6331 Sayılı Kanun öncesi ve sonrasında iş güvenliği uzmanlığı var idi.6331 sayılı Kanunla İş Güvenliği Uzmanlığı önemli bir kariyer meslek haline geldi. Bu unvan kendi içinde A-B-C şeklinde sınıflandırılmaya tabi tutuldu.
6331 Sayılı Kanunla İş Güvenliği Uzmanlığı işyeri tehlike sınıflarına göre nitelikleri belirlenmiştir. İş güvenliği uzmanlarından; (C) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanlar ise bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler.
İş güvenliği uzmanlarının görevleri:
Öncelik görevleri rehberlik yapmaktır, yol haritasını çizmektir. İşyerinde kullanılan makine parkından ve tüm teçhizat dahil olmak üzere, hammadde, işlerin planlaması, işyerine ve çalışma koşullarına uygun KKD, İSG uygun tüm kuralları kurgulamak, bu konuda yapılacak yatırımlar hakkında işverenleri aydınlatmak. Bu işlemleri yazılı halde sunmak. Olası ve olması muhtemel tüm iş kazaları, meslek hastalıklarının kök nedenleri üzerinde çalışmak, önleyici faaliyetler için işverenleri uyarmak. Ramak kala olayların ana nedenlerini araştırmak, çözüm önerilerini ortaya koymak.
RİSK DEĞERLENDİRİLMESİ;
Risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ
Periyodik bakım, kontrol ve ölçümleri planlamak ve uygulamalarını kontrol etmek. İşyerinde kaza, yangın veya patlamaların önlenmesi için yapılan çalışmalara katılmak, bu konuda işverene önerilerde bulunmak, uygulamaları takip etmek; doğal afet, kaza, yangın veya patlama gibi durumlar için acil durum planlarının hazırlanması çalışmalarına katılmak, bu konuyla ilgili periyodik eğitimlerin ve tatbikatların yapılmasını ve acil durum planı doğrultusunda hareket edilmesini izlemek ve kontrol etmek.
Eğitim, bilgilendirme ve kayıt altına alması.
İLGİLİ BİRİMLERLE İŞBİRLİĞİ
İşyeri hekimiyle birlikte iş kazaları ve meslek hastalıklarıyla ilgili değerlendirme yapmak, tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takibini yapmak. Yıllık çalışma planını işyeri hekimiyle birlikte hazırlamak. İş sağlığı ve güvenliği kuruluyla işbirliği içinde çalışmak, çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak.
YETKİLERİ NEDİR?
İşyerinde belirlediği hayati tehlikenin ciddi ve önlenemez olması ve bu hususun acil müdahale gerektirmesi halinde işin durdurulması için işverene başvurmak. İş sağlığı ve güvenliği konusunda inceleme ve araştırma yapmak, gerekli bilgi ve belgelere ulaşmak ve çalışanlarla görüşmek. İşverenin bilgisi dâhilinde ilgili kurum ve kuruluşlarla işyerinin iç düzenlemelerine uygun olarak işbirliği yapmak.
Aslında bağımsız değil, bağımlı işverenin ücretli elemanı olduğu için işverenden habersiz iş ve işlem yapma yetkisi olmadığı gibi,işyerini durdurma yetkisi de yok.
YÜKÜMLÜLÜĞÜ VAR!
İşin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak, işverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile ilgili bilgileri gizli tutmakla yükümlüdürler.
İş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludur.
İş güvenliği uzmanı, işverene yazılı olarak bildirilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirlerden acil durdurma gerektiren haller ile yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı gibi hayati tehlike arz edenleri, belirlenecek makul bir süre içinde işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, işyerinin bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne yazılı olarak bildirmekle yükümlüdürler.
İş güvenliği uzmanı, görevlendirildiği işyerinde yapılan çalışmalara ilişkin tespit ve tavsiyeleri, faaliyetlerini, işyeri hekimi ile birlikte yapılan çalışmaları ve gerekli gördüğü diğer hususları onaylı deftere yazar.
KARTALKAYA SONRASI
İşverenden maaş alan işverenin haberi olmadan hiçbir iş ve işlem yapamayan İSG rapor defterine bile bağımsız kayıt alamayan İSG uzmanları daha çok yargılanır ve ceza alır. İSG Bağımsız bir denetim sistemine sahip olması gerekir. İSG uzman maaşları ve statülerine sertifika, pozisyonlarına göre belirlenmeli, bakanlık bütçesinden maaşları verilmesi gerekir. İSG uzmanı Teknik İş Müfettişleri pozisyonunda olması gerekir. Hatta tehlike anında işyerinin faaliyetlerine son vermesi gibi. Meslek mensupları verilen ağır hapis cezası karşında olmak mı olmamak mı sorusuna cevap arar hale gelmiştir. Özellikle İSG sorumluları karar verme yetkileri kısıtlıdır. Yönetmelikte ana hatları belirlenmiştir. Uzmanlar ağır cezalar karşısında iş kazası/meslek hastalıklarını önleyemez, korkar, işlem yapamaz. İSG Sorumlusu bağımlı olduğu sürece uygunsuzlukları Bakanlığa nasıl bildirebilir. Bu konuda tarafların şeffaf olması gerekir. Çünkü risk olsa da yaptırım ve yatırım işveren takdirine bırakılmıştır. Suç ve ceza da orantı kurulması gerekiyor. 6331sayılı Kanun ve Yönetmelikleri yeniden ele alınmalı bu konuda İSG uzmanları/İşyeri Hekimleri görev ve sorumluluk alanları belirlenmeli, işveren inisiyatifi değil Bakanlık adına teftiş yapan müfettiş yetkisi ile işlem yapmalıdır.
