Sonbahar geldiğinde hava serinler, rüzgâr yaprakları savurur ve mutfaklar birden hareketlenir. Bir köşede tencere kaynar, domatesin kızıl kokusu evi sarar. Diğer köşede turşu bidonları hafifçe kabarır; sarımsak, sirke ve baharatlar havaya karışır. Sonbahar, bana sadece dökülen yaprakları değil, kavanoz kavanoz saklanan lezzetleri hatırlatır.
Çocukluğumda annemle domates rendelemek en büyük eğlencemdi. Kavanozların kapağını kapatırken tüm gücümü kullanır, sanki içine sadece domates değil, yazın bütün enerjisini de sıkıştırıyordum. Kış geldiğinde o kavanoz açılır, menemen yapılırdı. Güneş, yazın ortasında bir tabakta yeniden doğardı.
Turşular ise kış sofralarının sessiz kahramanlarıdır. Salatalık, biber, lahana… Birkaç nohut, bir diş sarımsak… Suyu azıcık limon tuzu ile zenginleşirse hem çıtır çıtır kalır hem de bozulmaz. Küçük bir kavanozda saklanan bu lezzet, sadece yemek değil; sabır, emek ve sevgi demektir.
Reçellerin ayrı bir yeri vardır. Vişne, çilek, kayısı… Kavanoz kapağı açılır açılmaz yayılan koku, çocukların gözlerini parlatır. Sıcak ekmekle birleştiğinde, soğuk kış sabahlarını bile sıcacık kılar. Kavanoza konan her bir meyve, güneşi ve yazı içine hapsetmiş olur.
Ama en önemlisi, bu hazırlıklar sadece mideyi doyurmaz; gönlü de besler. Komşuya verilen bir kavanoz turşu, akrabaya gönderilen bir şişe domates sosu… İçinde sevgi, paylaşma ve hatıra saklanır. Her lokmada sadece lezzet değil, geçmişin kokusu ve geleceğin umudu da tadılır.
Kışlık hazırlıklar bana hep şunu hatırlatır: Emek, karşılığını mutlaka verir. Yazın güneşini, sonbaharın bereketini kavanozlara doldurur, kışın sofrasında yeniden açarsınız. Her kavanoz, sadece bir yiyecek değil; saklanan bir anıdır, paylaşılan bir hikâyedir ve yeniden yaşanan bir mutluluktur.
