Turizmde özellikle otellerde çalışanların hafta tatillerini yoğunluk sebebiyle 6 günlük çalışma sonrası 7. gün kullanamadıkları ve izin gününü sonraki günlerde kullandığı bilinen bir husustur. Söz konusu uygulama değişiklik öncesi yasal olmadığından gerek Yargıtay kararlarında gerekse İş Müfettişi denetimlerinde eleştiri konusu yapılmıştır. 14.07.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7553 Sayılı Kanun ile turizmde hafta tatili kullanımı değiştirilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 46’ncı maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiştir. “Ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından turizm işletmesi belgesi verilen konaklama tesislerinde çalışan işçilerin bu fıkra kapsamında hak kazandığı hafta tatili, işçinin yazılı talebi veya onayı ile hak kazandığı günü takip eden dört gün içinde kullandırılabilir. Bu halde işçinin hak kazandığı hafta tatilinde yaptığı çalışmaların günlük normal çalışma süresi kadarlık kısmı fazla çalışmanın hesabında dikkate alınmaz. İşçi verdiği onayı otuz gün önceden işverene yazılı olarak bildirimde bulunmak kaydıyla geri alabilir.”
Öncelikle söz konusu değişiklik hafta tatiline hak kazanma olgusunu değiştirmemektedir. Yani işçi 6 gün çalışmanın ardından 7. gün hafta tatiline hak kazanacaktır. Bu değişiklik ile turizmde çalışanların 10 günde 1 gün hafta tatiline hak kazanacağı gibi yanlış bir algının oluşmaması gerekiyor.
Değişiklikten faydalanabilecek olan işyerlerinin iki özelliği birlikte taşıması gerekmektedir: 1)Turizm Bakanlığı tarafından turizm işletmesi belgesi sahibi olması ve 2)Konaklama tesisi olması.
30 GÜN ÖNCESİ
Değişiklik içeriğine bakıldığından işçi tarafından verilen onayın 30 gün öncesinden geri alınabileceği hükmü yer almaktadır. Bu nedenle işçiler ile yapılacak bireysel bir Protokol ya da iş sözleşmesinde onaya yer verilmesinin yeterli olacağı kanaatindeyim. 30 gün öncesinden değil de her zaman geri alınabilir gibi bir ibare yer alsaydı eğer "her bir kaydırmalı hafta tatili için" işçiden onay alınması gerekirdi. Mevcut düzenleme gereği tek bir genel onayın yeterli olacağını düşünüyorum.
Değişiklikte "Hak Kazandığı Günü Takip Eden 4 Gün İçinde" hafta tatilinin kullanılabileceği hükmüne yer verildiğinden işçi onayı ile ihtiyaç halinde 10 günlük çalışmanın ardından 11. gün hafta tatilinin kullanılabileceği kanaatindeyim. Örneğin 14 günlük dilimde 11. ve 14. gün olmak üzere 2 hafta tatili kullandırıldığında işçi 2 haftalık zaman dilimi içinde hafta tatillerini eksiksiz kullanmış olacaktır. Eski düzenlemede bu durumda kaydırmalı hafta tatili uygulaması ile işçilerin hak kazandığı hafta tatili çalışması kaynaklı mesai ücreti artık ödenmeyecektir. Çalışanların yaşayacağı en büyük kayıp da bu noktada olacaktır.
Uygulamada insan kaynaklarını bekleyen en büyük hatanın işçinin kaydırmalı hafta tatili günü, günlük 7.5 saati aşan bir çalışma yaptığından 7.5 saati aşan sürelerin fazla çalışma hesabına dâhil edilmesinde yaşanacağını öngörüyorum. Değişiklik ile sahada konaklama sektörünün emek yoğun çalışma biçimini de dikkate aldığımızda çok fazla hataya müsait ve doğru uygulamanın çok zor olduğu bir düzenleme olduğunu düşünüyorum.
