Hüseyin DEMİR – EGE TELGRAF/ Gözlerimiz aynı noktaya odaklandığında beyin bu iki görüntüyü birleştirerek tek bir görüntü oluşturur. Ancak bazı durumlarda bu uyum bozulur ve kişi baktığı nesneyi tek yerine iki tane görmeye başlar. Tıp dilinde diplopi olarak adlandırılan bu durum halk arasında çift görme olarak bilinir. Diplopi yaşayan kişiler bir nesneyi yatay, dikey veya çapraz şekilde iki ayrı görüntü halinde algılayabilir. Bu görüntüler bazen yan yana bazen de üst üste gelebilir. Çift görme çoğu zaman bulanık görme ile karıştırılsa da aslında farklı bir durumdur. Çünkü diplopide görülen iki görüntüden biri genellikle daha net olurken diğeri daha silik ve hayali bir görüntü gibi algılanır. Her yaşta ortaya çıkabilen bu durum özellikle görme yetisinin zayıflamaya başladığı ileri yaşlarda daha sık görülür. Bazen kısa süre içinde kendiliğinden geçebilen diplopi, bazı durumlarda ise göz veya sinir sistemi ile ilgili daha ciddi bir problemin işareti olabilir.
TEK GÖZDE Mİ İKİ GÖZDE Mİ ORTAYA ÇIKIYOR?
Diplopi temel olarak iki farklı şekilde ortaya çıkabilir. Bunlardan ilki monoküler diplopi olarak adlandırılan tek gözde çift görme durumudur. Bu durumda kişi bir gözünü kapattığında bile çift görme devam eder. Genellikle gözün optik yapısı ile ilgili sorunlardan kaynaklanır ve çoğu zaman ciddi komplikasyonlara yol açmaz. İkinci tür ise binoküler diplopi olarak bilinir. Bu durumda çift görme yalnızca her iki göz açıkken ortaya çıkar ve bir göz kapatıldığında görüntü normale döner. Binoküler diplopi çoğunlukla gözlerin hizalanmasında meydana gelen bozukluklardan kaynaklanır ve bazen nörolojik hastalıkların belirtisi olabilir. Bu nedenle iki gözle ortaya çıkan çift görme durumlarında mutlaka bir doktora başvurulması önerilir.
ÇİFT GÖRME NEDEN OLUR?
Çift görme sorunu çoğu zaman gözlerin aynı noktaya odaklanamamasından kaynaklanır. Göz kaslarının uyumsuz çalışması, göz sinirlerinde oluşan sorunlar veya gözlerin hizasının bozulması diplopi gelişmesine neden olabilir. Diplopiye yol açabilen birçok farklı faktör bulunur. Bunların arasında gözlerdeki hiza bozukluğu, göze dışarıdan uygulanan baskı, yanlış gözlük veya kontakt lens kullanımı ve aşırı yorgunluk yer alır. Bunun yanı sıra bazı göz hastalıkları da çift görmeye neden olabilir. Katarakt, keratokonus, kuru göz sendromu ve astigmatizma bu hastalıklar arasında sayılabilir. Bazı durumlarda diplopi yalnızca gözle ilgili problemlerden değil sinir sistemi hastalıklarından da kaynaklanabilir. Özellikle kranial sinir sorunları, beyin anevrizması veya multipl skleroz (MS) gibi nörolojik hastalıklar çift görme şikayetine yol açabilir. Ayrıca beyin tümörleri, travmalar, migren, inme ve myastenia gravis gibi hastalıklar da diplopi ile ilişkilendirilebilir. Bu nedenle aniden başlayan veya uzun süre devam eden çift görme durumları mutlaka ciddiye alınmalıdır.
DİPLOPİ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Diplopinin en belirgin belirtisi nesnelerin çift görülmesidir. Ancak çoğu zaman bu durum farklı belirtilerle birlikte ortaya çıkabilir. Çift görme yaşayan kişilerde baş ağrısı, baş dönmesi ve denge kaybı sık görülen şikayetler arasındadır. Gözlerin hareket ettirilmesi sırasında ağrı hissedilmesi de diplopi belirtilerinden biridir. Bunun yanı sıra bazı kişilerde göz kapaklarında düşüklük meydana gelebilir. Görme dengesinin bozulması ise mide bulantısı ve kusma gibi sindirim sistemi belirtilerine de yol açabilir. Uzun süre devam eden çift görme durumunda gözlerde yorgunluk hissi, odaklanma güçlüğü ve görme sırasında zorlanma da ortaya çıkabilir. Bu belirtiler günlük yaşamı olumsuz etkileyebileceği için erken teşhis oldukça önemlidir.
DİPLOPİ NASIL TEŞHİS EDİLİR VE TEDAVİ EDİLİR?
Çift görme şikayetiyle doktora başvuran kişilerde öncelikle detaylı bir göz muayenesi yapılır. Doktor hastanın tıbbi geçmişini değerlendirir ve belirtilerin ne zaman başladığını öğrenir. Fizik muayenenin ardından tanıyı netleştirmek için bazı görüntüleme ve laboratuvar testleri istenebilir. Bilgisayarlı tomografi (CT), manyetik rezonans görüntüleme (MR) ve kan tahlilleri bu testler arasında yer alabilir. Diplopi tedavisi ise tamamen altta yatan nedene bağlıdır. Eğer sorun göz kaslarının zayıflığından kaynaklanıyorsa cerrahi müdahale gerekebilir. Bazı durumlarda ilaç tedavisi uygulanabilir. Diyabet gibi sistemik hastalıklara bağlı gelişen çift görmede ise kan şekeri kontrolünü sağlayan ilaçlar veya insülin tedavisi uygulanabilir. Bazı hastalarda gözlük veya kontakt lens kullanımı görmeyi düzeltmeye yardımcı olabilir. Göz egzersizleri de göz kaslarının güçlenmesini sağlayarak çift görme şikayetini azaltabilir. Daha ciddi durumlarda ise cerrahi yöntemler tercih edilebilir. Çoğu zaman kısa süre içinde kendiliğinden düzelebilen diplopi, bazı durumlarda önemli hastalıkların erken belirtisi olabilir. Bu nedenle aniden başlayan, uzun süren veya baş ağrısı ve baş dönmesi gibi şikayetlerle birlikte görülen çift görme durumlarında bir göz doktoruna veya nöroloji uzmanına başvurmak büyük önem taşır.
