İşçi alacak kalemlerinde zamanında ödemeler gerçekleşmemesi halinde ya da kıdem tazminatının geç ödenmesiyle birlikte ortaya çıkan parasal değer karşılığını koruma adına faiz işletilmesine karar verilmiştir. Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir. İş sözleşmelerinin sona ermesinde, işçinin ücreti ile sözleşme ve Kanun’dan doğan para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur. Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.
Ücretin gününde ödenmemesi, Madde 34 - Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.
Ücret sayılan ödeme türleri:
a.) Aylık/Günlük ücret (Zaman esaslı ücret)
b.) Akort, yüzde usulü, parça başına, bahşiş, götürü
c.)Yan haklar (İkramiye, prim, teşvik, sosyal yan haklar)
d.) Fazla mesai, fazla süreli çalışma
e) Ulusal bayram ve genel tatil günleri, hafta sonu tatil gibi.
Bu durumda zamanaşımı süreleri de dikkate alındığında mevduat uygulanan en yüksek faiz oranı parasal değeri koruma adına; ücret/maaş alacağı, fazla mesai, UBGT, hafta tatili doğduğu andan itibaren 5 yıllık zamanaşımına girmeden istenilmesi halinde bankalara sorulmak suretiyle mevduat uygulanan en yüksek faiz istenir. Arabuluculuk görüşmelerinde bu istek öne sürülmesi gerekir.
Kıdem tazminatı açısından faiz türü nedir?
1475/14 maddesinde bu konu açıkça yazılmıştır. Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi sebebiyle açılacak davanın sonunda hakim gecikme süresi için, ödenmeyen süreye göre mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmeder.
İşin özü: İşçi alacakları alma yönünden en zayıf halka olduğu için paranın enflasyon gibi ekonomik nedenlerle değer kaybı yaşaması durumunda yasa koyucu koruma kalkanı olarak mevduat uygulanan en yüksek faiz olgusunu geliştirmiştir.