Çağımızda, hava yolu ile ulaşım oldukça fazla tercih edilmektedir. Gerek konfor ve gerekse kısa sürede ulaşım olanağı sağlıyor olması bu tercihin en önemli nedenlerinden. Ancak yaşanan mağduriyetlerin varlığı da inkar edilemez. Sistemi düzenleyen mevzuat hükümleri bulunmaktadır.
Hava işletmesinin bazı mağduriyetlerin gerçekleşmesi durumunda tazminat yükümlülüğü bulunmakta idi. Uçuş mesafesine göre döviz cinsinden belirlenmiş olan tazminatlar, yolculara ödeneceği aşamada, Türk Lirası’na çevrilmek suretiyle ödeniyordu. Ancak artık döviz olarak ödenmesi yönetmelik hükmü ile kararlaştırılmış oldu.
Söz konusu düzenleme 10.12.2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yolcu hakları ile ilgili kısa bilgilendirme: 5431 Sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile buna dayalı hazırlanan Havayolu İle Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik (Shy-Yolcu) hükümleri uyarınca sistemin düzenlenmesi hedeflenmiştir.
Söz konusu mevzuat, Türk ve yabancı menşeli hava taşıma işletmelerinin Türkiye’deki havaalanlarından gerçekleştirdikleri tarifeli ve tarifesiz tüm uçuşlarda, ilgili uçuş için onaylanmış rezervasyonu olan yolcuları kapsamaktadır. Uçuşlarda rötar olması veya iptal edilmesi gibi durumlarda yolcuların hak ve yükümlülüklerini içermektedir.
Uçuş iptal edildiyse ne olacak?
Hava taşıma işletmesi, yolculara yardım teklif edecektir: Şu seçenekler sunabilir:
1. Artık seyahatin bir anlamı kalmadıysa bilet ücretinin tamamını satın almış olduğu fiyatta yolcuya iade edebilir,
2. Son varış yerine en erken fırsatta güzergah değişikliği yaparak ulaşmasını sağlayabilir,
3. Son varış yerine farklı bir tarihte güzergah değiştirerek ulaşmasını sağlayabilir,
4. Her durumda da farklı bir havaalanı kullanılması gerekiyorsa, bu havaalanına ulaştırılması temin edilir.
Hava taşıma işletmesi, aşağıdaki alternatif durumlara göre, aşağıda izah edilen şartlara göre yolculara tazminat öder:
1. Yolcu, hareket zamanından en az 2 hafta önce iptalden haberdar edilmediyse,
2. Hareket zamanından en az 2 hafta/7gün önce iptalden haberdar edilmedikleri ve planlanan saatten en fazla iki saat önce ayrılmalarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla dört saat sonra ulaşmalarına olanak sağlayan güzergah değişikliği teklif edilmediyse,
3. Hareket zamanından 7 günden kısa süre önce iptalden haberdar edilmediği ve planlanan saatten en fazla bir saat önce ayrılmalarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla iki saat sonra ulaşmalarına olanak sağlayan güzergah değişikliği teklif edilmediyse,
Yolcu tazminat talep edebilir.
Yolcular iptalden haberdar edildiklerinde, hava işletmesi alternatif ulaşım yolları hakkında bilgi vermek zorundadır. Bir sonraki yazımızda iptal değil de tehir olması durumu ile ödenecek tazminatların ne olacağı konusu işlenecektir.
Arabulucu Avukat Nurdan Heris
