Van’da geçmişi asırlar öncesine dayanan ve unutulmaya yüz tutan yöresel keçi kılı ayakkabısı reşik, yürütülen çalışmaların ardından coğrafi işaretle tescillendi. Geleneksel yapısı korunarak günümüz modasına uyarlanan ayakkabı, tescille birlikte Van’ın yöresel ürünleri arasındaki yerini aldı. Keçi kılından üretilen reşik ayakkabısı, doğal yapısı, farklı motifleri ve geleneksel üretim yöntemiyle öne çıkıyor.
REŞİK AYAKKABISI COĞRAFİ İŞARETLE TESCİLLENDİ
Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) tarafından 23 Mayıs 2025 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılan coğrafi işaret başvurusu sonuçlandı. Başvurunun kabul edilmesiyle reşik ayakkabısı, Van'ın tescilli yöresel ürünleri arasında yer aldı. Böylece geçmişi asırlar öncesine dayanan geleneksel ayakkabının yöreyle bağlantısı ve üretim özellikleri coğrafi işaret kapsamında tescillenmiş oldu.
GELENEKSEL MOTİFLERLE TASARLANIYOR
Yöresel ayakkabı ustası Mecit Emen, reşik ayakkabısını yaklaşık 30 yıldır tanıdığını ve ürünü geliştirerek bugünkü haline getirdiklerini belirtti. Reşiğin keçi kılından üretildiğini ifade eden Emen, üretim yönteminin yanı sıra ayakkabının üzerine işlenen motiflerle de geleneksel yapının günümüze taşındığını söyledi. Emen, reşik ayakkabısının özelliklerine ilişkin, "Keçi kılı doğası itibarıyla koku, ter, kaşıntı ve mantar oluşumuna neden olmuyor. Sağlıklı bir ürün. Aynı zamanda doğaseverlerin ve organik yaşamak isteyen insanların da çok talep ettiği bir ürün. Bölgemize has, sağlıklı bir ürün. Reşik ayakkabısını 30 yıldır tanıyorum. Biz bunu geliştirerek bugünkü haline getirdik. Mesleki edindirme kursları kapsamında öğrenciler, özellikle bayan öğrenciler yetiştirdik. Yaptığımız reşiklerin üzerine Urartu, Selçuklu, Osmanlı ve bölgemize has motifler kullanarak ürünü güncelledik ve anlamlandırdık" dedi. Üretimde Urartu, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait motiflerin yanı sıra Van bölgesine özgü motifler de kullanılıyor. Bu çalışmalarla geleneksel ayakkabının günümüz kullanımına uygun hale getirilmesi amaçlanıyor.
40 YILI AŞKIN EMEK
Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı tarafından başlatılan coğrafi işaret tescil sürecinin tamamlandığını belirten Mecit Emen, reşik ayakkabısının tescillenmesi için uzun yıllardır sürdürülen çalışmaların sonuç verdiğini söyledi. Emen, "Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı, ürünün coğrafi işaret tesciliyle ilgili süreci başlattı. Biz de 40 yılı aşkın emekle yaptığımız bu işin ve gösterdiğimiz sabrın sonunda Van'ımıza ve şehrimize coğrafi işaret kazandırdık" diye konuştu.
REŞİK İÇİN FARKLI KURUMLAR DESTEK VERİYOR
Reşik ayakkabısının Van'a özgü olması nedeniyle farklı kurumların da ürüne sahip çıktığını belirten Emen, üretim ve satış faaliyetlerini Bedesten Çarşısı'nda kendilerine tahsis edilen alanda sürdürdüklerini ifade etti. Emen, ürünün farklı kurumların desteğiyle daha geniş kitlelere ulaştığını belirterek, "Reşik ayakkabısı Van'a has olduğu için Milli Eğitimden Kültür ve Turizm kurumlarına, kalkınma ajanslarına kadar birçok kurum bu ürünle ilgileniyor. Şu an içinde bulunduğumuz Bedesten Çarşısı'nda, Valimiz tarafından ve Yüzüncü Yıl Üniversitesi tarafından adımıza tahsis edilen bu yerde ürünümüzü pazarlama ve üretme imkanı bulduk. Bu durum, çok ciddi bir kitleye ulaşmamıza da vesile oldu. Yurt dışı satışlarımız arttı. Yurt içinde ise insanlar Van'ımıza seyahat ederken bizi ziyaret edip ürünle birebir karşılaşıyor ve satın alıyor. Bu da bizim için çok iyi bir ivme oldu" ifadelerini kullandı.