Rusya'nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk kentinde bulunan Veba Araştırma Enstitüsü'nde çalışan 28 yaşındaki bir laboratuvar görevlisinin hayatını kaybetmesi, bölgede pnömonik veba şüphesini gündeme taşıdı.
Genç kadın 2 Ekim'de hayatını kaybederken, Rus makamları ölüm nedenini "kaynağı belirlenemeyen zatürre" olarak açıkladı. Yapılan incelemelerde kadının mesleki faaliyetleriyle bağlantılı mikroorganizmalara rastlanmadığı bildirildi.
Enstitüde tehlikeli mikroorganizmalarla bağlantılı herhangi bir olay yaşanmadığı da Rus makamları tarafından savunuldu.
Buna karşın dış basında, kadının ölümünden önce veba etkeniyle çalıştığı ve laboratuvarda bir kaza yaşanmış olabileceği yönünde iddialar yer aldı. Bu iddialar Rus makamlarınca doğrulanmadı.
HASTANEDE KARANTİNA TEDBİRLERİ UYGULANDI
Rus makamlarının bölgede veba tespit edilmediğini açıklamasına rağmen çeşitli tedbirler devreye sokuldu.
Kadının tedavi gördüğü Shelekhov'daki hastaneye giriş ve çıkışların durdurulduğu, temaslı kişilerin ise tıbbi gözetim altına alındığı bildirildi. Avrupa basınında temaslı kişilerin sayısının yaklaşık 200'e ulaştığı yönünde bilgiler yer aldı.
İrkutsk'taki bazı diğer sağlık kuruluşlarında da kısıtlamalar uygulandığı aktarıldı.
"VEBADAN ÖLDÜ" AÇIKLAMASINI DEĞİŞTİRDİ
Olayla ilgili soru işaretlerini artıran gelişmelerden biri Buryatya lideri Alexey Tsydenov'un açıklaması oldu.
Tsydenov, ilk paylaşımında İrkutsk bölgesindeki kadının "vebadan öldüğünü" ifade etti. Ancak daha sonra paylaşımını değiştirerek açıklamasına "muhtemelen" kelimesini ekledi ve ifadesini daha ihtiyatlı hale getirdi.
Baikalsk'taki yerel yetkililer de 3 Ekim'de "doğrulanmış bir veba vakasına ilişkin gayriresmi bilgiler" bulunduğunu belirtti. Yetkililer vatandaşlardan Shelekhov ve çevresine seyahat etmemelerini istedi.
Söz konusu paylaşımın yaklaşık iki saat sonra kaldırıldığı bildirildi.
RUS MEDYASINDAKİ BAZI HABERLER KALDIRILDI
Rusya'daki bazı medya kuruluşlarında da dikkat çeken gelişmeler yaşandı.
The Insider'ın aktardığına göre REN TV, İrkutsk bölgesindeki olası veba vakasına ilişkin yayımladığı beş içeriği kaldırdı. Silinen haberlerden birinde hayatını kaybeden laboratuvar görevlisinin veba etkeninin suşları üzerinde çalıştığı belirtiliyordu.
Rusya'nın önde gelen ekonomi gazetelerinden Kommersant'ın da ABD yönetiminin Rusya'daki olası veba vakasını takip ettiğine ilişkin bir haber yayımladığı bildirildi. Ancak söz konusu haberin hem internet sitesindeki hem de Telegram'daki paylaşımının yaklaşık 25 dakika sonra kaldırıldığı aktarıldı.
KREMLİN RESMİ AÇIKLAMALARA DİKKAT ÇEKTİ
Veba iddialarının gündeme gelmesinin ardından Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov da konuya ilişkin açıklama yaptı.
Peskov, gazetecilere söylentilere ve farklı değerlendirmelere itibar edilmemesi gerektiğini belirterek Rusya'nın tüketici sağlığı kurumu Rospotrebnadzor tarafından yapılan resmi açıklamaların dikkate alınmasını istedi.
Rospotrebnadzor ise bölgede veba salgını bulunduğu yönündeki haberleri reddetti. Kurum, İrkutsk ve Shelekhov'daki sıhhi ve epidemiyolojik durumun istikrarlı olduğunu açıkladı.
