İsrail’in seçeneği Türkiye ile iyi geçinip kazanmak! 

Vahap DABAKAN
15 Aralık 2022

İsrail son zamanlarda Türkiye’ye karşı atağını görünce araştırma yaptık istedim. Londra’dan tanıdığım Petrol Jeolog Cemal Aslan, Manchester Üniversitesi Petrol ve Gaz Mühendisliği mezunu, Aberdeen Üniversitesi-İskoçya’da Yüksek Lisans ve Entegre Petrol Jeolojisi ve İngiliz Deniz Hukuku Enstitüsü mezunu 35 yıldır petrol ve gaz sanayinde tecrübe sahibi BP-Londra’da petrol jeolog olarak çalışıyor. Dostum ile yaptığım sohbeti affına sığınarak yazmak istiyorum…      

       Jeolog Cemal Aslan, “Gerek küresel gerek bölgesel Petrol ve Gaz sanayisinde Doğu Akdeniz’de yaşanmakta olan jeopolitik ve jeo-stratejik olayları analiz ederek, milli bir dava olarak gördüğüm ve inandığım Doğu Akdeniz’de gasp edilmek istenen egemenlik haklarımızı, milli davamız olan ‘Mavi Vatana’ bağlılığım sebebiyle bilgi ve tecrübelerimi sana anlatacağım…”  

       İsrail sularında 1,2 trilyon m3 çok ciddi rezervler var. Bu rezervlerin uluslararası piyasalara ve özellikle Avrupa’ya gidebilmesi için en ekonomik olan güzergâh KKTC üzerinden Türkiye. Türkiye dışında bir alternatif ekonomik ve ticari olarak uygun değil. Türkiye ile İsrail’in hedefi bu projeleri hayata geçirebilmek. Doğu Akdeniz’de Türkiye ile İsrail arasındaki siyaseten normalleşme adımlarına ve gelişmelerine paralel olarak İsrail’le yeni bir dönem başlıyor…     

KULİSLER

       İsrailli uzmanlar, “Bu gazın Avrupa’ya nakil işleminde KKTC ve Türkiye üzerinden en ekonomik hat olduğu, Türkiye jeo-stratejik konumu ile enerji piyasasında önemli bir merkezi yere sahip olduğu, Türkiye ve İsrail’in enerji alanında yapacağı ikili anlaşma ile Doğu Akdeniz gazı Avrupa’ya kolaylıkla taşınabileceği ve Türkiye üzerinden taşınan gazın daha ucuz maliyete, yüksek güvenlik avantajı sağlayacağı ve İsrail ile Türkiye anlaşması durumunda bu hat KKTC’nin tanınmasına da vesile olacak” İsrail gazını Avrupa’ya ulaştıracak. Türkiye bir taşla iki kuş vuracak…     

       Doğu Akdeniz; Türkiye, burada pazar ve tedarikçi arasında bulunuyor. Bu noktada Türkiye’nin kritik bir jeo-stratejik siyaseti var. İsrail’den ihraç edilebilecek doğal gaz miktarına ilişkin henüz hesaplamalar yapılmadı. İsrail perspektifinden, Mısır açısı, bölgesel ve ihracat rotası çok önemli. Ancak Türkiye ile ilişkileri geliştirmek bunlara hiçbir tezatlık oluşturmuyor. Açık bir şekilde, İsrail Türkiye’nin ihracat rotasının bir parçası olmasını istiyor…  

KAZAN-KAZAN

Eğer İsrail ile ilişkilerin onarılmasına paralel olarak Türkiye ve Mısır da ilişkilerini düzeltme konusunda başarılı olursa, kazan-kazan formülüne dayalı yeni yolların açılması söz konusu olabilir. Mısır Devlet Başkanı Sisi ile Erdoğan tokalaşması da bunun başlangıcıdır. Türkiye Muhalefeti bunu anlayamadı. Doğu Akdeniz doğal gaz kaynakları, aslında AB’nin Rusya’dan gaz tedarikine bağımlılığı kısa sürede çözümün parçası olabilir… 

       Ayrıca, birkaç yıl içinde bu ülkeler, fazlasını ihraç etme olanağına sahip olacaklar. İhracatçı olarak hem rotaları hem de kaynakları çeşitlendirmek açısından Avrupa gaz arz güvenliğine de katkıda bulunabileceklerdir.  

       Ancak keşfedilen rezervlerin iç ve dış pazarlara zamanında ulaşıp ulaşamayacağı sorusu dikkatli bir inceleme gerektirmektedir.    İç talebin karşılanması ve ihracat fazlası yaratılması, keşfedilen alanların geliştirilmesini yani rezervlerin üretim kapasitesine dönüştürülmesini gerektirmektedir.  

       Bu anlamda, çok şey bölgenin güvenliğine, ülkelerin istikrarına ve siyasi atmosfere, doğal gaz birikimlerinin toplam üretim maliyetine, hükümetlerin iç piyasada isteyecekleri gaz fiyatlarına ve ülkelerin düzenleyici, maliye ve gaz politikaları iç piyasada talep edeceği gaz fiyatlarına bağlı olacaktır…

İzleme kardeşim

“Gediz’in beslediği topraklar talan ediliyor”