Milyonlarca kişinin kilo vermek amacıyla kullandığı GLP-1 grubu ilaçların bulantı, kusma ve sindirim sistemiyle ilgili yan etkileri uzun süredir biliniyor. Son dönemde ise uzmanlar, bu ilaçlarla birlikte yaşanan hızlı kilo kaybının beden algısı, özgüven, cinsel yaşam ve çift ilişkileri üzerindeki olası etkilerini değerlendiriyor. Araştırmalara göre yaşanan değişimlerin doğrudan ilaçtan mı, kilo kaybından mı yoksa kişinin değişen kimlik algısından mı kaynaklandığını kesin olarak belirlemek henüz mümkün değil.
SADECE İŞTAHI ETKİLEMEYEBİLİR
GLP-1 grubu ilaçlar ilk olarak tip 2 diyabet tedavisi amacıyla geliştirildi. Bu ilaçlar kan şekerini düzenliyor, midenin boşalma süresini yavaşlatıyor ve iştahın azalmasına yardımcı oluyor. İlk araştırmalar ise ilaçların yalnızca yeme isteğini değil, beynin ödül mekanizmasıyla ilişkili bazı dürtüleri de etkileyebileceğini gösteriyor.
CİNSEL YAŞAM ÜZERİNDEKİ ETKİLER
Uzmanlar, GLP-1 ilaçlarının cinsel yaşam üzerindeki etkilerine ilişkin araştırmaların henüz sınırlı olduğunu ve mevcut sonuçların birbirini tam olarak doğrulamadığını ifade ediyor. 2025 yılında Kinsey Enstitüsü tarafından yapılan araştırmada katılımcıların yüzde 18'i ilaç kullanımından sonra cinsel isteklerinin arttığını belirtirken, yüzde 16'sı ise cinsel isteğinde azalma yaşadığını bildirdi. Bazı araştırmalar kilo kaybıyla birlikte testosteron seviyeleri ve cinsel sağlığın iyileşebileceğini ortaya koyarken, bazı hasta bildirimlerinde cinsel işlev bozukluğu da görüldü.
DEĞİŞİMİN TEK NEDENİ İLAÇ OLMAYABİLİR
Uzmanlara göre cinsel yaşamda veya ilişkilerde yaşanan değişimleri yalnızca GLP-1 ilaçlarına bağlamak doğru olmayabilir. Kilo kaybı, artan özgüven, hormonal değişiklikler, yaş, menopoz, ruhsal durum ve önceden var olan ilişki sorunlarının aynı anda etkili olabileceği belirtiliyor.
OBEZİTE AMELİYATLARINDA DA BENZER SONUÇLAR
Araştırmalar, büyük miktarda ve hızlı kilo kaybının ilişkiler üzerindeki etkisinin daha önce obezite cerrahisi geçiren kişilerde de incelendiğini ortaya koyuyor. İsveç'te yaklaşık 2 bin hastayla yapılan araştırmada, obezite ameliyatı geçiren evli çiftlerde ayrılık ve boşanma oranlarının arttığı, bekar kişilerde ise yeni ilişki kurma ihtimalinin yükseldiği belirlendi. Araştırmacılar, bunun kilo kaybının doğrudan boşanmaya neden olduğu anlamına gelmediğini, değişen özgüven ve yaşam tarzının daha önce var olan sorunları görünür hale getirebildiğini vurguluyor. Uzmanlara göre ilişkileri etkileyen değişim yalnızca beden algısı veya cinsellikle sınırlı kalmıyor. Birçok çift için birlikte yemek yemek günlük yaşamın önemli bir parçasını oluştururken, GLP-1 kullanan kişinin iştahının azalması bu ortak alışkanlıkları da değiştirebiliyor.
TERAPİ VE DOKTOR DESTEĞİ ÖNERİLİYOR
Uzmanlar, büyük miktarda kilo kaybının kişinin yalnızca bedenini değil, kimlik algısını, sosyal çevresini ve ilişki dinamiklerini de değiştirebildiğine dikkat çekiyor. GLP-1 tedavisi sırasında belirgin cinsel işlev değişikliği, ruh hali sorunları veya ilişki çatışmaları yaşayan kişilerin ilacı kendi kendine bırakmak yerine tedaviyi takip eden doktora başvurması öneriliyor. Gerektiğinde bireysel terapi veya çift terapisinin de değişim sürecine uyum sağlamaya katkı sunabileceği belirtiliyor.
