Çalışma hayatında bilhassa özel sektör çalışanları için iş değişikliği sıklıkla yapılabilmektedir. Kimi zaman bu iş değişikliği yeni bir kariyer ve çalışma ortamında güzel bir geleceğe kapı aralasa da yıl içindeki yapılan değişiklik sebebi ile sene sonunda çalışanlar vergi borcu ile karşı karşıya kalabilmektedir.
Ülkemizde ücret karşılığı çalışanların büyük bir çoğunluğu gelir vergilerini stopaj (kesinti) yoluyla ödemektedir. Bu kesinti yoluyla ödenen vergi de ücretli çalışanlar açısından nihai vergidir. Bununla birlikte bu durumun bazı istisnaları da olabilmektedir.
Son zamanlarda sıklıkla gündeme gelmeye başlayan durumlardan birisi de yıl içinde işyeri değişikliklerinde veya aynı yıl içerisinde birden fazla işveren için çalışılması durumunda beyanname verilmesi halidir.
Sahada yapılan genel uygulamada işverenlerin, yıl içerisinde işe yeni başlayan çalışanların işe girdiği tarihe kadar olan gelir vergisi toplam matrahını dikkate almaksızın sıfırdan başlatarak gelir vergisini yüzde 15’lik dilimden hesapladıkları bilinmektedir.
İş Değiştirenler Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi Vermek Zorunda mı?
311 no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nin 21 maddesinde “Yıl içerisinde işveren değiştiren hizmet erbabı, ücret gelirine ilişkin gelir vergisi matrahını yeni işverenine bildirmek suretiyle ücretinin gelir vergisi tarifesine göre kümülatif olarak vergilendirilmesini talep edebilir. Bu durumda yeni işveren kümülatif matrahı dikkate alarak tevkifat yapar.” düzenlemeleri yer almaktadır.
Söz konusu düzenleme uyarınca eğer çalışan kümülatif matrahtan vergisinin devam etmesini talep ederse, eski işyerinden aldığı son bordrosunu yeni işverenine ileterek, kümülatif matrahtan, yani vergilendiği son vergi diliminden vergilenmeye devam etmeyi talep edebilir. Eğer ki yeni işyerinde işe başladığı tarihteki kümülatif vergi matrahı dikkate alınmaksızın çalışmaya başlanırsa, sene sonunda çalışan eksik vergi ödemesi sebebi ile vergi borcu ve hatta cezası ile karşılaşabilir.
Gelir Vergisi Beyanname Verilmezse Ne Olur?
Günümüz teknolojisi ve yapay zeka modellemeleri kapsamında yapılan incelemeler ile idarece eksik vergi ödendiğinin tespitinin oldukça kolay olduğu bilinmektedir. İdare tarafından vergi mükelleflerine gönüllü uyum kapsamında beyanname vermeleri gerektiğine ilişkin yazılar gönderilmektedir. İdare bu uygulaması ile beyanname verilmesi gerektiğini hatırlatmaktadır. Böyle bir yazı almanız halinde pişmanlık hükümlerinden de faydalanmak mümkün olabilmektedir.
İlgili yazıya rağmen beyanname verilmezse eğer gelir vergisi beyannamesinin verilmemesi nedeniyle idare tarafından muhtasar ve prim sistemine kayıtlı veriler kullanılarak re’sen tarhiyat yapılır ve bir kat oranında vergi zıyaı cezası kesilir. Zamanında ödenmeyen vergi tutarından ise gecikme faizi hesaplanır.
Nasıl Bir Yol İzlemeli?
Özellikle beyaz yaka çalışanlarda daha sıklıkla karşılaşılan bu duruma maruz kalmamak adına yeni işveren ile iş sözleşmenizde ücretinizi brüt olarak değil net ücret üzerinden anlaşmanız, yeni işyerine en son çalıştığınız işyerine ait ücret hesap pusulanızı ibraz ederek o tarihe kadar olan kümülatif vergi matrahınızı bildirdiğinizi kayıt altına almanız yüksek yararınıza olacaktır.
