OMÜ Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çağatay Esin, FIP’in son yıllarda hem vaka artışı hem de tanı yöntemlerindeki gelişmelerle daha sık gündeme geldiğini belirtti. Esin, hastalığın sanıldığı gibi doğrudan bulaşan bir hastalık olmadığını, kedilerde yaygın görülen kedi koronavirüsünün mutasyona uğraması sonucu ortaya çıktığını ifade etti.
HASTALIĞIN MEKANİZMASI
Doç. Dr. Esin, virüsün vücudun savunma hücrelerine yerleşerek sistemik yayılım gösterdiğini belirtti. FIP’i, “kedinin bağışıklık sisteminin enfeksiyona kontrolsüz veya yanlış yanıt vermesi sonucu oluşan sistemik ve potansiyel olarak ölümcül bir inflamatuar hastalık” olarak tanımladı.
RİSK FAKTÖRLERİ VE VAKA ARTIŞI
Esin, vaka sayılarındaki artışın hem gerçek risk faktörlerinden hem de tanı imkanlarının gelişmesinden kaynaklandığını söyledi. Esin, “Kalabalık ortamlar, barınaklar, üreme çiftlikleri ve çok kedili evlerde virüs daha kolay yayılıyor. Ameliyat, sahiplik değişikliği, yoğun bakım koşulları ve beslenme yetersizliği FIP gelişme riskini tetikliyor. Özellikle 2 yaşın altındaki kediler daha yüksek risk altında bulunuyor” ifadelerini kullandı.
BELİRTİLER VE ERKEN TEŞHİS
Hastalığın başlangıç belirtilerinin iştahsızlık, hafif ateş ve uyuşukluk gibi diğer hastalıklarla karıştırılabildiğini belirten Esin, şu belirtilerde veteriner hekime başvurulması gerektiğini söyledi: Düşmeyen veya tekrarlayan ateş, karın şişliği, nefes darlığı, gözlerde renk değişimi ve denge kaybı.
TEDAVİDE YENİ GELİŞMELER
Doç. Dr. Esin, FIP tedavisinde son yıllarda antiviral ilaçlarla “devrim niteliğinde” gelişmeler yaşandığını ifade etti. Ancak teşhisin tek bir testle konulamayacağını, klinik bulgular, kan tahlilleri ve görüntüleme yöntemlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
İLAÇ KULLANIMI VE SOSYAL MEDYA UYARISI
Esin, yalnızca ruhsatlı ve veteriner hekim onaylı ürünlerin kullanılmasının önemine dikkat çekti. İnternet veya yasa dışı kaynaklardan temin edilen kontrolsüz ilaçların tedavi sürecini tehlikeye atabileceğini belirtti.
İNSANLARA BULAŞIR MI?
Toplumda FIP’in insanlara bulaşabileceğine dair yanlış bir algı bulunduğunu söyleyen Esin, “Hastalığa neden olan virüs kedilere özgüdür ve insan sağlığı için bir tehdit oluşturmaz. Bilimsel olmayan korkular nedeniyle hasta kedileri terk etmek yerine, uygun veteriner desteği sağlanmalıdır.” diye aktardı.
SOKAK HAYVANLARI İÇİN YÖNETİM
Esin, sokak hayvanlarında FIP ile mücadelenin belediyeler, veteriner fakülteleri ve gönüllülerin işbirliğiyle yürütülmesi gerektiğini belirtti. Düzenli sağlık taramaları, hijyen, izolasyon alanları ve stresin azaltılmasının virüsün kontrol altına alınmasında kritik rol oynadığını ifade etti.
