Medical Park Ordu Hastanesi’nden Psikolog Ferahnaz Şeyma Yılmaz, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nun çocukluk çağında başlayan ve yetişkinlik döneminde de devam edebilen nörogelişimsel bir bozukluk olduğunu belirtti. DEHB belirtilerinin genellikle 3-4 yaşlarında fark edilmeye başlandığını ifade eden Yılmaz, bazı çocuklarda belirtilerin daha erken dönemlerde de görülebileceğini söyledi. Yılmaz, “DEHB belirtileri genellikle 3-4 yaşlarında fark edilmeye başlasa da daha erken dönemlerde de görülebilir. Bebeklik döneminde huzursuzluk yaşayan ve sakinleşmekte güçlük çeken çocuklar ilerleyen yıllarda 'yaramaz' ya da 'ele avuca sığmayan' olarak tanımlanabiliyor. Özellikle okul döneminde akran ilişkilerinde yaşanan sorunlar, sınıf kurallarına uymakta güçlük ve akademik başarının düşmesiyle belirtiler daha belirgin hale geliyor” dedi.
“HER ÇOCUKTA AYNI BELİRTİLER GÖRÜLMEYEBİLİR”
DEHB’nin her çocukta aynı şekilde görülmediğini vurgulayan Yılmaz, belirtilerin çocuklara göre farklılık gösterebildiğini belirtti. Psk. Yılmaz, “Bazı çocuklarda dikkat eksikliği ön plandayken, bazı çocuklarda hiperaktivite ve dürtüsellik daha baskın olabilir. Hiperaktivitesi belirgin olan çocuklar yerinde durmakta zorlanabilir, ders sırasında sık sık ayağa kalkabilir, kurallara uymakta güçlük yaşayabilir ve sabırsız davranışlar sergileyebilir” ifadelerini kullandı.
“DİKKAT EKSİKLİĞİ GÜNLÜK YAŞAMI DA ETKİLİYOR”
Dikkat eksikliğinin yalnızca akademik başarıyla sınırlı olmadığını belirten Yılmaz, günlük yaşamın da bu durumdan etkilendiğini söyledi. “Dikkat eksikliği baskın olan çocuklarda dikkat süresi kısa olabilir. Bu çocuklar ödevlerini tamamlamakta zorlanabilir, unutkanlık yaşayabilir, eşyalarını sık kaybedebilir ve planlama ile organizasyon becerilerinde güçlük çekebilir. Uzun yönergeleri takip etmekte zorlanmaları da sık karşılaşılan belirtiler arasındadır” diyen Yılmaz, ailelerin bu belirtileri dikkate alması gerektiğini ifade etti.
AİLELERE TUTARLI DAVRANIŞ ÇAĞRISI
Çocukların gelişim sürecinde ailelerin yaklaşımının büyük önem taşıdığını vurgulayan Yılmaz, ebeveynlerin tutarlı bir tutum sergilemesi gerektiğini söyledi. Psk. Yılmaz, “DEHB tanısı alan çocuklarda günlük düzenin korunması, kuralların tutarlı şekilde uygulanması ve olumlu davranışların takdir edilmesi büyük önem taşır. Fiziksel cezadan kaçınılmalı, çocuk olumsuz bir davranış sergilediğinde önce sakinleşmesi beklenmeli, ardından davranış üzerine konuşulmalıdır. Bu yaklaşım daha sağlıklı sonuçlar alınmasını sağlar” şeklinde konuştu.
“ERKEN TANI YAŞAM KALİTESİNİ ARTIRIYOR”
Dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik veya dürtüsellik belirtileri görülen çocuklar için uzman desteğinin geciktirilmemesi gerektiğini belirten Yılmaz, erken teşhisin önemine dikkat çekti.Yılmaz, “Erken tanı ve doğru destek sayesinde çocukların akademik başarıları, sosyal ilişkileri ve yaşam kaliteleri önemli ölçüde artırılabilir. Bu nedenle belirtilerin fark edilmesi halinde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması büyük önem taşıyor” diyerek sözlerini tamamladı.