ABD VE AVRUPA GELİŞMELERİ YAKINDAN İZLİYOR
Rusya'daki gelişmeler uluslararası kuruluşların da takibine girdi.
Avrupa Komisyonu, Sibirya'daki şüpheli pnömonik veba vakasını "çok yakından" takip ettiğini açıkladı. Komisyon, Rusya'dan bilgi almak amacıyla Dünya Sağlık Örgütü kanallarının kullanıldığını belirtti.
Açıklamada epidemiyolojik ve laboratuvar bulgularının zamanında ve şeffaf biçimde paylaşılmasının önemine dikkat çekildi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Washington'ın gelişmeleri yakından takip ettiğini açıkladı. ABD'li yetkililer, Rusya'dan doğru bilgilerin hızlı ve açık şekilde paylaşılmasını istedi.
KOMŞU ÜLKELERDE SIVHİ KONTROLLER SIKILAŞTIRILDI
Rusya'daki gelişmelerin ardından bazı Orta Asya ülkelerinde de tedbirler artırıldı.
Kırgızistan'ın sınır geçiş noktalarındaki sıhhi ve karantina kontrollerini artırdığı bildirildi. Kazakistan'ın da İrkutsk'taki epidemiyolojik durumu takip ettiği aktarıldı.
The Insider'ın aktardığına göre Özbekistan da Rusya'dan gelen kişilere yönelik sıhhi kontrolleri sıkılaştırdı.
RUSYA'DA VEBA SALGINI DOĞRULANMADI
Tüm gelişmelere rağmen Rusya'da bir veba salgını başladığına ilişkin resmi bir doğrulama bulunmuyor.
Rus sağlık makamları hayatını kaybeden laboratuvar görevlisinin durumunu "kaynağı belirlenemeyen zatürre" olarak tanımlıyor ve veba etkeninin tespit edilmediğini savunuyor.
Pnömonik veba, Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu ve solunum yoluyla insandan insana bulaşabilen ağır bir enfeksiyon türü. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre hastalık tedavi edilmediğinde ölümcül olabilir ancak erken teşhis edilmesi durumunda antibiyotiklerle etkili şekilde tedavi edilebilir.
VEBA NEDİR?
Veba, Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu akut ve şiddetli bulaşıcı bir hastalık olarak tanımlanıyor.
Hastalık genellikle Yersinia pestis bakterisini taşıyan pirelerin insanları veya hayvanları ısırmasıyla bulaşıyor. Veba, enfekte bir kişiden başka bir kişiye veya enfekte hayvanla temas yoluyla da bulaşabiliyor ve kısa süre içerisinde ciddi sonuçlara yol açabilen bakteriyel bir enfeksiyon olarak biliniyor.
Vebanın üç çeşidi bulunuyor. Bunlardan en yaygın görüleni hıyarcıklı veba, diğer adıyla bubonik veba. Bu türde hastanın kasıklarında, koltuk altlarında veya boynunda bulunan lenf düğümleri şişiyor ve hassaslaşıyor.
En nadir görülen ve en ölümcül veba türü olan pnömonik veba ise akciğerleri etkiliyor ve insandan insana bulaşabiliyor.
Septisemik vebada ise bakteriler doğrudan kan dolaşımına girerek çoğalıyor.
Veba hastalığı günümüzde en yaygın olarak Afrika, Asya ve Amerika'nın bazı bölgelerinde görülebiliyor.
KUŞ GAGALI VEBA DOKTORU KIYAFETLERİ
Veba doktorlarının 17. yüzyılda kullandığı kıyafetler, havadan bulaşan hastalıklara karşı korunmak amacıyla tasarlanmıştı.
Fransa ve İtalya'da kullanılan bu kıyafetlerde eldiven, çizme, geniş kenarlı şapka ve bol bir elbisenin yanı sıra ayağa kadar uzanan bir palto bulunuyordu.
Kıyafetin en dikkat çekici parçası ise tatlı veya sert kokularla, genellikle lavantayla doldurulan kuş gagası şeklindeki maskeydi.
