EK/5 sigortası tarımsal üretimde çalışanların yanında, hayvancılık (çobanlar) ve su ürünlerinde (tayfalar) çalışanlarda bu kapsamda sigortalılığa dahil edilir.
Türkiye'de balıkçılık denizlerde avlanma yanında, yetiştiricilik (havuz) yönünden yapılmaktadır. Gırgır ve trol tekneleri artık bu sektörün kapasitesine göre büyümeye devam etmektedir.
Bazı tekneler ücretli, bazıları da pay esaslı tayfa çalıştırmayı tercih etmektedir. Eylül ila Nisan arasında tayfaların yoğun çalışmaları devam eder, 24 saat esaslı olur, teknede tüm ihtiyaçlarını karşılarlar, Nisan ila Eylül av sezonu yasaklı ara döneminde tekne bakımı, ağ onarım vs gibi işleri de yaparlar.
Aslında tayfaların yaptığı iş zahmetlidir.Bir çok tayfa 10 ay çalışır,2 ay da ailesi ile zaman geçirir. Zor ve tehlikeli iş kapsamında olup, iş kazaları yanında meslek hastalıklarına da açıktır.
EK/5 sigortası olmayanlar, kayıt dışı çalışan tayfalar için, bu koşullar oldukça ağır sonuçlar oluşturur.
İş kazası olduğu günde ücretli çalışanlara aynı gün işe giriş bildirgesi verilmesi de ayrıca handikap oluşturuyor.

Tayfaların EK/5 sigortalı  olması şartları nedir?
1.3.2011 tarihinden itibaren 5510/SS ve GSSK ilave edilen EK 5. madde ile kamu idarelerinde tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz çalışanlar hariç olmak üzere tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz çalışanlar 4-1 (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmıştır.

SİGORTA KAPSAMINA GİRENLER

Kanunun 4-1
(a/SSK) çalışmayacak,
(b/BAĞ-KUR) çalışmayacak,
(c/Kamu görevlisi) çalışmayacak,
506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesi çalışmamak ,
2925 sayılı (Tarım SSK) Kanun kapsamında çalışmamak,
İsteğe bağlı sigortalı veya isteğe bağlı iştirakçi olmamak,
SGK'dan ve 506 sayılı Kanun’un geçici 20. maddesi kapsamındaki sandıklardan kendi sigortalılıklarından dolayı gelir veya aylık almamak.
Yukarıdaki koşullarda olmayan 18 yaşını doldurmuş olanlar EK/5 sigortalı olabilir.

Sigortalılığın başlangıcı ve tescili

Tarım işlerinde süreksiz çalışanların “Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi”ni sürekli ikametlerinin ya da çalıştıkları yerin bağlı bulunduğu muhtarlık ile ikamet ettikleri veya çalıştıkları il ya da ilçede bulunan tarım müdürlüklerine onaylatıp, sürekli ikametlerinin bağlı olduğu veya çalıştıkları sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine müracaat etmeleri gerekmekte olup, bunların sigortalılıkları müracaat ettikleri tarih itibariyle başlatılacaktır.
Adi posta veya kargo ile veya SGK'ya doğrudan yapılan başvuru ve bildirimlerde, başvuru veya bildirimin SGK'na gelen evrak kayıtlarına intikal tarihi; taahhütlü, iadeli taahhütlü veya acele posta servisi yolu ile yapılan başvuru ve bildirimlerde ise başvuru veya bildirimin postaya verildiği tarih başvuru veya bildirim tarihi olarak kabul edilecektir.

PRİMLERİN HESABI

Süreksiz tarım sigortasına müracaat eden sigortalılar, 1.3.2011 tarihinden itibaren 5510/ 82. maddesine göre belirlenen prime esas kazancın alt ve üst sınırı arasında olmak kaydıyla sigortalı tarafından belirlenen günlük kazancın otuz katının yüzde 34,5’i oranında prim ödeyeceklerdir.
Bu primin yüzde 20’si malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, yüzde 12,5’i genel sağlık sigortası, yüzde 2’si iş kazası ve meslek hastalıkları sigortası primidir.
Balıkçı teklerinde faaliyet gösterenlerin Tarım Sigortası (Tarım İşçisi) statüsünde Bağlı bulunduğu Sosyal Sigortalar Kurumu’na başvurması ile sigortalığı başlatılacaktır. Bu anlamda yapılacak işlemler şunlardır,

A- Tarım il veya ilçe müdürlüğünden alacakları Su Ürünleri Avcılık Tezkeresi ile,
B- 5510 Sayılı Kanun’un EK-5 inci maddesi gereği tarım işlerinde hizmet akdiyle süreksiz çalışanlara ait giriş bildirgesi doldurulması,
C- Doldurulan EK-5 formunun bağlı bulunduğu muhtarlıklardan tasdik edilmesi,
D- Doldurulan EK-5 formunun bağlı bulunulan ilçe veya il tarım müdürlüğü ve kooperatif ve birliklerden tasdik edilmesi,
E- Bu işlemlerden sonra bağlı bulunulan sigorta müdürlüğüne başvuruda bulunmak suretiyle sigortalılığı başlamış olur.