İnsan neden sevdiği kişiye yalan söyler? Üstelik bazen kaybetmekten en çok korktuğu kişiye…
Yalan denildiğinde aklımıza çoğunlukla aldatmak, kandırmak ya da bir şeyleri gizlemek gelir. Oysa bazı yalanların ardında kötü niyetten çok, yüzleşilemeyen duygular vardır. Utanç, suçluluk, reddedilme korkusu, hayal kırıklığı yaratma endişesi ya da çatışmadan kaçınma isteği…
Bazı insanlar için gerçeği söylemek, yalnızca bir durumu açıklamak değildir. Aynı zamanda karşısındaki kişinin öfkesiyle, üzüntüsüyle veya kendisini artık eskisi gibi sevmeme ihtimaliyle yüzleşmektir.
Bu nedenle kişi, bazen ilişkiyi koruduğunu düşünerek gerçeği saklar. O an için bir tartışmadan kaçınmış, sevdiği insanı üzmemiş ya da kendisini zor bir durumdan kurtarmış olabilir.
Ancak burada önemli bir çelişki vardır: İnsan, kaybetmekten korktuğu ilişkiyi korumak için yalan söylerken, aslında o ilişkinin temelini oluşturan güveni zedeleyebilir.
Çünkü yalanın ilişkide bıraktığı iz, yalnızca saklanan gerçekle sınırlı değildir.
Gerçeği sonradan öğrenen kişi, zamanla yalnızca partnerinin söylediklerinden değil, kendi sezgilerinden de şüphe etmeye başlayabilir. “Başka bilmediğim neler var?”, “Bana gerçekten doğruyu söylüyor mu?”, “Artık neye inanabilirim?” soruları zihnini meşgul edebilir.
Böylece bir taraf çatışmadan kaçınmak için susarken, diğer taraf belirsizliğin içinde kendisini güvende hissetmemeye başlar.
İlişki terapisinde önemli olan, yalnızca yalanı ortaya çıkarmak değil, o yalanın ardındaki duygusal süreçleri de anlamaktır.
Kişi neden gerçeği söylemekten korkuyor? Dürüst olduğunda ne olacağını düşünüyor? Geçmiş deneyimleri ona hata yapmanın sevilmemek anlamına geldiğini mi öğretti?
Elbette bir davranışın nedenini anlamak, onu haklı çıkarmak değildir. Korkularımız davranışlarımızı açıklayabilir ama sorumluluğumuzu ortadan kaldırmaz.
Sağlıklı ilişkiler, hiç hata yapılmayan ilişkiler değildir. Hataların saklanmadan konuşulabildiği, zor gerçeklerin de paylaşılabildiği ilişkilerdir.
Çünkü güven, yalnızca güzel şeyleri paylaşabilmek değil, zor gerçeklerle de birlikte kalabilmektir.
Ve bazen bir ilişkiyi korumanın en cesur yolu, kaybetmekten korksak bile dürüst olabilmektir.