Ölünceye kadar bakım sözleşmesine dayalı olarak bakım borçlusunun tapu iptali ve tescil davası açılabilmesinin kuralları mevcuttur.
1. Bakım borçlusunun üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmiş olmasıdır.
2. Buna rağmen bakım alacaklısının devretmeyi taahhüt ettiği malvarlığı ya da malvarlığı değerini devretmemesidir.
Bakım alacaklısı hayattaysa, bakım borçlusu ya da bakım borçlusunun mirasçıları tarafından, tapu iptal ve tescil davası açabilirler. Bakım alacaklısı hayatta değilse murisin mirasını reddetmeyen, mirastan çıkarılmamış olan mirasçılarına karşı tapu iptal ve tescil davası açılacaktır.
Tapu iptal ve tescil davalarında, dava konusunun ayni hakka dayanması nedeniyle zamanaşımı işlemez. Tapu iptal ve tescil davası muris muvazaasına dayalı olarak açılacaksa taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesi, görevli ve yetkili mahkemedir.
MURİS MUVAZAASI
Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin mirastan mal kaçırmak amacıyla yapılmış olması durumunda söz konusu olan davadır. Muris diğer mirasçılarının miras hakkını engellemek amacıyla görünüşte bir ölünceye kadar bakma sözleşmesi yaparak mal varlığını devredebilir.
Muvazaalı işlem kişinin gerçek iradesi ile görünüşteki iradesinin farklı olması durumunda söz konusu olur. Örneğin, aslında bedelsiz olarak devredilen malın, noterde satış yapmış gibi gösterilmesi durumunda muvazaalı işlem ortaya çıkmış olur. Ölünceye kadar bakma sözleşmesinde ise kişi aslında mirastan mal kaçırma maksadıyla bu sözleşmeyi yapar ve mal varlığını devreder. Muvazaalı işlemin varlığının tespiti halinde mirasçılar muris muvazaasına dayalı tapu iptali davası açmaya hak kazanırlar.
Muvazaaya dayalı tapu iptali davalarında zamanaşımı bulunmamaktadır. Ancak mirasçının, mirasçılık sıfatının devam ediyor olması gerekir. Bu ne demektir, mirası red etmemiş ve mirasçılıktan çıkarılmamış olması gerekmektedir.
Mirası red etmiş veya mirasçılıktan çıkarılmış olan kişinin füruu yani kendinden sonra gelen soyu, mirasçılık sıfatını sürdürür. Dolayısı ile muvazaa nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmaktadır. Eğer mirasçılıktan çıkarılan kişinin de füruu, kendinden sonra gelen soyu yoksa bu durumda miras, müteveffanın üst soyuna geçmek suretiyle taksim edilecektir.
BİRDEN FAZLA KİŞİ
Ölünceye kadar bakma sözleşmesinde bakım borçlusunun birden fazla kişi olması mümkün müdür?
Ölene dek bakma sözleşmesinde bakım borçlusu birden fazla da olabilmektedir. Bu durumda taraflarca aksi kararlaştırılmadığı müddetçe bakım borçluları müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaktadırlar.
Ancak birinin görevlerini yerine getirmesi, diğerinin getirmemesi durumunda, kişilerin kusur durumlarına göre yasal işlemlerin gerçekleştirilmesi mümkün olabilecektir. Dolayısıyla, yukarıda sözleşmenin feshine ve sözleşmeden dönülmesine ilişkin yapılan açıklamalardan biri lehine ancak diğeri aleyhine işlem yapılması veya yargılama yapılması olanağı mevcut olabilecektir.
Nurdan Heris-Arabulucu Avukat
