Karabük Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tülay Ekemen Keskin, yer altı barajlarından esinlenerek geliştirdiği yeni su arıtma sistemini açıkladı. Bu hibrit sistem, suyun temizlenmesini ve yeniden kullanımını mümkün kılarken, çevresel sorunlara karşı sürdürülebilir çözümler sunuyor.
YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM
Prof. Dr. Tülay Ekemen Keskin, yer altı barajlarından esinlenerek laboratuvar ortamında geliştirdiği küçük ölçekli bir su arıtma sistemi kurdu. Bu sistem, suyu daha temiz hale getirmek amacıyla diyatomit ve aktif karbon gibi malzemeleri kullanarak suyun geçişi sırasında kirleticileri tutmayı amaçlıyor. Ayrıca, doğal filtreleme için su sümbülü bitkisinden de yararlanılarak ön arıtma süreci güçlendiriliyor.
İHTİYAÇLARI KARŞILAMAK İÇİN ÇÖZÜMLER
Keskin, geliştirdikleri sistemi su depolama, ön arıtma ve yeniden kullanım kavramlarını tek bir hibrit sistemde birleştirerek daha verimli hale getirdiklerini belirtti. Bu yenilikçi yaklaşım, yer altı barajlarını yalnızca su depolama yapıları olarak değil, aynı zamanda suyun doğal yollarla arıtılması ve bitkisel arıtım ile desteklenmiş bir ön arıtma sistemi olarak ele alıyor.
SU VERİMLİLİĞİ VE ARITMA İÇİN YÖNTEM
Yer altı barajlarının, özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde sürdürülebilir su yönetimi için kritik bir rol oynadığı belirtiliyor. Prof. Dr. Keskin, bu barajların yalnızca suyu depolamakla kalmayıp, aynı zamanda suyun daha verimli bir şekilde arıtılmasına ve kullanılmasına yardımcı olan önemli bir model sunduğunu ifade etti. Bu tür hibrit sistemlerin, özellikle endüstriyel atık sularının arıtılması ve yeniden kullanılabilirliğine katkı sağladığı vurgulandı.
TÜRKİYE'DEKİ UYGULAMALAR
Türkiye'deki yer altı suyu suni besleme tesisleri, yer altı su kaynaklarını güçlendirmek ve tarımsal sulama ile içme suyu teminini sağlamak amacıyla yaygın bir şekilde uygulanıyor. 37 ilde tamamlanan 148 tesisle, yaklaşık 40 milyon metreküp yer altı suyu besleniyor. Bu tesisler, özellikle küçük ölçekli sulama ve kırsal yerleşimlerin içme suyu ihtiyacını karşılamak adına büyük önem taşıyor.
ESİNLENİLEN ARITMA SİSTEMLERİ
Prof. Dr. Keskin, laboratuvar ortamında geliştirdikleri hibrit sistemi daha da detaylandırarak "Endüstriyel tesisten alınan nispeten az kirli su, doğal malzemelerle arıtılarak ardından aktif karbon ve su sümbülü ile arıtma gücü artırıldı. Bu sistemde elde edilen su, tarımda sulama ve bazı endüstriyel alanlarda yeniden kullanılabilir hale geldi" bilgilerini verdi.
GELECEK STRATEJİLERİ
Keskin, bu sistemlerin entegre edilebileceği yağmur suyu hasadı, evsel gri sular ve taşkın su yönetimi gibi sistemlerle birleşerek gelecekte suyun daha verimli yönetilmesini sağlayabileceğine dikkat çekti. Yağmurla toplanan suyun ön işlemlerden geçirilerek depolanması, kuraklık dönemlerinde su temini konusunda büyük fayda sağlayabilirken, taşkın dönemlerinde ise suyun kontrollü bir şekilde yönetilmesine imkan tanıyor.
HİBRİT SİSTEMLE ARITMA
Son olarak, arıtılan suların uygun drenaj ve kontrollü koşullarda sulama amaçlı kullanılabileceğini belirten Keskin, bu suların ayrıca toz bastırma gibi ikincil kullanım alanları için de potansiyel taşıdığını söyledi. Ancak bazı hassas endüstriyel uygulamalar için ek ileri arıtım gerektiği vurgulandı.
