Yüksek sıcaklıklarda terleme yoluyla kaybedilen sıvının yerine konulmaması, idrar miktarının azalmasına ve yoğunlaşmasına yol açabiliyor. İdrarda çözünmüş halde bulunan bazı minerallerin yoğunluğunun artması ise kristalleşmeyi kolaylaştırarak böbrek taşı oluşumuna zemin hazırlayabiliyor. Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Eymen Gazel, sıcak havalarda yalnızca güneş çarpması ve sıvı kaybı gibi sorunlara değil, böbreklerin susuz kalmasına da dikkat edilmesi gerektiğini belirtti.
SADECE SU MİKTARINA DEĞİL, İDRARA DA BAKIN
Günlük sıvı ihtiyacının herkes için aynı olmadığını belirten uzman, kişinin kilosu, fiziksel aktivitesi, hava sıcaklığı ve terleme miktarının tüketilmesi gereken sıvı miktarını değiştirdiğini ifade etti.
Taş hastaları için Avrupa Üroloji Birliği kılavuzlarında genel olarak günlük yaklaşık 2,5-3 litre sıvı tüketiminin ve 24 saatte 2,5 litrenin üzerinde idrar çıkışının hedeflendiği aktarıldı. Sıcak havalarda terleme arttığı için ihtiyaç duyulan sıvı miktarı da yükselebiliyor.
Uzmanlar, yeterli sıvı alımını değerlendirmek için idrarın rengi ve miktarının da takip edilebileceğini belirtiyor. Açık renkli ve yeterli miktardaki idrar, genel olarak iyi hidrasyonun göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor. Kalp veya böbrek yetmezliği gibi sıvı kısıtlaması gerektiren rahatsızlığı bulunan kişilerin ise kendi doktorlarının önerdiği miktarın üzerine çıkmaması gerekiyor.
DAHA ÖNCE TAŞ DÜŞÜRENLER DAHA DİKKATLİ OLMALI
Daha önce böbrek taşı problemi yaşayan kişilerde yeniden taş oluşma ihtimalinin daha yüksek olabileceğine dikkat çekildi. Sıcak hava ve buna bağlı sıvı kaybının da eklenmesiyle bu kişilerin yaz döneminde su tüketimine ve beslenme düzenine daha fazla özen göstermesi öneriliyor. Ancak daha önce taş düşüren herkesin mutlaka yeniden aynı sorunu yaşayacağı anlamına gelmediği de vurgulanıyor. Riskin kişiden kişiye değişebileceği belirtiliyor.
ŞİDDETLİ AĞRIYA ATEŞ EŞLİK EDİYORSA BEKLEMEYİN
Böbrek taşında en sık görülen belirtilerden biri, belin yan tarafında başlayıp kasığa doğru yayılabilen şiddetli ağrı. Bulantı, kusma ve idrarda kan görülmesi de tabloya eşlik edebiliyor. Ancak şiddetli ağrının yanında ateş veya titreme görülmesi, idrar yapamama ya da genel sağlık durumunun hızla kötüleşmesi halinde durumun daha ciddi olabileceği belirtiliyor. Özellikle tıkalı bir böbrekte enfeksiyon gelişmesi acil ürolojik müdahale gerektirebiliyor.
HER BÖBREK TAŞI AMELİYAT GEREKTİRMİYOR
Böbrek taşı tespit edilen her hastanın ameliyat edilmesi gerekmiyor. Taşın büyüklüğü, bulunduğu bölge, idrar yolunda tıkanıklık oluşturup oluşturmadığı, enfeksiyon bulunup bulunmadığı ve hastanın şikâyetleri tedavi yönteminin belirlenmesinde etkili oluyor.
Küçük taşların bir bölümü kendiliğinden düşebilirken, gerekli görülen durumlarda şok dalgalarıyla taş kırma, lazerle taş tedavisi ve perkütan nefrolitotomi gibi daha az invaziv yöntemlerden yararlanılabiliyor.
UZMANINDAN YAZ AYLARI İÇİN KRİTİK ÖNERİ
Doç. Dr. Eymen Gazel, sıcak havalarda susamayı beklemeden düzenli sıvı tüketilmesini, aşırı tuz ve hayvansal protein tüketiminin sınırlandırılmasını önerdi. Özellikle daha önce böbrek taşı düşüren kişilerin yaz aylarında daha dikkatli olması gerektiğini belirten Gazel, şiddetli böğür ağrısı, idrarda kan, ateş, titreme veya idrar yapamama gibi belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiğini kaydetti.