Türkiye'de içecek ambalajlarının toplanması ve yeniden ekonomiye kazandırılması amacıyla uygulanan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sisteminde dikkat çeken bir seviyeye ulaşıldı. 1 Temmuz'dan bu yana vatandaşların iade ettiği 130 milyon içecek ambalajı geri dönüşüm sürecine dahil edildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansından alınan bilgilere göre, sistemin ulusal entegrasyon çalışmaları devam ediyor.
EN FAZLA İADE EDİLEN AMBALAJ PET OLDU
Sisteme dahil edilen 130 milyon ambalajın türlerine göre dağılımında ilk sırayı PET aldı. Toplanan ambalajların yaklaşık yüzde 67'si PET olurken, yüzde 17'sini alüminyum, yüzde 16'sını ise cam ambalajlar oluşturdu. İade ağının genişlemesi ve vatandaşların sisteme ilgisinin artmasıyla birlikte toplanan ambalaj miktarında düzenli yükseliş kaydedildi. İade noktalarının daha da yaygınlaştırılmasıyla bu miktarın ilerleyen dönemde artması bekleniyor.
VATANDAŞA TEŞVİK OLARAK DÖNÜYOR
DOA sistemi kapsamında vatandaşlara da teşvik sağlanıyor. Sisteme uygun her ambalajın iade edilmesi karşılığında 1 lira teşvik bedeli veriliyor. Sistemin temelinde ise plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının diğer atıklara karışmadan ayrı ve temiz şekilde toplanması bulunuyor.
GERİ DÖNÜŞÜMÜN KAZANCI RAKAMLARA YANSIDI
Toplanan ambalajların geri dönüşüm sürecine dahil edilmesiyle doğal kaynak kullanımının ve yeni ham madde ihtiyacının azaltılması hedefleniyor. Şimdiye kadar geri dönüşüme kazandırılan ambalajlar sayesinde yaklaşık 246 ton karbondioksit emisyonunun önüne geçildi. Aynı süreçte 47 bin varil petrol kullanımının engellendiği ve 11,4 gigavatsaat enerji tasarrufu sağlandığı bildirildi. Ambalajların doğaya karışmasının ve depolama sahalarına gönderilmesinin önüne geçilmesi de sistemin sağladığı sonuçlar arasında yer aldı.
ADIM ADIM KAYIT ALTINDA
DOA logolu ambalajların geri dönüşüm süreci, Depozito İade Makinelerinde (DİM) başlıyor. Makinelere teslim edilen ambalajlar barkod ve sistem bilgileri üzerinden doğrulanıyor ve sayılıyor. İade işlemi de dijital ortamda kayıt altına alınıyor. Doğrulanan ambalajlar makinede sıkıştırıldıktan sonra yetkili saha operatörleri tarafından düzenli şekilde toplanıyor. DİM'lerde doğrulaması tamamlanan ambalajlar, ayrıca bir sayma ve doğrulama merkezine gönderilmeden doğrudan geri dönüşüm sürecine aktarılıyor.
OTEL, RESTORAN VE KAFELERDEKİ AMBALAJLAR DA
Manuel İade Noktaları üzerinden teslim edilenlerin yanı sıra otel, restoran ve kafelerden toplanan ambalajlar da ayrı bir kontrol sürecinden geçiriliyor. Bu ambalajlar sayma ve doğrulama merkezlerinde inceleniyor. PET, cam ve alüminyum olarak ayrıştırılan ambalajlar arasından sisteme uygun olmayanlar da belirlenerek ayrılıyor.
YENİDEN ÜRETİME DÖNÜYOR
Ayrıştırma işleminin tamamlanmasının ardından ambalajlar lisanslı geri dönüşüm tesislerine gönderiliyor. PET ambalajlar yeniden plastik ham maddesine, cam ambalajlar cam kırığına, alüminyum kutular ise yeniden üretimde kullanılabilecek alüminyum ham maddesine dönüştürülüyor.
GERİ DÖNÜŞÜME KADAR TAKİP
DOA sisteminde yalnızca ambalajın toplanması değil, tüm geri dönüşüm süreci dijital altyapı üzerinden izleniyor. Ambalajın piyasaya arz edilmesinden iade edilmesine, toplanmasından geri dönüşüm tesisine ulaşmasına kadar gerçekleşen aşamalar kayıt altında tutuluyor.
