RİSK VE UYARILAR
Uzman, sosyal jetlagın ilerleyen dönemlerde hipertansiyon riskini artırabileceğine dair değerlendirmeler bulunduğunu ifade etti. Ayrıca sindirim sistemi sorunları ve kronik stres benzeri etkilerle ilişkilendirilebileceği belirtildi.
UYKU DÜZENİ TAVSİYESİ
Levent Öztürk, uyku sağlığının korunması için hafta içi ve hafta sonu uyku düzeninin mümkün olduğunca sabit tutulması gerektiğini vurguladı. “Uyku sağlığı düzeni sever” ifadesiyle düzenli uyku alışkanlığının önemine dikkat çekildi.