AHMET BUĞRA TOKMAKOĞLU – EGE TELGRAF / Bergama’dan Ayvalık yönüne çıkan yol, yaklaşık 20 kilometre sonra Kozak Yaylası’na ulaşıyor. Madra Dağı çevresinde, deniz seviyesinden 500 ile 1.000 metre yükseklikte uzanan yaylada fıstık çamlarının arasına Demircidere, Yukarıbey ve Çamavlu gibi köyler serpişiyor. Kozak’ı kasım ve aralık gezisi için ilginç kılan ayrıntı ise ormanın mutfağa kadar uzanması. Çam fıstığı burada helvaya giriyor, kavrulup çay bardağına da düşüyor.
ÇAM FISTIĞI ÇAY BARDAĞINA GİRİYOR
Kozak’ta çay molasının yöreye özgü bir adı var. Cilveli çay, kavrulmuş çam fıstığı eklenerek hazırlanıyor. Çam fıstığı helvası da yaylanın aynı üründen çıkan tatlısı. Köylerde önemli bir geçim kaynağı olan Kozak çam fıstığı, Bergama Ticaret Odası tarafından 2008’de coğrafi işaretle tescil ettirildi. Tescilin üretim alanı Demircidere, Yukarıbey, Aşağıbey ve Çamavlu’nun da aralarında bulunduğu 16 Bergama mahallesini kapsıyor.
KOZALAK TOPLAMA ETKİNLİĞİ
Kozak’ta fıstığın sofraya gelmesi, olgun kozalakların toplanmasıyla başlıyor. Yörede üreticilerle yapılan bir araştırmada hasadın aralık, ocak ve şubat aylarında yoğunlaştığı aktarılıyor. Kışın yaylaya çıkanlar için fıstık çamı ormanı aynı zamanda bir üretim alanı. Orman Genel Müdürlüğünün araştırması, bölgede geçmiş yıllarda gözlenen verim düşüşünün birden fazla etkene bağlı olduğu sonucuna vardı.
AŞAĞIBEY’DE TARİH BAŞLIYOR
Yaylanın çam manzarasını görmek isteyenler için Yukarıbey öne çıkıyor. Visit İzmir rehberine göre fıstık çamlarının yoğunlaştığı bölgede çınar ve saçlı meşe de yetişiyor. Köy gezisini tarihle birleştirmek isteyenler rotasına Aşağıbey’i ekleyebilir. Bergama Belediyesi, mahallenin yakınında Perperene Antik Kenti’nin kalıntıları ile Roma dönemine tarihlenen kaplıca kalıntılarının bulunduğunu belirtiyor.
KOZAK YAYLASI’NA ARABASIZ NASIL GİDİLİR?
Bergama’dan toplu taşımayla yaylaya çıkmak isteyenler, ESHOT’un 833 numaralı Güneşli–Bergama hattına bakabilir. Hattın durakları arasında Kozak Yaylası, Yukarıbey, Karaveliler ve Çamavlu Meydan bulunuyor. Demircidere ve Aşağıbey yönü için de ESHOT’un yayımladığı ayrı bir güzergâh var. Günübirlik gezi planında gidiş ve dönüş saatlerini seçilen tarih üzerinden kontrol etmek gerekiyor.
