Kutup Bölgeleri Koordinasyon Kurulu 08.08.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan bir Cumhurbaşkanlığı genelgesi ile kuruldu. Yaptığım araştırma ile esasen bazı temsilcilerimizin söz konusu bölgelerde daha önce de görevlendirilmiş olduğu anlaşılmakla birlikte, çalışmalarının akıbeti hakkında kamuoyu yeterince bilgilendirilmediğinden, vatandaşlarımızın yapılan uygulamalarla ilgili pek bilgi sahibi olduğunu söylemek mümkün görülmemektedir. Şimdi de bir kurul oluşturulmak suretiyle bu çalışmaların koordine edilmek istendiği anlaşılmaktadır.
Kurulun amacı nedir? T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Ulusal Kutup Bilim Stratejisi (2023-2035) hedefleri doğrultusunda uygulamayı temin etmeye yönelik bir adımdır. Söz konusu çalışmaların 2023 yılını takiben onüç yıllık bir döneme ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Kutup bölgelerinde gerçekleştirilen araştırma-geliştirme ve yenilik faaliyetleri ile kutup bölgelerinde mevcut ve kurulacak altyapılar, ülkemizin hem bu bölgelere erişimini kolaylaştıracak hem de bölgelerde aktif faaliyetlerde bulunarak insanlığın ortak mirasının korunması konusunda aktif rol üstlenilmesi hedeflenmiştir. Kutup bölgeleri jeostratejik, ekonomik ve ekolojik açıdan giderek daha büyük önem taşımaktadır. Arktika ve Antarktikada yer alan buzulların erimeleri tüm dünya iklimini, doğal yaşam dengesini, enerji arzını, yeraltı kaynaklarının erişilebilirliğini ve kullanımını, uluslararası ticaret yollarını, şehirleşmeyi ve deniz seviyesi değişimini doğrudan etkilerken finans, göç ve eğitim gibi pek çok alan da dolaylı olarak etkilenecektir. Esasen, pek çok ülkenin kutuplarda senelerdir süren araştırma çalışmaları mevcuttur. Biz bugüne kadar bu bölgelerle ilgili izlediğimiz belgesel filmler dışında söz konusu alanlar ile ilgili bir çaba ve çalışma içine girildiğine tanık olamadık. Buzulların erimesinin hızlanmaya başlaması ile birlikte konunun dünyanın geleceği açısından dünya üzerinde yaşayan tüm canlıları etkileyeceği çok açıktır. Kutuplardaki küresel gelişmeleri takip etmek, ülkemizin stratejik hedefleri doğrultusunda kutup bölgelerine yönelik stratejileri belirlemek ve sürdürebilirliğini sağlamak, kutup bölgelerinde gerçekleştirilen ulusal çalışmaları yönlendirmek ve bu alanda gerekli koordinasyonu sağlamak amacıyla kurulmuş olduğu anlaşılmaktadır.
Kurulda yer alacak kuruluşlar şunlardır;
1. Kurul Başkanı, Sanayi ve Teknoloji Bakanıdır.
2. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı başkan yardımcısı,
3. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı başkan yardımcısı,
4. Milli Savunma Bakanlığı başkan yardımcısı,
5. Tarım ve Orman Bakanlığı başkan yardımcısı,
6. Ticaret Bakanlığı başkan yardımcısı,
7. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı başkan yardımcısı,
8. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Başkanı,
9. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Kutup Araştırmaları Enstitüsü Müdürü
Kurulun çalışmaları nasıl olacaktır? Kurul, yılda bir defa toplanacak olup, kurul başkanı, gerekli görmesi durumunda kurulu toplantıya çağırabilecektir. Ayrıca alt kurullar ve çalışma grupları oluşturabilecektir. İlgili kamu kurum ve kuruluşlarının yanı sora üniversiteler, araştırma altyapıları, sicil toplum kuruluşları, meslek birlikleri ve özel sektör temsilcileri Kurul toplantılarına davet edilebilecektir. Kurulun çalışma usul ve esasları Kurul tarafından belirlenecek, sekreterya hizmetleri TÜBİTAK tarafından yürütülecektir. Kurulun çalışmalarında ve alınan kararların uygulanmasında ihtiyaç duyulacak tüm destek ve yardım ilgili kurum ve kuruluşlarca titizlikle sağlanacaktır.
Arabulucu Avukat - Nurdan HERİS
