Çocukların yaz tatilini verimli değerlendirmesi ve gelişimlerine katkı sağlaması amacıyla spora yönlendirilmesi konusunda ailelere önerilerde bulunan Medicana International İzmir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Eralp Kaçmaz, yaşa uygun spor seçiminin önemine dikkat çekti.
Kaçmaz, sporun çocukların fiziksel gelişimi kadar özgüven, disiplin ve sosyal becerileri açısından da önemli katkılar sunduğunu belirtti.
ÇOK YÖNLÜ GELİŞİM ÖNERİLİYOR
Çocukların erken yaşlarda yalnızca tek bir spor dalına yönlendirilmesinin yerine çok yönlü hareket gelişiminin desteklenmesi gerektiğini ifade eden Kaçmaz: "Spor, çocukların fiziksel gelişimi kadar özgüven, disiplin ve sosyal becerileri için de güçlü bir araç. Ancak doğru yaşta, doğru branşla başlamak; sakatlanma riskini azaltmak ve sporu sürdürülebilir kılmak açısından belirleyici. Öncelikle şu temel ilkeyi netleştirelim: Erken yaşta tek bir branşa yoğunlaşmak yerine, çok yönlü hareket gelişimi esastır. Çocuğun koşma, sıçrama, denge, koordinasyon ve esneklik gibi temel motor becerileri ne kadar iyi gelişirse, ileride hangi sporu seçerse seçsin o kadar avantajlı olur" dedi.
3-5 YAŞ DÖNEMİNDE AMAÇ HAREKETİ SEVDİRMEK
Doç. Dr. Eralp Kaçmaz, sporla tanışma sürecinin 3-5 yaş döneminde başladığını belirterek bu yaş grubunda temel hedefin spor yapmak değil, hareket etmeyi sevdirmek olduğunu söyledi.
Kaçmaz, "Hareketle tanışma 3-5 yaş döneminde oluyor. Bu yaş grubunda amaç spor yapmak değil, hareketi sevdirmektir. Oyun temelli aktiviteler, basit jimnastik çalışmaları, suyla tanışma ve serbest hareket içeren programlar idealdir. Kurallı, rekabetçi ve teknik odaklı antrenmanlar için erken bir dönemdir" dedi.
6-9 YAŞ ARALIĞINDA TEMEL BECERİLER GELİŞİYOR
Çocukların koordinasyon, denge ve ritim becerilerinin hızla geliştiği 6-9 yaş döneminde farklı spor dallarının önemli katkı sunduğunu belirten Kaçmaz: "Temel becerilerin kazanıldığı 6-9 yaş döneminde ise koordinasyon, denge ve ritim hızla gelişir. Yüzme, jimnastik, dans, temel atletizm gibi branşlar çocuklara geniş bir hareket repertuarı kazandırır. Takım sporlarına giriş yapılabilir; ancak odak hâlâ öğrenme ve eğlenme olmalıdır, performans baskısı değil" diye konuştu.
10-12 YAŞ DÖNEMİ BRANŞLAŞMA İÇİN İDEAL OLABİLİR
Çocukların farklı spor dallarını deneyerek ilgi ve yeteneklerini keşfetmeye başladıkları dönemin 10-12 yaş aralığı olduğunu belirten Kaçmaz, bu süreçte düzenli spor yapılabileceğini ifade etti.
Kaçmaz: "Çocuklar bu yaşta farklı sporları deneyerek hangisine daha yatkın olduklarını keşfeder. Futbol, basketbol, voleybol, tenis gibi sporlar daha düzenli yapılabilir. Teknik öğrenme kapasitesi artar; yine de tek branşa aşırı yüklenmek yerine çeşitlilik korunmalıdır" dedi.
ERGENLİKLE BİRLİKTE PERFORMANS HEDEFLERİ GÜNDEME GELEBİLİR
13 yaş ve sonrasında kas gücü ile dayanıklılığın belirgin şekilde arttığını belirten Kaçmaz, bu dönemde çocukların bir ya da iki spor branşına odaklanabileceğini söyledi.
Kaçmaz, "Performans hedefleri konuşulabilir; ancak büyüme süreci devam ettiği için yüklenme planı dikkatle yapılmalıdır" ifadelerini kullandı.
AİLELERE SPOR TERCİHİNDE ÖNEMLİ TAVSİYELER
Çocukların spora yönlendirilmesi sürecinde ailelerin dikkat etmesi gereken noktaları sıralayan Kaçmaz, çocuğun ilgi duyduğu sporun tercih edilmesinin önemine vurgu yaptı.
Kaçmaz: "Ebeveyn yönlendirmesi önemli; fakat sürdürülebilir olan, çocuğun keyif aldığı spordur. Zorla yapılan spor, kısa sürede bırakılır. Pediatrik yaş grubuyla çalışmayı bilen, iletişimi güçlü antrenörler tercih edilmelidir. Güvenli zemin, uygun ekipman ve yaşa uygun programlar sakatlık riskini azaltır" dedi.
AŞIRI YÜKLENME SAKATLIK RİSKİNİ ARTIRABİLİYOR
Erken yaşlarda aynı hareketlerin tekrarına dayalı yoğun antrenmanların aşırı kullanım yaralanmalarına neden olabileceğini belirten Kaçmaz, dinlenme günlerinin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
Kaçmaz: "Aynı hareketlerin tekrarına dayalı yoğun antrenmanlar (özellikle erken yaşta) aşırı kullanım yaralanmalarına zemin hazırlar. Haftalık plan içinde dinlenme günleri mutlaka olmalıdır. ‘Büyüme ağrısıdır, geçer' yaklaşımı her zaman doğru değildir. Özellikle tek noktada, aktiviteyle artan ve devam eden ağrılar dikkatle değerlendirilmelidir" diye konuştu.
"AMAÇ ERKEN YAŞTA ŞAMPİYON YETİŞTİRMEK OLMAMALI"
Farklı spor dallarının denenmesinin çocukların denge, koordinasyon ve kas gelişimine katkı sağladığını belirten Kaçmaz, erken yaşta tek branşlaşmanın yerine çok yönlü gelişimin tercih edilmesi gerektiğini ifade etti.
Kaçmaz: "Farklı sporları denemek; denge, koordinasyon ve kas gelişimini dengeler. Erken dönemde tek branşlaşma yerine çok yönlü gelişim uzun vadede daha sağlıklıdır. Unutmayın, amaç erken yaşta şampiyon yetiştirmek değil; sporla sağlıklı bir ilişki kuran, aktif bireyler yetiştirmektir. Doğru yaşta doğru sporla tanışan çocuklar, hem daha az sakatlanır hem de sporu hayatlarının doğal bir parçası haline getirir" dedi.
