Sabahları yataktan kalkmakta zorlanıyor, yeterince uyumanıza rağmen kendinizi dinlenmemiş hissediyorsanız bunun nedeni yalnızca uykusuzluk olmayabilir. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Elif Ulusoy Demir, uyku süresinin yanı sıra uykunun kalitesinin de güne zinde başlamada önemli rol oynadığını belirtti.
UYKU SÜRESİ KADAR KALİTESİ DE ÖNEMLİ
Uzmanlara göre yeterli saat uyumak tek başına dinlenmiş şekilde uyanmak için yeterli olmayabiliyor. Uykunun derin uyku ve REM gibi evrelerinin kesintiye uğraması, vücudun gece boyunca ihtiyaç duyduğu yenilenme sürecini olumsuz etkileyebiliyor.Düzensiz uyku saatleri, gece boyunca yaşanan mikro uyanmalar ve biyolojik saati etkileyen alışkanlıklar da sabah yorgunluğuna zemin hazırlayabiliyor.
SABAH YORGUNLUĞUNUN NEDENİ UYKU APNESİ OLABİLİR
Sabahları sürekli yorgun uyanmanın önemli tıbbi nedenlerinden biri de uyku apnesi olarak gösteriliyor. Uyku sırasında solunumun tekrarlayan şekilde durması, kandaki oksijen seviyesinin düşmesine ve uykunun fark edilmeyen kısa uyanmalarla bölünmesine neden olabiliyor. Şiddetli horlama, uykuda nefesin kesilmesi, gece boğulma hissiyle uyanma, ağız kuruluğu ve gece sık idrara çıkma uyku apnesinin belirtileri arasında yer alıyor. Sabah baş ağrısı, gün içerisinde aşırı uyku hali, unutkanlık ve konsantrasyon güçlüğü de dikkate alınması gereken işaretler arasında bulunuyor.
DEMİR VE B12 EKSİKLİĞİ DE YORGUNLUK YAPABİLİR
Sabah yorgunluğunun altında yalnızca uyku problemleri bulunmayabilir. Demir eksikliği, kansızlık, B12 eksikliği ve tiroit hastalıkları da kişinin kendisini sürekli enerjisiz hissetmesine yol açabilir. Bu tür durumlarda yeterli uykuya rağmen ağır bitkinlik, zihinsel bulanıklık, kas ve eklem ağrıları ile sabahları uyanmakta güçlük yaşanabileceği belirtiliyor.
GECE EKRAN KULLANIMINA DİKKAT
Telefon, tablet ve bilgisayar gibi cihazların gece geç saatlere kadar kullanılması da uyku kalitesini olumsuz etkileyebiliyor. Ekran ışığı biyolojik saati etkileyebilirken, yoğun ekran kullanımı zihnin uyarılmış kalmasına ve uykuya geçişin zorlaşmasına neden olabiliyor. Uzmanlar, yatmadan önce ekran kullanımının azaltılmasını ve mümkünse uyku öncesindeki 1-2 saatin daha sakin geçirilmesini öneriyor. Gece geç saatlerde tüketilen ağır yemeklerin yanı sıra fazla kafein ve alkol kullanımı da uyku düzenini bozabiliyor. Özellikle kafeinin vücutta uzun süre kalabilmesi nedeniyle akşam saatlerinde tüketimine dikkat edilmesi gerekiyor. Alkol ise başlangıçta uykuya dalmayı kolaylaştırıyor gibi görünse de uyku kalitesini düşürerek gece boyunca dinlenmeyi zorlaştırabiliyor.
STRES DE UYKUNUN KALİTESİNİ DÜŞÜREBİLİR
Yoğun stres ve zihinsel yorgunluk da sabahları dinlenememiş şekilde uyanmanın nedenleri arasında bulunuyor. Gün içerisinde yaşanan yoğun stres, kişinin gece boyunca gevşemesini ve derin uyku evrelerine geçmesini zorlaştırabiliyor.
2-3 HAFTADAN UZUN SÜRÜYORSA DİKKAT
Sabah yorgunluğunun yaşam tarzı değişikliklerine rağmen 2-3 haftadan uzun sürmesi halinde doktora başvurulması öneriliyor. Özellikle yorgunluğa aşırı uyku hali, uykuda nefes kesilmesi, baş ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı, istemsiz kilo kaybı veya belirgin odaklanma güçlüğü eşlik ediyorsa tıbbi değerlendirme önem taşıyor.
Uzmanlar ayrıca daha dinç uyanmak için her gün mümkün olduğunca aynı saatlerde yatıp kalkılmasını, sabah saatlerinde doğal gün ışığından yararlanılmasını, düzenli fiziksel aktivite yapılmasını ve yatmadan önce ekran kullanımının azaltılmasını tavsiye ediyor.
