HATİCE KÖYLÜ-EGETELGRAF/ Süt, günlük beslenmede sık kullanılan ancak uygun koşullarda saklanmadığında kısa sürede bozulabilen gıdalar arasında yer alıyor. Kahvaltıdan tatlılara, çorbalardan içeceklere kadar pek çok tarifte kullanılan sütün tüketilmeden önce bazı belirtiler açısından kontrol edilmesi önem taşıyor. Peki sütün bozulduğu nasıl anlaşılır, bozuk süt nasıl kokar ve görünür?
KOKUSU ELE VERİYOR
Taze süt genellikle hafif ve nötr bir kokuya sahip olur. Sütü açtığınızda belirgin şekilde ekşi, keskin veya rahatsız edici bir koku alıyorsanız tüketmeden önce dikkatli olunması gerekiyor. Özellikle kötü kokunun yanında kıvam veya renk değişikliği de görülüyorsa sütü kullanmamak daha güvenli bir tercih oluyor.
BOZULMANIN İŞARETLERİ
Taze süt homojen ve akışkan bir yapıya sahip olur. Bardağa veya tencereye döküldüğünde pütürlü, topaklı, koyulaşmış ya da kesilmiş bir görüntü ortaya çıkıyorsa süt bozulmuş olabilir. Sütün içinde parçacıklar oluşması veya yoğun kısmın sıvıdan ayrılmış gibi görünmesi de dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında bulunuyor.
RENK DEĞİŞİKLİĞİNE DİKKAT
Taze sütün rengi genellikle beyaz veya hafif krem tonlarındadır. Sütün normalden farklı şekilde sararması, grileşmesi, matlaşması veya bulanık görünmesi bozulma şüphesini artırabilir. Renk değişimi tek başına kesin bir gösterge olmayabilir. Ancak kötü koku ve kıvam değişikliğiyle birlikte ortaya çıkıyorsa sütü tüketmemek gerekir.
BİR BAKIŞTA ANLAMANIN YOLU
Süt kutusunun, şişesinin veya kapağının normalden daha şişkin görünmesi içeride gaz oluşumuna işaret edebilir. Özellikle ambalajda belirgin bir şişme veya deformasyon varsa sütü açıp tüketmeye çalışmamak gerekir. Ambalajın hasarlı olması da dış ortamla temas ihtimalini artırabileceğinden sütün güvenilirliği açısından dikkate alınmalıdır.
SON KULLANMA TARİHİNE MUTLAKA BAKIN
Ambalajlı sütlerde son tüketim tarihi kontrol edilmelidir. Tarihi geçmiş bir süt görünüş ve koku açısından normal görünse bile tüketilmesi güvenli kabul edilmemelidir. Özellikle açılmış sütlerde yalnızca tarih bilgisine değil, ürünün nasıl saklandığına ve ambalaj açıldıktan sonra ne kadar süre geçtiğine de dikkat edilmesi gerekir.
SÜTÜ BOZMAMAK İÇİN BÖYLE SAKLAYIN
Sütün bozulmasının temel nedenlerinden biri uygun olmayan sıcaklık koşullarında bekletilmesidir. Süt uzun süre buzdolabı dışında kaldığında mikroorganizmaların çoğalması hızlanabilir. Buzdolabının yeterince soğuk olmaması, sütün alışveriş sonrasında uzun süre araçta bekletilmesi veya tekrar tekrar oda sıcaklığına çıkarılması da bozulma sürecini hızlandırabilir.
DOLAPTA NASIL SAKLANIR?
Sütün soğuk zincirinin korunması önem taşıyor. Buzdolabının 4°C ve altında olması gıda güvenliği açısından uygun kabul ediliyor. Sütün daha sabit sıcaklıkta kalması için buzdolabının iç raflarında muhafaza edilmesi tercih edilebilir. Açılan süt ambalajının kapağı sıkıca kapatılmalı ve ürün ambalaj üzerindeki saklama talimatlarına uygun şekilde muhafaza edilmelidir. UHT, pastörize ve günlük sütlerin saklama koşulları ürünün türüne göre değişebileceğinden ambalaj üzerindeki bilgiler dikkate alınmalıdır.
TADINA BAKARAK KONTROL ETMEYİN
Sütün bozulup bozulmadığını anlamak için tadına bakmak güvenli bir yöntem değildir. Belirgin bir koku, renk veya kıvam değişikliği varsa sütü tüketmeden doğrudan kullanımdan çıkarmak gerekir. Bozulduğundan şüphelenilen sütü kaynatmak, kek, çorba, kahve veya başka yemeklerde kullanmak da onu güvenli hale getirmez.
BOZUK SÜT TÜKETİRSEK NE OLUR?
Bozulmuş süt tüketilmesi bazı kişilerde mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı ve benzeri sindirim sistemi şikayetlerine yol açabilir. Belirtilerin şiddeti ve ortaya çıkma şekli kişiden kişiye değişebilir. Yanlışlıkla bozuk süt tüketilmesinin ardından belirgin veya şiddetli şikayetler ortaya çıkarsa sağlık profesyoneline başvurulması gerekir. Sütün bozulduğundan şüpheleniyorsanız en güvenli yaklaşım tüketmemektir. Özellikle kötü koku, pütürlü kıvam, renk değişimi veya şişmiş ambalaj gibi birden fazla belirti bulunuyorsa riske girmemek önem taşıyor.