5510 sayılı kanunun Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe girmesiyle birlikte emekli maaşları ileride düşük bağlanacak demiştik.
Bununla birlikte; 4-a işçi, 4-b işveren, 4-c kamu görevlisi emekli aylıklarında hesaplama yönünden fark ortadan kalkmıştır. İşçi sigorta primine esas kazanç kavramı, Bağ-Kur ödeyenler de basamak sistemi, kamu görevlilerinde ise emekli sandığı iştirakçiliği yerine, sigorta primine esas kazanç kavramı getirilmiştir.
Çalışırken yüksek maaş emekli olurken düşük aylık:
4 -1 (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar ile aynı fıkranın (c) bendine göre 5510 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylığı, aşağıdaki hükümlere göre belirlenecek ortalama aylık kazancı ile aylık bağlama oranının çarpımı sonucunda bulunan tutardır. Ortalama aylık kazanç, sigortalının her yıla ait prime esas kazancının, kazancın ait olduğu yıldan itibaren aylık talep tarihine kadar geçen yıllar için, her yıl gerçekleşen güncelleme katsayısı ile güncellenerek bulunan kazançlar toplamının, itibarî hizmet süresi ile fiilî hizmet süresi zammı hariç toplam prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanan ortalama günlük kazancın otuz katıdır.
Aylık bağlama oranı, sigortalının malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi geçen toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için yüzde 2 olarak uygulanır. Bu hesaplamada 360 günden eksik süreler orantılı olarak dikkate alınır. Ancak aylık bağlama oranı yüzde 90’ı geçemez.
Yukarıdaki şekilde hesaplanan aylığın başlangıç tarihinin yılın ilk altı aylık dönemine rastlaması halinde 55’inci maddenin ikinci fıkrasına göre ocak ödeme dönemi için gelir ve aylıklara uygulanan artış oranı kadar artırılarak, yılın ikinci altı aylık dönemine rastlaması halinde ise öncelikle ocak ödeme dönemi, daha sonra temmuz ödeme dönemi için gelir ve aylıklara uygulanan artış oranları kadar artırılarak, sigortalının aylık başlangıç tarihindeki aylığı hesaplanır.
Yüzde 90’a ulaşmak için 45 sene çalışmanız gerekir. Buna göre 18 yaşında çalışma hayatına ya da isteğe bağlı prim ödeyen 63 yaşına kadar prim ödeyecek. Güncellenmiş değerleri dikkate aldığımızda o yılın SPEK oranladığımızda primlerinizin yüzde 72 tekabül edecektir. Burada kötü ekonomik koşullar kayıt dışı çalışma SPEK yüksekliği ve tavan priminin 7,5 katı ve ilerleyen yıllarda yükselmesi halinde taban aylıklarının neredeyse tüm sigortalıları kapsamı içine alınacağını görebiliriz.
4-a işçi, 4-b işveren, 4-c kamu çalışanlarının bugün için SPEK 100.608,90 TL tavan bildirim oranı yüzde 1 altında oluyor. Kariyer mesleklerde çalışanlar hangileri mesleğe başladıkları ilk günden itibaren kamu da 100.608,90.-TL prim ödemesi vardır. İlerleyen süreçte general, vali, kaymakam, emniyet müdürü, genel müdür, müfettiş vs en çok bu gruplar düşük emekli aylığından güncellenen kazançlardan dolayı yakınmalar başlayacaktır.
Kamu çalışanları ise alt sınır aylığının altında kalan olmaz.İlerleyen süreçlerde 5510/4-a-b-c süreçlerinde prim ödeyenler GH ve güncellemelerin güdük kalması, işçilerin hizmet tespit davaları yargıyı oldukça meşgul edecektir. 15 yıl içinde geldiğimiz bu nokta somut olarak yaşlılık aylıklarında alım gücü düşüklüğü, çalışırken aldıkları maaştan daha az maaş almaları, 65 yaşına çıkan emekli olma yaşları, emekli olan 4-a ve 4-c çalışma yasaklılığını getirilmiştir. 45 yıl çalışma hayatında kalanlar, prim matrah tutarları ilerleyen yıllarda emekli aylıklarını belirleyecek, burada en çok 4/a statüsünde çalışanların yaygın asgari ücret ödemesi mağdur ederken, kamuda çalışanların ise günümüzde incelediğimizde 3 asgari ücret tutarını geçmeyen sigorta prim matrahları da 5434 sayılı kanunla emekli olmuş memurlar karşısında demorilize olmalarına neden olacaktır. Bağ-Kur primi ödemeyerek 53’üncü maddeden yararlanarak 4-a emekli olma yoluna girecek işverenler, kurumda bunları mercek altına alarak sahte ya da fiili çalışma denilerek denetime tabi tutacaktır.