Kural mahkeme kararı ile tanıma/tenfizin gerçekleşmesi kabul edilmekle birlikte, yalnızca boşanmalar bakımından istisna olarak 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesine “Yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca boşanmaya, evliliğin butlanına, iptaline veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin olarak verilen kararlar, verildiği ülkenin kanunlarına göre konusunda yetkili adlî veya idarî makam tarafından verilmiş ve usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması şartlarıyla nüfus kütüğüne tescil edilir. “ hükmü getirilmek suretiyle yabancı mahkemelerden verilen boşanma kararlarının idari yoldan nüfusa tescili olanaklı hale getirilmiştir.
Ayrıca “Yabancı Ülke Adli veya İdari Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik"in 7 Şubat 2018 tarihli ve 30325 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle idari makamlar da tanıma tenfiz için yetkili kılınmıştır.
Uygulama ne şekilde yapılabilmektedir?
Tanıma/tenfizin idari yoldan gerçekleşebilmesi için öncelikle aşağıdaki şartların gerçekleşmesi gerekmektedir:
1. Yabancı ülke mahkemesi veya istisnai olarak kabul gören idari makam tarafından verilmiş bir karar bulunmalıdır.
2. Bu karar kesinleşmiş olmalıdır.
3. Karar, evlilik ve boşanmaya ilişkin olmalıdır.
4. Bizim kamu düzenimize aykırı olmamalıdır.
5. Tescil başvurusu yapılmış olmalıdır.
İdari tescil başvurusu yapılacak makamlar nereleridir?
1. Kararın verildiği yabancı ülkenin dış temsilcilikleri
2. Taraflardan birinin yerleşim yeri il nüfus müdürlüğü
3. Türkiye’de yerleşim yeri yoksa yönetmelikte sayılmış illerdeki nüfus müdürlükleri.
Kimler başvurabiir?
1) Tarafların her ikisi de bizzat, kanuni temsilcileri ya da vekilleri aracılığıyla başvurabilir.
2) Taraflardan birinin ölmüş ya da yabancı olması durumunda;
* Ölü tarafın kanuni yararı bulunan mirasçıları başvurabilirler, ancak mirasçıları tespit edilemiyorsa,
* - - Yabancı uyruklu tarafın ikamet adresi tespit edilemiyorsa ve ulaşılamıyorsa,
* - - Yabancı uyruklu taraf başvuruyu kabul etmiyorsa ya da kasten kaçınıyorsa, Türk vatandaşı olan diğer taraf veya vekili tek taraflı olarak da başvurabilir.
İdari yoldan boşanmanın tescili için gerekli belgeler:
• Başvuru formu
• Aile kütüğüne tescili talep edilen usulüne göre onaylanmış kararın aslı ile noter veya dış temsilcilik tarafından onaylanmış veya ilgili ülkenin yetkili makamı tarafından Apostil şerhi tatbik edilerek onaylanmış Türkçe tercümesi
• Adli veya idari makam kararında kesinleşme şerhi yoksa kararın verildiği ülke kanunlarına göre kesinleştiğine dair onaylanmış belge veya yazının aslı ile noter veya dış temsilcilik tarafından onaylanmış belge veya ilgili yetkili makamı tarafından Apostil şerhi tatbik edilerek onaylanmış Türkçe tercümesi
• Kimlik veya pasaport fotokopileri, taraflar yabancı ise noter tasdikli Türkçe tercümeleri
• Noter tarafından düzenlenen fotoğraflı özel vekaletnamenin aslı veya onaylanmış aslına uygun örneği.
Arabulucu Avukat Nurdan Heris
